Ambon döyüşü

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İndoneziya İstiqlal müharibəsi
Əsas münaqişə: İkinci Dünya müharibəsi
Laha airfield, Ambon.jpg
Tarix 30 yanvar-3 fevral 1942
Yeri
Nəticəsi Yaponiyanın qalibiyyəti.
Münaqişə tərəfləri

Flag of the Netherlands.svg
Flag of the United Kingdom.svg
Flag of the United States.svg
Flag of Australia.svg

Flag of Japan.svg

Komandan(lar)

naməlum

Flag of Japan.svg İbo Taxasi
Takeo İto

Tərəflərin qüvvəsi

3,900

5,300

İtkilər

Flag of the Netherlands.svg məlum deyil
Flag of Australia.svg 15 ölü və 35 yaralı (300 nəfər döyüşdən sonra güllələnmişdir)

Flag of Japan.svg 55 ölü,
135 yaralı

Ambon döyüşü - Hiderland Ost-Hindi əməliyyatı çərçivəsində quruda baş vermiş döyüş. Döyüş Ambon adasında 1942-ci ilin 30 yanvarından 3 fevralına qədər davam etmişdir. Burada HollandiyaAvstraliya qüvvələri müştərək şəkildə yaponlara qarşı müqavimət göstərmişlər.

Tərəflərin qüvvələri[redaktə | əsas redaktə]

Müttəfiqlər[redaktə | əsas redaktə]

Müharibədən öncə bölgədə sayı 2800 çatan Molukk briqadasına sahib hollanlar və 2 batalyondan ibarət olan Avstraliya qüvvələri cəmləşmişdi. Avstraliya qüvvələri adaya 17 dekabrda gətirilmiş və sayları cəmi 1100 nəfərdən ibarət olmuşdur. Hollandların qüvvələri Kral holland ost-hind ordusu adlanırdı. Hollandların vəziyyəti bu ərəfədə hecdə ürək acan deyildi. Səbəb isə ölkənin avropa hissəsi nasist Almaniyası tərəfindən işğal olunması idi.

Yaponiya[redaktə | əsas redaktə]

İlk hücum yapon dəniz donanması tərəfindən həyata keçirilir. Hücum zamanı təyyarə daşıyan «Xiryo» və «Soryo», ağır kreyser «Nati» və «Mioko», üztəlik yükgül kreyser «Dzinsu» və 15 esmins iştirak etmişdir. Quru qoşunları 5300 nəfərdən ibarət olmuşdur. 38-ci diviziyasının 288 polku bu hücumda fəal iştirak etmişdir. Avropada baş verən vəziyyətdən istifadə edən Yaponiya onların şərqdə yerləşən müklərinə soxulurdu.

Döyüş[redaktə | əsas redaktə]

30 yanvarda 1000 nəfərlik yapon hərbi birləşmələri adanın şimalına çxatılır. 228-ci quru qoşunları polku adanın cənubuna çıxarılır. Yaponların quru qoşunları say bamından müttəfiqlərdən geri qalsada dəniz qüvvələri baxımından onları qat-qat üstəliyirdi. Üstəlik hərbi texnika baxımındada üstünlük özünü göstərirdi. Tank və ağır artileriya döyüşlərdə yaponiyanın qalibiyyətinə öz təsirini göstərmişdir. 31 yanvarda yaponlar adanın cənub-qərbində yerləşən Ambon şəhərini işğal edirlər. 1 fevralda isə holland qüvvələrinin böyük hissəsi təslim olur. Avstraliya qüvvələri isə mühasirəyə düşmək təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya idilər. Bu səbəbdən onlar adanın cənub-qərb hhissəsini tərk etməli olurlar[1].

2 fevralda yapon gəmisi olan W-9 holland minalarına dəyərək sulara qərq olur. 3 fevralda Eri rayonu ərazisində avstraliya qüvvələri mühasirəyə alınırlar. Təslim olmaqdan başqa cəra qalmır

Yapon hərbi cinayətləri[redaktə | əsas redaktə]

Döyüş zamanı müttəfiqlırin itkilıri elədə böyük olmamışdır. Döyüş bitdikdən sonra Laxa erodromunda 300 əsir yaponlar tərəfindən öldürülür. Bəzi məlumatlara görə bu addım batırılan yapon gəmisinin intiqamı ilə bağlı olmuşdur. Burada olan avstraliya əsgərlərinin ¾ açlıq və pis rəftar səbəbi ilə ölmüşlər[2].

1946-ci ildə düüşərgənin 93 üzvü hərbi cinayətlərə börə mühakimə edilmişdir. Düşərgənin rəhbəri olan Kunito Kunito 20 il çəza alır[3].

Nəticəsi[redaktə | əsas redaktə]

Ambonun işğalı yaponların qarşısında olan maneələri aradan qaldırmağa imkan verdi. Üstəlik yapon bombardımançı təyyarələri artıq sərbəst şəkildə Avstraliyanın Darvin şəhərini bombalıya bilərdi.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Rus[redaktə | əsas redaktə]

  • «Голландский флот во Второй мировой войне» / А. Крозе; пер. с англ. А. Больных. ISBN 5-17-026035-0 (ООО «Издательство ACT»). ISBN 5-9577-1698-7 (ЗАО НПП «Ермак»). Тираж 4000 экз.

İngilis[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]