Məzmuna keç

Ali Dia

Vikipediya, azad ensiklopediya
Ali Dia
Ümumi məlumatlar
Doğum tarixi 20 avqust 1965(1965-08-20)[1] (60 yaş)
Doğum yeri
Vətəndaşlığı
Boyu 180 sm
Mövqeyi hücumçu
Karyerası
Klub karyerası[* 1]
1988–1989 Bove 1 (0)
1989–1990 Dijon 3 (0)
1990–1991 La Roşelle 1 (0)
1991–1992 Olimpik Sen-Kantin 6 (1)
1993–1994 Şatobrian 1 (1)
1995 Pallokerho-35 3 (1)
1995 FinnPa 5 (0)
1995–1996 Lübek 2 (0)
1996 Sauthempton 1 (0)
1996 Blayt Spartans 1 (0)
1996–1997 Qeytshed 8 (2)
1997–1998 Spennimur Yunayted 2

  1. Milli çempionatların müxtəlif liqalarında peşəkar klubların heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı.

Ali Dia[2][3] (20 avqust 1965[1], Dakar) – hücumçu mövqeyində çıxış etmiş keçmiş Seneqal futbolçusu.

O, 1996-cı ilin noyabrında "Sauthempton" klubunun baş məşqçisi Qrem Sunessə zəng edərək FİFA tərəfindən İlin Futbolçusu seçilmiş və Qızıl top qazanmış futbolçu Corc Veanın qohumu olduğuna inandırmışdır. Bir neçə gün sonra Dia "Sauthempton" ilə bir aylıq müqavilə imzalamışdır. Klubdakı qısa karyerası ərzində cəmi bir oyuna çıxmışdır. O, çempionat oyununda əvəzetmədən meydana daxil olmuş, 53 dəqiqə oynamış və əvəzlənmişdir. Cəmi 14 gün sonra müqaviləsinə xitam verilmişdir.[4]

Ali Dia Fransa və Almaniyanın aşağı liqalarında bir neçə klubda çıxış etdikdən sonra[5] "Cillinqem", "Bornmut"[6] və "Roterem Yunayted" klublarının baxışından keçmiş, lakin bəyənilməmişdir. "Roterem Yunayted" klubunun əvəzedicilər komandasında bir oyuna çıxmışdır.[7] O, "Blayt Spartans" klubuna keçmiş və cəmi oyun keçirmişdir: 9 noyabr 1996-cı ildə Şimal Premyer Liqasında "Boston Yunayted" klubuna qarşı matçda sonradan oyuna daxil olmuşdur.[8][9]

Bir neçə gün sonra "Sauthempton" klubunun baş məşqçisi Qrem Suness onunla müqavilə bağlamışdır. Belə ki, Suness özünü Liberiya futbolçusu və FİFA tərəfindən İlin Futbolçusu seçilmiş Corc Vea kimi təqdim edən bir şəxsdən telefon zəngi qəbul etmişdir. "Vea" Dianın onun qohumu olduğunu, həmçinin "Pari Sen-Jermen" və Seneqal millisi üçün 13 oyuna çıxdığını, ona şans verilməsinin vacib olduğunu bildirmişdir. Bu faktların heç biri doğru deyildi və Sunessə edilən zəng falsifikasiya idi.[10] Lakin Suness buna inanmış və araşdırma aparmadan Dia ilə bir aylıq müqavilə bağlamışdır. Sunessə zəngin kim tərəfindən edildiyi mübahisəlidir. Bəzi mənbələrə görə zəngi Dianın universitetdən dostu,[10] digərlərinə görə isə onun agenti etmişdir.[11] Başqa bir versiyaya əsasən, zəngi edən elə Dianın özü olmuşdur. Daha sonra eyni üsuldan "Cillinqem" klubuna qarşı istifadə etdiyi, lakin baş məşqçi Toni Pulisin onu "zibil" oyunçu hesab etdiyi üçün təklifi qəbul etmədiyi məlum olmuşdur. "Vest Hem Yunayted" klubunun baş məşqçisi Harri Rednappa da bənzər zəng edilmiş, lakin bunu "axmaq zarafat" kimi qəbul etmişdir.[6]

