Amerika Basketbol Assosiasiyası

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Original adı Amerika Basketbol Assosiasiyası (ABA) olan bu əsas profesional liqanın 1967-ci ildə təməli qoyulmuşdur. 1976-cı ildə Amerika Basketbol Assosiasoyası - Milli Basketbol Assosiasiyası (NBA) ilə birləşdi. Milli Basketbol Assosiasiyasına bir neçə komanda qoşularaq və ABA-da 3 bal üstünlüklə liderlik edir.

Liqanın tarixi[redaktə | əsas redaktə]

ABA 1960-cı ildən 1970-ci illərin ortalarına qədər çoxsaylı liqalar üçün çətin idi. Çünki Amerika Birləşmiş Ştatlarında peşə idman liqaları mövcud deyildi və komandalar öz müvəffəqiyyət dərəcələrini nümayiş etdirə bilmirdi. Bu səbəbdən ABŞ-da bir çox milyaderlər və ocümlədən də basketbola həvəskar olan sahibkarlar milli liqanı yaratmaq qərarına gəlirlər. Birinci bu sahəyə yəni ABA-ya "Milleapolis Leykers" komandasının oyunçusu məşhur Corc Mayken pul yatırır. ABA klubu çoxlu tanınmış oyunçulardan ibarət NBA komandasının klubuna qalib gəldi.

ABA NBA-nın qaydalarından fərqli qaydalara riayət edirdilər. Onlar 1967-68-ci illərdə 3-cü zonaya keçirlər. Bu zonaya NBA onlardan yalnız 20 il sonra keçə bilir. Həmçinin bu dövrdə ABA rəngli (qırmızı, ağ və göy) topdan, NBA isə birrəngli (narıncı) topdan istifadə edirdi. ABA-nı NBA-dan fərqləndirən digər əlamət isə ABA-nın regional olmasıdır. Belə ki, "Virciniya Skvaz" və "Karalina Quqarz" komandaları oyunlarını müxtəlif regionlarda keçiriblər. 1970-ci ildən başlayaraq ABA və NBA-nın birləşməsi təklifi irəli sürüldü. 1976-cı ildə artıq qərar qəbul edildi və bu iki liqa birləşdi. Ancaq bu prosesə qədər ABA-nın bir çox komandası maliyyə problemi ilə üzləşdiyi üçün bağlandı.

Liqanın çempionları[redaktə | əsas redaktə]

  • Corc Mayken (1967—1969)
  • Ceyms Karson Qardner (1969)
  • Cek Dolf (1969—1992)
  • Bob Karlson (1972—1973)
  • Mayk Steron (1973—1974)
  • Ted Munçak (1974—1975)
  • Deyv Debuşe (1975—1976)

Komandanın assossasiayası[redaktə | əsas redaktə]

ABA-ya daxil olan 11 komanda içərisində yalnız "İndian Peysers" və "Kentukki Kolonels" 9 sezon ərzində öz adlarını dəyişmədilər. Həmçinin "Denver larks, Roteks, Naqqets" öz klublarını heç vaxt dəyişməyiblər. 4 klub içərisindən NBA-ya 8 komanda (Dallas, mayami, Memfis, Minnesota, Nyu-Orlean, Hyuston, Şarlott və Yuta) daxil oldu[1].

Hal-hazırda oyunlar 22000 tamaşaçını qəbul edə bilən, 2010-cu ildə tikilən "KFS Yam-çentr"də keçirilir. Bundan öncə isə 16600 tamaşaçı tutan "Fridom Holl"da keçirilirdi[2].

ABA-nın çempionları[redaktə | əsas redaktə]

İllər Çempion Seriya Finalçılar MVP playoff
1967/1968 Pittsburq Paypers 4-3 Nyu Orlean Bakanirs Konni Hokins, Pittsburq Paypers
1968/1969 Oklend Oks 4-1 İndiana Peysers Uorren Cabali, Oklend
1969/1970 İndiana Peysers 4-2 Los-Anceles Starz Rocer Braun, İndiana
1970/1971 Yuta Starz 4-3 Kentukki Kolonels Zemlo Biti, Yuta
1971/1972 İndiana Peysers 4-2 Nyu-York Nets Freddi Lyus, İndiana
1972/1973 İndiana Peysers 4-3 Kentukki Kolonels Corc Makqinnis, İndiana
1973/1974 Nyu-York Nets 4-1 Yuta Starz Culius İrvinq, Nyu-York
1974/1975 Kentukki Kolonels 4-1 İndiana Peysers Artis Qilmor, Kentukki
1975/1976 Nyu-York Nets 4-2 Denver Naqqets Culius İrvinq, Nyu-York

Məşhur oyunçuları[redaktə | əsas redaktə]

Marvin Barns, Zelmo Biti, Rocer Braun, Uorren Cabali, Culius İrvinq, Artis Hilmor, Konni Hokins, Spenser Heyvud, Corc Makqinnis, Den İlss, Çarli Skott, Rik Berri, Freddi Lyus, Mek Kelvin, Daq Mo, Conni Neyman və başqaları.

