Allahyar bəy Zülqədərov
| Allahyar bəy Zülqədərov | |
|---|---|
 | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum adı | Allahyar bəy Mehralı bəy oğlu Zülqədərov |
| Doğum tarixi | 1850-ci illər |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 3 yanvar 1918 |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Fəaliyyəti | siyasətçi, mülkədar[d] |
| Ailəsi | Zülqədərovlar |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Allahyar bəy Mehralı bəy oğlu Zülqədərov (1850-ci illər, Yelizavetpol quberniyası – 3 yanvar 1918, Annino) — mülkədar, ictimai-siyasi xadim, Şəmkir qəzasının rəisi, Gəncə Şəhər Dumasının üzvü.
Haqqında
[redaktə | vikimətni redaktə et]Allahyar bəy Məmməd Rza bəy oğlu Zülqədərov 1850-ci illərdə anadan olub.[1] Peterburqda Meşəçilik Akademiyasını bitirib.[1]
1883-cü ildə valilik katibi olub və Qafqazda mülki hissə baş rəisinin Baş idarəsində qulluq edib. Daha sonra isə baş rəisin sərəncamına göndərilməklə Daxili İşlər Nazirliyində qulluqda sayılıb. 1909-cu ildə mülki müşavir çinində və Qafqaz canişini yanında özəl tapşırıqlar üzrə məmur olub.[2]
Gəncə Şəhər Dumasının üzvü olub.[2]
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Gəncə quberniyasının Şəmkir qəzasının rəisi olub.[2]
1918-ci il yanvarın 7-də silahlı şəxslər tərəfindən Allahyar bəyin mülkünə hücum edilir.[3] Atışma zamanı Allahyar bəyin özü, oğlu Məmməd, həyat yoldaşı Seyid Nisə xanım, qızları Dilarə və Şahnaz, qardaşları Mehralı bəy, Rəhim bəy, Səlim bəy də daxil olmaqla Zülqədərovlar nəslindən ümumilikdə 27 nəfər qətlə yetirilib. Öldürülən şəxslərin cəsədlərini də yandırıblar. Onların mülkləri talan edilib və yandırılıb.[4] Cinayə işi ilə bağlı aparılmış istintaqa əsasən qeyd olunub ki bu hücumdan əvvəl Şaumyan Gəncəbasar zonasındakı erməni kəndlərində olub. Kəndlərdə görüşlər keçirib və öldürülməli olan mülkədar ailələri haqqında ətraflı məlumat toplayıb.[5]
Allahyar bəy və ailə üzvlərinin nəşi Keşkənd kəndinin əhalisi tərəfindən Zülqədərovların malikanələrinin qarşısında Daşlı Aşırım deyilən yerdə dəfn olunublar.[6]
Azərbaycan müstəqilliyini yenidən bərpa etdikdən sonra 2000-ci ildə Allahyar bəyin nəvələri tərəfindən dəfn olunduqları yerdə məzar daşları qoyulub.[7]
Bolşeviklər tərəfindən provokasiyaya cəlb olunmuş kəndlilər tərəfindən evinə basqın nəticəsində arvadı Səid-Nisə xanım gülləylə öldürülmüş, özü isə tutularaq diri-diri yandırılmışdı.[8]
Ailəsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Allahyar bəy Zülqədərovun nəslin əfşarların zülqədər tayfasındandır.[2] Allahyar bəyin atası Məmməd Rza bəy bölgədə Məmməd Rza bəy Zilli kimi tanınıb. Çar Rusiyasının ordusunda xidmət edib.[9]
Allahyar bəy Zülqədərov 2 dəfə ailə qurub. Birinci dəfə Qarabağ əsilzadələrindən olan Xırda xanımla ailə qurub. Bu evlilikdən Məmməd bəy adlı oğulları dünyaya gəlib.[10] İkinci dəfə isə 1883-cü ildə İsaxan kəndində anadan olmuş Seyid Nisə xanımla ailə qurub.[10] Bu evlilikdən isə 4 oğulları və 6 qızları dünyaya gəlib.[11]
Qardaşı Lütvəli bəy Zülqədərov — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Göyçay qəzasının rəisi,[12] Gəncə üsyanının iştirakçısı.[8]
Bacısı oğlu Qara bəy Qarabəyov — Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü, İttihad Partiyası və İttihad fraksiyasının sədri.[13]
Şəkillər
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Oturanlardan sağdan 5-ci Allahyar bəy Zülqədərov
Ortada əyləşən Allahyar bəy Zülqədərov
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]Mənbə
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 Əliyeva, 2021. səh. 107
- 1 2 3 4 Əliyeva, 2021. səh. 105
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 125
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 126
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 127
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 130
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 132
- 1 2 Əliyarlı, Behbudov, 2013. səh. 390
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 106
- 1 2 Əliyeva, 2021. səh. 114
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 115
- ↑ Əliyarlı, Behbudov, 2013. səh. 389
- ↑ Əliyeva, 2021. səh. 113
Ədəbiyyat
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Əliyarlı, İltifat; Behbudov, Tahir. İstiqlal fədailəri-Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Daxili İşlər Nazirləri və silahdaşları: 1918-1920 (az.). Bakı: Mütərcim nəşriyyatı. 2013. səh. 493.
- Əliyeva, İradə. Bəşir bəy Aşurbəyov və zəmanəsi (az.). Bakı: Nurlar NPM. 2021. səh. 288.