Dia "Southemton" klubunda cəmi bir oyuna çıxmışdır. O, 33 nömrəli formanı heyərək 23 noyabr 1996-cı ildə "Lids Yunayted" klubuna qarşı oyunda iştirak etmişdir. Əvvəlcə onun əvəzedicilərin heyətində "Arsenal"a qarşı yoldaşlıq oyununda iştirakı planlaşdırılsa da, ot örtüyünün su basması nəticəsində oyun ləğv olunmuşdur. "Lids"ə qarşı matçda 32-ci dəqiqədə zədəli Metyü Le Tissyenin əvəzinə meydana daxil olmuş, lakin 85-ci dəqiqədə Ken Manku onu əvəzləmişdir.[12] "Lids" oyunda 2–0 qalib gəlmişdir. Oyundan sonra Le Tissye demişdir: "O, meydanda buzun üstünə çıxmış Bembi kimi qaçırdı. Onu izləmək utandırıcı idi".[13][14][15]

Dia müqaviləsinin başa çatmasına iki həftə qalmış klubdan azad edilmişdir.[4] Daha sonra "Port Veyl" klubunda baxışda olmuş, əvəzedici heyətdə "Sanderlend"ə qarşı 2 qol vurmuşdur.[7] Klubdan təklif gəlmədiyi üçün Milli Liqa təmsilçisi "Qeytshed"ə keçmişdir. 1997-ci ilin fevralına qədər bu klubda çıxış etmiş,[4] 8 oyuna çıxmış, debüt qarşılaşmasında "Bat Siti" klubunun qapısına qol vurmuşdur.[16] "Qeytshed" klubundakı debütündən bir gün sonra onun Corc Veya falsifikasiyası mediada yayılmışdır. 2015-ci ildə "Bleacher Report" tərəfindən yayımlanmış məqalədə Dianın eyni fəndi Finlandiyanın "FinnPa" və Almaniyanın "Lübek" klublarına keçərkən də istifadə etdiyi bildirilmişdir. O, zəif çıxışı səbəbilə hər iki klubdan uzaqlaşdırılmışdır.[7]

Hekayənin yayılmasından sonra "Gateshead Post" qəzetinə danışan Dia ittihamlara gülmüş və Seneqal milli komandasının heyətində 1998 FİFA Dünya Kubokunun seçmə mərhələsində Qvineyaya qarşı 3–1 hesabı ilə bitən oyunda qol vurduğunu bildirmişdir. Lakin onun iddiası səhv idi, çünki Seneqal millisi seçmə mərhələnin ilk turunda mübarizədən kənarlaşdırılmışdı. Dia demişdir: "Məni dələduz və zəif oyunçu kimi təqdim edirlər, lakin mən belə deyiləm və əksini sübut etmək niyyətindəyəm. Premyer Liqada uğur qazana bilmədiyim üçün məyusam, amma öz bacarığıma inanıram və hazırda yeganə narahatlığım "Qeytshed" ilə bağlıdır. Müqaviləm mövsümün sonuna qədərdir. Əgər işlər yaxşı getsə, daha uzun müddət qala bilərəm".[7]

"Sauthempton" və "Qeytshed" klublarındakı qısa karyerası ərzində 3500 funt-sterlinq qazanmışdır. Suness etiraf etmişdir ki, "Sauthempton" Diaya klubdakı iki həftəsi üçün 2000 funt-sterlinq ödəmişdir. "Qeytshed"lə müqavilə bağladığı üçün isə 1500 funt-sterlinq qazanmışdır. Zəif çıxışı səbəbindən "Qeytshed" onu komandadan uzaqlaşdırmış və o, bir müddət "Spennimur Yunayted" klubunda çıxış etmişdir.[7]

Şəxsi həyatı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Dia Nyukaslda yerləşən Nortumbriya Universitetində biznes təhsili almış, 2001-ci ildə məzun olmuşdur.[17] 2003-cü ildə San-Fransisko Ştat Universitetində biznesin idarəedilməsi üzrə magistr dərəcəsi əldə etmişdir. Təhsilini bitirdikdən sonra Qətərdə biznes sektorunda işləmişdir. 2016-cı ildə "Bleacher Report" onunla əlaqə saxlamış, onun Londonda yaşadığı, lakin Qətərə qayıtmaq istədiyi məlum olmuşdur. O, "Sauthempton" hekayəsinin ona və ailəsinə pis təsir etdiyini bildirmişdir.[2]