Ən məhsuldar oyunçuları[redaktə | əsas redaktə]

İllər Oyunçu Komanda Oyun Oyunda atışlar 3-lü atış Cərimə atışlar Xallar Oyunların orta hesabı
1967/1968 Konni Hokins Pittsburq Paypers 70 635 2 603 1875 26,8
1968/1969 Rik Berri Oklend Oks 35 392 3 403 1190 34,0
1969/1970 Spenser Heyvud Denver Pokets 84 986 0 547 2519 30,0
1970/1971 Den İlss Kentukki Kolonels 83 938 0 604 2480 29,9
1971/1972 Çarli Skott Virciniya Skvaz 73 985 29 525 2524 34,6
1972/1973 Culius İrvinq Virciniya Skvaz 71 894 5 475 2268 31,9
1973/1974 Culius İrvinq (2) Nyu-York Nets 84 914 17 454 2299 27,4
1974/1975 Corc Makqinnis İndiana Peysers 79 873 62 545 2353 29,8
1975/1976 Culius İrvinq (3) Nyu-York Nets 84 949 34 530 2462 29,3

Hücumçu liderlər[redaktə | əsas redaktə]

İllər Oyunçular Komanda Oyunlar Hücumçu Müdafiə hücumu Hücumlar Orta hesabla
1967/1968 Mel Deniels Minnesota Maskis 78 502 711 1213 15,6
1968/1969 Mel Deniels (2) İndiana Peysers 76 383 873 1256 16,5
1969/1970 Spenser Heyvud Denver Pokets 84 533 1104 1637 19,5
1970/1971 Mel Deniels (3) İndiana Peysers 82 394 1081 1475 18,0
1971/1972 Artis Hilmor Kentukki Kolonels 84 421 1070 1491 17,8
1972/1973 Artis Hilmor (2) Kentukki Kolonels 84 449 1027 1476 17,6
1973/1974 Artis Hilmor (3) Kentukki Kolonels 84 478 1060 1538 18,3
1974/1975 Sven Neyter San-Antonya Spyors 78 369 910 1279 16,4
1975/1976 Artis Hilmor (4) Kentukki Kolonels 84 402 901 1303 15,5

Ötürmə liderlər[redaktə | əsas redaktə]

İllər Oyunçular Komanda Oyunlar Ötürmə Orta hesabla
1967/1968 Larri Braun Nyu Orlean Bakanirs 78 506 6,5
1968/1969 Larri Braun (2) Oklend Oks 77 544 7,1
1969/1970 Larri Braun (3) Vaşinqton Keps 82 580 7,1
1970/1971 Bill Melçionni Nyu-York Nets 81 672 8,3
1971/1972 Bill Melçionni (2) Nyu-York Nets 80 669 8,4
1972/1973 Bill Melçionni (3) Nyu-York Nets 61 453 7,4
1973/1974 El Smit Denver Pokets 76 619 8,1
1974/1975 Mek Kelvin Denver Naqqets 74 570 7,7
1975/1976 Don Buzi İndiana Peysers 84 689 8,2

Tutan liderləri[redaktə | əsas redaktə]

İllər Oyunçular Komanda Oyunlar Tutma Orta hesabla
1973/1974 Ted Makkleyn Denver Pokets 84 250 2,98
1974/1975 Breyn Teylor Nyu-York Nets 79 221 2,80
1975/1976 Don Buzi İndiana Peysers 84 346 4,12

Blok-Şot liderlər[redaktə | əsas redaktə]

İllər Oyunçular Komanda Oyunlar Blok-Şot Orta hesabla
1973/1974 Kolduel Cons San-Dieqo Konkistadors 79 316 4,00
1974/1975 Kolduel Cons (2) San-Dieqo Konkistadors 76 246 3,24
1975/1976 Billi Polç San-Antonya Spyors 83 253 3,05

Xarici keçid[redaktə | əsas redaktə]

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • The Official NBA Basketball Encyclopedia. Villard Books. 1994. p. 180. ISBN 0-679-43293-0.
  •  Mikan was first pro to dominate the post espn.go.com. Associated Press. Проверено 5 июля 2016.
  • Dave DeBusschere Bio nba.com. NBA Media Ventures, LLC. Проверено 5 июля 2016.