Allahşükür Paşazadə

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Allahşükür Paşazadə
Allahşükür Hümmət oğlu Paşazadə
Allahşükür Paşazadə - VOA.jpg
bayraqQafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədribayraq
1980 — hal-hazırda
Sələfi Mirqəzənfər İbrahimov
Şəxsi məlumatlar
Təhsili
Doğum tarixi 26 avqust 1949(1949-08-26) (72 yaş)
Doğum yeri
Elmi fəaliyyəti
Elmi dərəcəsi tarix üzrə elmləri doktoru
professor
İş yeri Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi

Təltifləri "İstiqlal" ordeni — 1999 "Şöhrət" ordeni — 1994 "Şərəf" ordeni — 2009 "Heydər Əliyev" ordeni — 2019 "Xalqlar Dostluğu" ordeni  — 1988 "Dostluq" ordeni (Rusiya) — 2006
İmzanın şəkli
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Allahşükür Paşazadə (tam adı: Allahşükür Hümmət oğlu Paşazadə; 26 avqust 1949(1949-08-26), Cil, Lənkəran rayonu) — Qafqaz müsəlmanlarının XII Şeyxülislamı və Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri (Qafqaz müsəlmanlarının 29 iyul 2003-cü il tarixində Bakı şəhərində keçirilmiş XI qurultayında yekdilliklə ömürlük sədr — Şeyxülislam seçilmişdir[1]), Bakı Dövlət Universitetinin professoru, tarix elmləri doktoru.[2]

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Allahşükür Paşazadə 26 avqust 1949-cu ildə Lənkəran rayonunun Cil kəndində anadan olmuşdur. İlk dini təhsilini yerli din adamlarından almışdır. 1968-ci ildə Buxarada "Mir-Ərəb" mədrəsəsinə daxil olmuş və dini təhsilini 1975-ci ildə Daşkənd İslam Universitetində bitirmişdir. 1975-ci ildən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin məsul katibi, Təzəpir məscidinin axundu, idarə sədrinin müavini olmuşdur. 1980-ci ildə Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri seçilmiş və Şeyx-ül-islam dərəcəsinə yüksəlmişdir 1986-cı ildə İordaniya Kral Akademiyasının üzvü seçilmişdir. 15 noyabr 1988-ci ildə sülhsevərlik fəaliyyətinə görə, SSRİnin Xalqlar Dostluğu ordeni ilə təltif edilib. 1989-cu ildə SSRİ xalq deputatı, daha sonra müstəqil Azərbaycanın millət vəkili seçilmişdir. Bakı Dövlət Universitetinin professoru, tarix elmləri doktorudur. 1992-ci ildə 1992-ci il 7 sentyabrda Çeçenistanın paytaxtı Qroznı şəhərində çağırılan Qafqaz Evi konfransında Azərbaycanın, Dağıstanın, Kabardino-Balkariyanın, Gürcüstanın, İnquşetiyanın, Çeçenistanın, Qaraçay-Çerkesiyanın, Adıgeyin dini xadimləri tərəfindən Qafqaz Xalqlarının Ali Dini Şurasının sədri seçilmişdir. 2003-cü ildə şeyxülislamlıq vəzifəsinə ömürlük seçilmişdir.[3] Dünyanın ən nüfuzlu 500 müsəlman şəxsiyyətindən sayılır.[4] 1991-ci ildə Bakı İslam Universitetinin təsis etmişdir.

Üzvü olduğu təşkilatlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ümumdünya İslam Konqresinin idarə heyətinin, Avrasiyanın İslam Şurasının idarə heyətinin və bir sıra başqa beynəlxalq təşkilatların üzvüdür. 1992-ci ildə Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının sədri (2003-cü ildən ömürlük), 2004-cü ildə Müstəqil Dövlətlər Birliyinin Dinlərarası Şurasının həmsədri, 2009-cu ildə MDB müsəlmanları Məşvərət Şurasının sədri seçilib. "Müstəqil Dövlətlər Birliyi Dinlərarası Şurası"nın həmsədri, "Katolik-Pravoslav məzhəblərarası əlaqələr komissiyası"nın üzvü (2006), UNESCO yanında Din Xadimlərinin Yüksək Səviyyəli Məşvərət qrupunun üzvü (2009), BMT Dinlərarası Məşvərət Şurasının üzvü, Ümumdünya İslam Konqresi, Ümumdünya Xalq Rəhbərliyi, Ümumdünya Sülh Şurası, Avrasiya İslam Şurası, "Vicdana çağırış" Beynəlxalq Fondu və bir sıra digər nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların rəyasət heyətlərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Əfv Komissiyasının üzvü, İordaniya İslam Mədəniyyəti Kral Akademiyasının müxbir üzvü (1986) və həqiqi üzvü (2001), Beynəlxalq Fiqh Akademiyasının həqiqi üzvü, Beynəlxalq Fiqh Təşkilatının təsisçilərindən biri (2008), Müstəqil Dövlətlər Birliyi müsəlman dini liderlərinin Məşvərət Şurasının sədridir (2009)

Elmi məqalələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Qafqazda İslam.
  • İslamda şəhidlik.
  • Milli münasibətlər və din.
  • İslamda xalq və cəmiyyət.