Onun oğlu Simon Dia Fransa futbolçusudur. Fransada doğulmuş və böyümüşdür.[2]

Dia tez-tez ən pis futbolçu və ya transfer siyahılarında göstərilir.[4][18] "The Times" onu "Ən pis 50 futbolçu" siyahısında birinci yerdə göstərmişdir.[19] ESPN onu Premyer Liqa tarixinin ən pis 50 transferi siyahısına daxil etmişdir.[20]

  • Karlos Kayzer – heç bir oyuna çıxmadan müxtəlif klublarla anlaşan dələduz futbolçu
  1. 1 2 Ali Dia // Transfermarkt (çd.). 2000.
  2. 1 2 3 Naqi, Kelly. "Finding Ali Dia". Bleacher Report. 23 noyabr 2016. 23 noyabr 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2016.
  3. "Aly Dia Profile, News & Stats". Premier League. 3 avqust 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 noyabr 2016.
  4. 1 2 3 4 Hills, David. "The 10 worst foreign signings of all time". The Observer. 6 avqust 2000. 25 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2012.
  5. "'Bambi on ice': The day football's greatest conman Ali Dia managed to play in the Premier League". Fox Sports. 28 aprel 2020. 24 dekabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 aprel 2025.
  6. 1 2 Smith, Alan. "'What's this geezer doing? He's hopeless' – the Ali Dia story". The Guardian (ingilis). 22 noyabr 2016. ISSN 0261-3077. 5 aprel 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2024.
  7. 1 2 3 4 5 Menary, Steve. "The Search for Ali Dia, Legendary Football Hoaxster Turned Houdini". Bleacher Report. 15 oktyabr 2015. 12 avqust 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 iyul 2024.
  8. Menary, Steve. "The Search for Ali Dia, Legendary Football Hoaxster Turned Houdini". Bleacher Report. 9 iyun 2018. 23 fevral 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 aprel 2025.
  9. McKenzie-Murray, Martin. "Ali Dia: the ultimate sporting charlatan". The Saturday Paper. 8 fevral 2025. 4 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 aprel 2025.
  10. 1 2 "Never again..." BBC Sport. 1 aprel 2003. 29 yanvar 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2012.
  11. Moore, Joe. "Ali Dia: Southampton legend Matt Le Tissier, Graeme Souness, and more on George Weah's cousin – football's most famous phoney". Talksport. 2 may 2020. 11 iyul 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 iyul 2022.
  12. Holley, Duncan; Chalk, Gary. In That Number – A post-war chronicle of Southampton FC. Hagiology Publishing. 2003. 248 & 504. ISBN 0-9534474-3-X.
  13. Gibbs, Thom. "Five terrible debuts to make Fernando Torres feel better". The Daily Telegraph. 7 fevral 2011. 18 oktyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2012.
  14. "The one-off who played for Southampton". The Guardian (ingilis). 22 noyabr 2008. ISSN 0261-3077. 6 dekabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2013.
  15. "The Journal of Failure". The Legend of Ali Dia. 12 dekabr 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2013.
  16. "Gateshead F.C. Season 1996/97". Unofficial Gateshead Football Club Statistics Database. 9 oktyabr 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 iyul 2011.
  17. Harris, Nick. "Meet the BBC's guest editor (and other accidental heroes)". The Independent. 17 may 2006. 25 sentyabr 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2012.
  18. "Premiership's Top 10 Foreign Flops". Who Ate All the Pies?. Shiny Media. 25 may 2008. Archived from the original on 25 may 2008. İstifadə tarixi: 18 dekabr 2012.
  19. Murphy, Alex. "The 50 worst footballers". The Times. London: Times Newspapers Limited. 4 iyul 2007. 7 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 iyul 2007.
  20. Barnwell, Bill. "Ranking the 50 worst Premier League transfers of all time". ESPN. 5 may 2020. 6 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2021.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]