Alıqul Osmonov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Alıqul Osmonov
qırğ. Алыкул Осмонов
Alykul Osmonov on 200 som note.jpg
Doğum tarixi 21 mart 1915(1915-03-21)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 12 dekabr 1950(1950-12-12) (35 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi ağciyər iltihabı
Dəfn yeri
  • Ala-Arçin qəbiristanlığı[d]
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti müəllif, tərcüməçi, şair, yazıçı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Alıqul Osmonov ( 21 mart 1915(1915-03-21), Türküstan general-qubernatorluğu12 dekabr 1950(1950-12-12), Bişkek) — Qırğız əsilli şair, dramaturq və tərcüməçi.[1] Əsas uğurları daxili duyğu, gündəlik həyat və milliyyətçiliyə vurğu edərək dünyəvi mövzulara yönəlmiş şifahi xalq şeirinin qeydidir. Uilyam Şekspirin, Şandor PetöfininAleksandr Puşkinin əsərlərini qırğız dilinə tərcümə edib.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

21 mart 1915-ci ildə Qırğızıstanın Panfilov kəndində dünyaya gəlmişdir. Kiçik yaşındaykən yetim qalmış və uşaqlığını Bişkek uşaq evində keçirtmişdir. İlk təhsilini 1929-cu ildə Bikşeş Pedaqoji məktəbində almışdır. Ancaq keçirtdiyi xəstəliyə görə təhsilini yarımçıq saxlamışdır. Buna baxmayaraq, jurnalistik karyerasına başlayaraq Sovet dövründə erkən qırğızdilli bir neçə qəzetdə, o cümlədən "Çabul" ("Hücum"), "Leninçil Yaş" ("Lenin Gəncliyi") və "Qızıl Qırğızıstan" da çalışdı. "Qırğızıstan Qırğızıstan", "Qırğızıstan Tusu" adı altında bu günə qədər də mövcuddur. 1939-1940-cı illərdə Qırğızıstan Milli Yazıçılar Birliyində baş katib vəzifəsində çalışmışdır ("Bu gün də mövcuddur. Azərbaycan Milli Yazıcılar Birliyi"). Bir il əvvəl Sovet Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul edildi.

Osmonov 1935-ci ildə tutulduğu sətəlcəm xəstəliyi səbəbi ilə 35 yaşında dünyasını dəyişmişdir.[2]

Osmonov 1950-ci ildə "Stalin Mükafatı" (SSRİ Dövlət Mükafatı), vəfatından sonra 1967-ci ildə "Lenin Mükafatı" ilə təltif edilmişdir. Üzü və şeirinin bir hissəsi 200 Qırğızıstan som parçasında, xaricində isə heykəli var. Bişkekdəki Milli Kitabxana. Osmonov Qırğızıstanı gəzdi və bu gün onun şərəfinə bir neçə muzey var, o cümlədən Bişkek, Tokmok, Çolpon-Ata və xüsusilə məmləkəti Kaptal-Arık, Qara-Balta bölgəsində.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Jurnalistika fəaliyyətinə başladıqdan sonra Şabul, Leninçil Paş və Qızıl Qırğızıstan kimi bir çox çin qəzetlərdə çalışmışdır. 1938-ci ildə Sovet Yazıçılar Birliyinin üzvü olmuşdur. 1939-1940-cı illərdə Qırğızıstanda Milli Yazıçılar Birliyinin baş katibi vəzifəsində çalışmışdır.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Алыкул Осмонов". sputnik.kg. 21 iyun 2020.
  2. "АЛЫКУЛ ОСМОНОВ – КЫРГЫЗ ПОЭЗИЯСЫНЫН ЧОЛПОН ЖЫЛДЫЗЫ". journalist.kg. 21 iyun 2020.
  3. "Осмонов". presskg.com. 21 iyun 2020. 2019-07-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.