Aleksandr Ptuşko

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Aleksandr Ptuşko
rus. Александр Лукич Птушко
Aleksandr Ptuşko.jpg
İlk adı Aleksandr Lukiç Ptuşko
Doğum tarixi 19 aprel 1900(1900-04-19)
Doğum yeri Luqansk, Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 6 mart 1973 (72 yaşında)
Vəfat yeri Moskva, SSRİ
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı Rusiya İmperiyası Rusiya İmperiyası
SSRİ SSRİ
Peşəsi kinorejissor
kinooperator
rəssam
Fəaliyyət illəri 19271972
İstiqamət Sosialist realizmi
Üzvlüyü SSRİ Kinematoqrafçılar İttifaqı
Mükafatları "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Şərəf Nişanı" ordeni Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə əlaqədar yubiley medalı "1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı "Moskvanın 800 illik xatirəsinə" medalı

"SSRİ xalq artisti" fəxri adı "RSFSR xalq artisti" fəxri adı Stalin mükafatı
IMDb ID 0699693

Aleksandr Lukiç Ptuşko (doğularkən Ptuşkin[1]) (rus. Александр Лукич Птушко; 19 aprel 19006 mart 1973) — rus sovet rejissoru, operatorrəssamı. SSRİ xalq artisti (1969). Stalin mükafatı laureatı (1947). O, sovet "Uolt Disney"i adlandırılmışdır[2][3][4].

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Aleksandr Ptuşko 19 aprel (digər mənbəyə görə 18 aprel[5]) 1900-cü ildə Luqansk şəhərində Luki Artemyeviç və Natalya Semyonovna Ptuşkinlərin kəndli ailəsində anadan olmuşdur.

Real məktəbində oxumuşdur. 1919-cu ildən 1-ci süvari ordunun 11-ci kavaler diviziyasında xidmət etmişdir. Vətəndaş müharibəsindən sonra yerli Xalq evində (indiki Dəmiryol vilayət mərkəz sarayı) aktyor və rəssam-dekorator, "Donetsk ocaqxanası" (rus. Донецкая кочегарка) qəzaetində müxbir işləmişdir.

1923-1926-cı illərdə Moskva xalq təsərrüfatı institutunda təhsil almışdır. 1927-ci ildən Mosfilm kinostudiyasında cizgi filmi rəssamı və rejissoru işləməyə başlayır.

1932-bu ildə Ptuşkin ilk rəngli multiplikasiya filmi "Hökmdar həyatı"nı (rus. Властелин быта) çəkir. 30-cü illərdə Conatan Sviftin romanının motivləri əsasında "Yeni Qulliver (1935), "Balıqçı və balıq haqqında nağıl" (1937), "Qızıl açar" (1939) və s. cizgi filmləri çəkmişdir. Böyük Vətən müharibəsi illərində Almatıda "Qazaxfilm" kinostudiyasında, 1944-1946-cı illərdə Soyuzmultfilm kinostudiyasında işləmişdir.

Kinorejissorun məzarı

O, əsasən bılina janrında, xalq nağılları, rus ədəbiyyatında olan motivlər əsasında filmlər çəkmişdir. Bir sıra filmi beynəlxalq kinofestivallarda mükafata layiq görülmüşdür[6]. Aleksandr Ptuşkin 1973-cü ildə Moskvada vəfat etmişdir.

Mükafatları və adları[redaktə | əsas redaktə]

