Aleut adaları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Aleut adaları
ing. Aleutian Islands
Aleutian Islands xrmap.png
52°05′49″N 173°30′02″W / 52.09694°N 173.50056°W / 52.09694; -173.50056Koordinatlar: 52°05′49″N 173°30′02″W / 52.09694°N 173.50056°W / 52.09694; -173.50056
Akvatoriya Sakit okean
Ölkə Flag of the United States.svg ABŞ
Hündür nöqtəsi 10,000 m
Əhali (2002 ) 8.162 nəf.
Aleut adaları (Şimali Amerika fiziki)
Aleut adaları
Aleut adaları (Alaska)
Aleut adaları
Commons-logo.svg Aleut adaları Commonsda

Aleut adaları  (ing. Aleutian Islands) — zəncirvari 14 böyük vulkanik adadan və 57 kiçik adadan ibarətdir.

Aleut adaları Alyaska yarımadasından Kamçatka yarımadasına qədər qövs formasında uzanır. Berinq dənizinin cənub sərhəddi sayılır. ABŞ-n Alyaska ştatının tərkibindədir.

Arxipelaq 5 qrupa bölünür:

1) Yaxın adalar- Attu, Aqattu və 3 Semiçlər adası.

2) Siçovul adaları- Buldır, Kıska, Balaca Kıska, Sequla, Siçovul, Xvostov adası, Piramida, Davıdov adası, Kiçik Sitkin, Amçitka, Yeddiçəkməli adalar

3) Adrean adaları: Qarelıy( Yanmış ), Kanaqa, Kaqalaska, Adak, Tanaqa, Atka, Amlya, Siquam və s.

4) Dördçəkməli adalar: Amukta, Çaqulak, Yunaska, Qerbert, Karlayl, Çuqinadak, Uliaqa və Kaqamil adaları.

5) Tülkü adaları: Unimak, Akutan, Unalaşka, Umnak və Din xadimi adası.

Arxipelaqda 25 fəaliyyətdə olan vulkan var: Şişaldina vulkanı(2861 m), Vsevidov vulkanı(2149 m), Tanaqa vulkanı(1806 m), Böyük Sitkin vulkanı(1740 m), Qarelıy(Yanmış)(1573 m), Kanaqa(1307 m), Sequla vulkanı(1153m).

İqlim:Subarktik, dəniz tipi: Fevral ayının orta temperaturu −1,4 °C, avqustda 11,9 °C, yayda tez-tez duman müşahidə olunur.

Təbii aləm: 100 m hündürlüyə qədər subarktik çəmənliklər yayılıb-yarma və kiçik kol söyüd (Salix Arctica) ilə otlar (arnika unalaschcensis); yuxarıda - heath, və s.Qayalıqlar və dağ tundra.

Avropalılar kəşf edənə qədər burada kürklü heyvanlarla(tülkü, arktika kürklü tülküsü) və dəniz canlılarıyla zəngin idi. Hal-hazırda demək olar ki, hamısı ovlanmışdır. Qayalıqlarda böyük quş topluları yığılır.

1980-ci ildən demək olar ki, bütün adalar Alyaska Milli Dəniz Qoruğuna daxil edilmişlər.

Əhali: 8162 nəfər - ada əhalisi. (2000). Bölgələr - Unalaska (4283 nəfər, 2000-ci), Adak (300 nəfər), Atka (61 nəfər), Nicholas (Umnak 39 nəfər). Yerli əhali- aleutlardır. Əhali sıxlığı adalar çox azdır. Bir çox adalarda yaşayış olmur. Dini mənsubiyyətləri-Metodistlər, katoliklər, yerli əhalinin kiçik bir hissəsi pravoslav xristianlardır (Qiyamət kilise Kilsəsi, Alyaska Diocese).

İqtisadiyyat: Əhalinin əsas məşğuliyyəti balıq ovudur.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]