Amerika sarıçiçək atşabalıdı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Amerika sarıçiçək atşabalıdı
Amerika sarıçiçək atşabalıdı.jpg
Amerika sarıçiçək atşabalıdı
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Atşabalıdıkimilər
Cins: Atşabalıdı cinsi
Növ: Aesculus lutea Wangenh
Elmi adı
Aesculus lutea Wangenh

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Vətəni Şimali Amerika – Pensilvaniyadan Corciya və Alabamaya qədərdir. Moskvada, Sankt-Peterburqda və digər iri şəhərlərdə yaşıllıqlarda və parklarda təsadüf edilir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 20-30 m-ə qədər, sıx enli-piramidal çətirli ağacdır. Yarpaqları bölümlü, uzunsov, yumurtaşəkilli və ya ensiz-ellipsvari, ucu biz, nazik dişli, uzunluğu 10-15 sm olan, 5 yarpaqcıqdan ibarət, saplağı uzundur. Yarpaqların üstü tünd yaşıl, altı sarımtıl-yaşıldır. Çiçəkləri sarı, ölçüsü 3 sm, uzunluğu 10-15 sm olan süpürgələrdə yerləşir. Şaxtaya davamlıdır. Meyvələri yumru, diametri 5-6 sm, əsasən 2 toxumludur. Şəhər şəraitini yaxşı keçirir. İri vəziyyətdə köçürülməni yaxşı keçirir. Adi atşabalıdından 2-3 həftə sonra, may-iyunda çiçəkləyir. Meyvələri sentyabrda yetişir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Atşabalıdı növləri arasında soyuğa çox davamlıdır. Kölgəyə dözümlüdür.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Abşeronda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Davamlılığına və dekorativliyinə görə Şimali meşə zonasının Orta və Cənub-Qərbi hissələrində geniş yayılmışdır. Tək, qrup, alleya, küçə və yol ətrafı əkinlərdə istifadə edilir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.