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

İl Film Orijinal ad Afişa
Rejissor Ssenari müəllifi Digər
1927 İtmiş savad rus. Пропавшая грамота
Şəkil yoxdur-film.svg
Kuklalar və dekorasiya
1928-1931 Bratişkinin macəraları rus. Приключения Братишкина
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
HəY
Rəssam, multiplikator, aktyor
1932 Hökmdar həyatı rus. Властелин быта
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
HəY
Rəssam
1935 Yeni Qulliver rus. Новый Гулливер
Yeni Qulliver (film, 1935).jpg
HəY
HəY
1936 Kapitan Qrantın uşaqları rus. Дети капитана Гранта
Kapitan Qrantın uşaqları (film, 1936).jpg
Operator
Turp rus. Репка
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
Bədii rəhbər
Tülkü və canavar rus. Лиса и волк
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
Bədii rəhbər
Tülkü və üzüm rus. Лиса и виноград
Şəkil yoxdur-film.svg
Bədii rəhbər
Canavar və durna rus. Волк и журавль
Şəkil yoxdur-film.svg
Bədii rəhbər
1937 Balıqçı və balıq haqqında nağıl rus. Сказка о рыбаке и рыбке
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
HəY
Vəsiyyət rus. Завещание
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
1938 Şən musiqiçilər rus. Весёлые музыканты
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
HəY
İt və pişik rus. Пёс и кот
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
1939 Qızıl açar rus. Золотой ключик
Qızıl açar (film, 1939).jpg
HəY
1942 Gözəl insan rus. Славный малый
Gözəl insan (film, 1942).jpg
Rejissor
Bizim şəhərli oğlan rus. Парень из нашего города
Bizim şəhərli oğlan (film, 1942).jpg
Kombinasiya edilmiş çəkilişlərin rejissoru
Raykom katibi rus. Секретарь райкома
Raykom katibi (film, 1942).jpg
Kombinasiya edilmiş çəkilişlərin rejissoru
Pəhləvan haqqında mahnı rus. Песнь о великане
Şəkil yoxdur-film.svg
Operator
1943 Vətən uğrunda rus. Во имя Родины
Vətən uğrunda (film, 1943).jpg
Kombinasiya edilmiş çəkilişlərin rejissoru
1944 Moskva səması rus. Небо Москвы
Moskva səması (film, 1944).jpg
Kombinasiya edilmiş çəkilişlərin rejissoru
Zoya rus. Зоя
Zoya (film, 1944).jpg
Döyüş səhnələrinin rejissoru
Telefon rus. Телефон
Şəkil yoxdur-film.svg
Bədii rəhbər
1945 İtmiş savad rus. Пропавшая грамота
Şəkil yoxdur-film.svg
Bədii rəhbər
Teremok (balaca ev) rus. Теремок
Şəkil yoxdur-film.svg
Bədii rəhbər
1946 Daş çiçək rus. Каменный цветок
Daş çiçək (film, 1946).jpg
HəY
1948 Üç görüş rus. Три встречи
Üç görüş (film, 1948).jpg
HəY
1952 Sadko rus. Садко
Sadko (film, 1952).jpg
HəY
1956 İlya Muromets rus. Илья Муромец
İlya Muromets (film, 1956).jpg
HəY
1958 Sampo rus. Сампо
Sampo (film, 1958).jpg
HəY
1961 Al yelkənlər rus. Алые паруса
Al yelkənlər (film, 1961).jpg
HəY
Dostum mənim, Kolka rus. Друг мой, Колька!
Dostum Kolka! (film, 1961).jpg
Bədii rəhbər
1962 Fitil №3 rus. Фитиль №3
Şəkil yoxdur-film.svg
HəY
Çal, baraban! rus. Бей, барабан!
Çal, baraban! (film, 1962).jpg
Bədii rəhbər
1964 İtirilmiş vaxt haqqında nağıl rus. Сказка о потерянном времени
İtirilmiş vaxt haqqında nağıl (film, 1964).jpg
HəY
1966 Çar Saltan haqqında nağıl rus. Сказка о царе Салтане
Çar Saltan haqqında nağıl (film, 1966).jpg
HəY
HəY
1967 Viy rus. Вий
Viy (film, 1967).jpg
HəY
Bədii rəhbər, trüklərin quruluşçusu
1972 Ruslan və Lyudmila rus. Руслан и Людмила
Ruslan və Lyudmila (film, 1972).jpg
HəY
HəY

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Птушко А. Л., Ренков Н. С. Комбинированные и трюковые киносъёмки. — М., 1948.
  • Птушко А. Л. «Чудеса» кино. — М., 1949.
  • Птушко А. «Творчество и техника» — Статья в книге-сборнике: Асенин С. Мудрость вымысла. Мастера мультипликации о себе и своём искусстве. М. Искусство, 1983, 207 с., тираж 25 000 экз.
  • Сергей Капков. Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — С. 537-538. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. А. В. Шпагин. "ПТУШКО́ Алек­сандр Лу­кич (наст. фам. Птуш­кин)". Большая российская энциклопедия. Федеральный портал «История.рф». (#invisible_char)
  2. Tim Lucas, DVD commentary for Black Sunday (1960), Image Entertainment 2000
  3. Upchurch, Alan (Nov/Dec 1991). "Russkaya Fantastika: The Fairytale Landscapes of Aleksandr Ptushko – Part One". Video Watchdog, p. 24-37.
  4. Upchurch, Alan (Jan/Feb 1992). "Russkaya Fantastika: The Fairytale Landscapes of Aleksandr Ptushko – Part Two". Video Watchdog, p. 32-46.
  5. Птушко Александр Лукич
  6. "Aleksandr Ptuşko". Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası [Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы]: 10 cilddə. VIII cild. Б.: АСЕ-нын баш редаксијасы. Ҹ. Гулијевин редаксијасы илә. 1984. səh. 37. (#invisible_char)