Aliya İzzetbeqoviç

Aliya İzzetbeqoviç
Aliya İzzetbeqoviç
	bosn. Alija Izetbegović
Bosniya və Herseqovinanın Rəyasət Heyətinin sədri
	14 fevral 2000 – 14 oktyabr 2000
	20 dekabr 1990 – 13 oktyabr 1998
Bosniya və Herseqovina Rəyasət Heyətinin bosniyalı üzvü
	20 dekabr 1990 – 14 oktyabr 2000
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	8 avqust 1925[…]
Doğum yeri	Şamats, Yuqoslaviya krallığı;
Vəfat tarixi	19 oktyabr 2003 (78 yaşında)
Vəfat yeri	Sarayevo, Bosniya və Herseqovina Federasiyası, Bosniya və Herseqovina;
Vəfat səbəbi	ürək-damar xəstəliyi[d]
Dəfn yeri	Bosniya və Herseqovina;
Təhsili	Sarayevo Universiteti;
Fəaliyyəti	vəkil, filosof, siyasətçi, yazıçı, siyasi komissar
Uşağı	Bakir İzetbeqoviç[d];
Dini	sünnilik
Təltifləri
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Əli İzzətbəyoviç^[3] (bosn. Alija Izetbegović; 8 avqust 1925^[1]^[2]^[…], Şamats – 19 oktyabr 2003^[1], Sarayevo) — Bosniyalı siyasətçi və Bosniya və Herseqovinanın ilk prezidenti (1990–1996) və Prezident Şurasının üzvü (1996–2000).

Həyatı

Atası bosniyalı, anası türk olan Əli 1925-ci il 8 avqustda Samaçda dünyaya gəlib, 1927-ci ildə ailəsi ilə birlikdə Sarayevoya köçmüşdür.

Əli İzzətbəyoviç gənc yaşlarından etibarən siyasətlə məşğul idi. Hələ 16 yaşında olarkən "Gənc müsəlmanlar" təşkilatının üzvü olmuş, bu səbəbdən İkinci dünya müharibəsindən sonra həbs edilərək,1949-cu ildə beş il azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilmişdir. Həbsdən çıxdıqdan sonra hüquq və kənd təsərrüfatı üzrə təhsil almışdır. Bu dövrdə eyni zamanda inşaat şirkətində əmək fəaliyyətinə başlamışdır. "Gənc müsəlmanlar" təşkilatının verdiyi qərara əsasən dini təhsil almağa başlayan İzzətbəyoviç Yuqoslaviyada nəşr edilən bir çox qəzet və jurnalda və eyni zamanda İslam dünyasının digər yerlərindəki mətbu orqanlarda yazılarını nəşr etdirdi.

İzzətbəyoviç 1970-ci ildə bütün dünyada böyük əks-sədaya səbəb olan "İslam Manifesti" əsərini , 1980-ci ildə isə "Şərq və Qərb arasında İslam"ı tamamlamışdır.

"İslam Manifesti" kitabına görə 1983-cü ildə həbs edilərək 14 il azadlıqdan məhrum edilsə də, sonradan cəzası əvvəlcə 11, sonra isə 9 ilə qədər azaldılmışdır. Günahını etiraf etməyi əvəzində azad edilməsi təklifini isə qəti olaraq rədd etmişdir. İzzətbəyoviç beynəlxalq ictimaiyyətin təzyiqi ilə 1989-cu ildə cəzadan azad edilmişdir. Hələ həbsdə ikən kommunist blokunun dağılacağını bildirən İzzətbəyoviç bu sistemi tənqid etmişdir. Həbsdən çıxdıqdan bir müddət sonra dostları ilə Demokratik Hərəkat Partiyasını (Stranka Demokratske Aksiye, "SDA") qurdular. Yekdilliklə partiyanın sədri seçilən Əli İzzətbəyoviç vəfat edənə qədər bu vəzifədə çalışmışdır.

Bosniya əsilli yazıçı Camaləddin Latiç onun haqqında belə yazır:

Hər zaman sinəsini irəli verərək İslamçı olduğunu, bu yol uğrunda həbslərdə yatdığını söyləyirdi. Ayağında zəncirlər daş karxanalarında işlədi, ancaq heç zaman ideallarından dönmədi.

"Həyat qısa deyil. Mənə o çox uzun gəlir" deyən Əli İzzətbəyoviç 19 oktyabr 2003-cü ildə 78 yaşında vəfat etmişdir.

İstinadlar

1 2 3 4 Alija Izetbegović (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
1 2 Alija Izetbegović (xorv.). // Proleksis enciklopedija. / red. Antun Vujić. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. 2005–2009.
↑ İzzətbəyoviç, Əli. Bəkiroğlu, B. (redaktor). İslam və müasirlik. Mehdiyev, A. tərəfindən tərcümə olunub. Bakı. 1997.

Xarici keçidlər

Vikianbarda Aliya İzzetbeqoviç ilə əlaqəli mediafayllar var.

Azerimuslims.com

[_8b38ace9bda7c381-1] 1 2 3 4 Alija Izetbegović (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).

[_8bd5949f2a33e287-2] 1 2 Alija Izetbegović (xorv.). // Proleksis enciklopedija. / red. Antun Vujić. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. 2005–2009.

[3] İzzətbəyoviç, Əli. Bəkiroğlu, B. (redaktor). İslam və müasirlik. Mehdiyev, A. tərəfindən tərcümə olunub. Bakı. 1997.

[1]

[2]

[3]