Təşəbbüsçüsü və təşkilatçısı olduğu beynəlxalq elmi konfranslar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • 1998-ci ildə "Müasirlik və dini-mənəvi dəyərlər"
  • 2003-cü ildə "Allahın lütfü, xalqın xilaskarı"
  • 2004-cü ildə "Qloballaşma və islam"
  • 2005-ci ildə "Qloballaşan dünyada islam"
  • 2006-cı ildə "Tolerantlığın örnəyi — Azərbaycan"
  • 2006-cı ildə "İslamda dözümlülük"
  • 2010-cu ildə Bakıda keçirilən Dünya Din Xadimlərinin Sammiti

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

Allahşükür Paşazadə, Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyev, Bakı Rus pravoslav kilsəsi yepiskopu Aleksandr və Azərbaycanın dağ yəhudiləri dini icmasının sədri Semyon İxiilov. Bakı, 3 iyul 2008
  • Azərbaycan "Şöhrət" ordeni
  • Azərbaycan "İstiqlal" ordeni (1999)
  • Azərbaycan "Şərəf" ordeni
  • Azərbaycan "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu"
  • SSRİ "Xalqlar dostluğu" ordeni (1988)
  • Misir I dərəcəli "Əl-elm və əməl" ordeni (1992)
  • Misir "Şöhrət" ordeni (1994)
  • Rusiya Rus Pravoslav Kilsəsinin I dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni (2001)
  • Rusiya Rus Pravoslav Kilsəsinin "Şöhrət və Şərəf" ordeni
  • Rusiya I dərəcəli "Müqəddəs Sergi Radonejevski" ordeni
  • Rusiya Rusiya Müftilər Şurasının I dərəcəli "Əl Fəxr" ordeni
  • Rusiya Bakı və Xəzəryanı Yeparxiyanın I dərəcəli "Müqəddəs Apostol Varfolomey" ordeni
  • Rusiya Şimali Qafqaz Müsəlmanları Koordinasiya Mərkəzinin I dərəcəli "Ümmət qarşısında xidmətlərinə görə" ordeni
  • Rusiya "Dostluq" ordeni
  • Rusiya "Şöhrət" ordeni
  • Flag of the Chechen Republic.svg "Milli qəhrəmanı-Koman Turpal" ordeni
  • Vatikan "Müqəddəs Qreqori" ordeni
  • İordaniya I dərəcəli "Kral Hüseyn" ordeni
  • Serbiya "İmperator Böyük Konstantinin" qızıl sikkəsi
  • Gürcüstan "Qoyunun qızıl dərisi" ordeni
  • Flag of the Chechen Republic.svg "Kadırov" ordeni
  • Birləşmiş Millətlər Təşkilatı "İNTERSAFETY" terrorizm, korrupsiya, ekoloji cinayətkarlığa qarşı Beynəlxalq Təhlükəsizlik Komitəsi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təltiflər İttifaqının (UNCOPA) "Aypara və Ulduz" ordeninin ali dərəcəsi
  • Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının qızıl medalı
  • Gürcüstan "Şərəf" ordeni (2001)
  • Rusiya "Şərəf" ordeni (2009)
  • Sülh Fondları Beynəlxalq Assosiasiyası, Ümumdunya Veteranlar Federasiyası və "Xalq yaddaşı" Beynəlxalq Veteranlar Fondunun təsis etdikləri xatirə medalı (2007)
  • Rusiya Rus pravoslav kilsəsinin I dərəcəli "Müqəddəs mömin Moskva knyazı Daniil" ordeni[5]
  • Azərbaycan "Heydər Əliyev" ordeni (2019)[6]

Barəsində[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şeyxin həyat və fəaliyyəti ilə bağlı aşağıdakı kitablar və yüzlərlə məqalələr nəşr olunmuşdur:

  • On ikinci Şeyxülislam
  • Mərhəmətli və şəfqətli qəlb
  • Şeyxülislam: ictimai xadim, alim
  • Bizim bir şeyximiz var
  • Müqəddəs ömrün anları
  • Şeyxülislam Allahşükür Paşazadə: elm və dinin vəhdəti
  • Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi və Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi
  • İki əsrin Şeyxülislamı
  • Allahın lütfü: 25 il Şeyxülislam
  • Şeyxülislam-Alın yazısı
  • Nurlu yolun müdrik səyyahı
  • Şərəf və Şöhrətin zirvəsi
  • Şeyxülislam: ənənə və müasirliyin vəhdəti
  • Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin orden və medalları (4 dildə)

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Qafqaz Müsəlmanlari İdarəsinin Sədri". 2014-07-01 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2014-09-22.
  2. "Tarix İnstitutunda növbəti dissertasiya müdafiələri keçirilib". 2016-06-29 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-12-04.
  3. Modern.az — Ömürlük şeyxülislam
  4. "Trend-Az - Azerbaijani president included in "500 most influential Muslims of world" book". 2017-09-05 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2015-12-10.
  5. Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədri Rus pravoslav kilsəsinin ordeni ilə təltif edilib Arxivləşdirilib 2015-02-06 at the Wayback Machine. qafqazislam.com, 27.09.2014.  (az.)
  6. A.H.Paşazadənin "Heydər Əliyev" ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]