Amerikan istisnaçılığı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Almaniyalı professor Sieglinde Lemke deyir: “Azadlıq heykəli, özünü müstəsna bir millət kimi görmək hissinin ABŞ-ın təbii genişlənməsinə layiq olduğunu daxilləşdirmiş missiyasını ifadə edir”[1]

Amerikan istisnaçılığı bir-biri ilə əlaqəli üç düşüncədən biridir

  • Birincisi, Amerika Birləşmiş Ştatlarının tarixi təbii olaraq digər xalqların tarixlərindən fərqlidir[2]. Bu baxımdan Amerika azadlığı (istisnaçılığı) Amerika inqilabından başlamış və bu baxımdan, politoloq Seymur Martin Lipsetin “ilk yeni millət”[3] adlandırdığı şeyə meydan açmış və azadlıq, siyasi və sosial bərabərlik, fərdilik, respublikaçılıq, demokratiya və azad sahibkarlıq dəyərləri əsasında Amerika ideologiyası Amerikanizm adı altında inkişaf etmişdir[4].
  • İkinci fikir ABŞ-ın dünyanı dəyişdirmək üçün özünəməxsus missiyasının olmasıdır. Avraam Linkolnun, Gettysburg nitqində (1863) söylədiyi kimi, AmerikalılarAllahın şahidliyində olan bu ölkənin yeni bir azadlıq doğuluşuna imkan verək və xalqın xalq üçün idarəçi olduğu bu dövlət yer üzündən silinməməlidir” ifadəsini reallaşdırılmaqla missiyalanmışlar.
  • Üçüncü düşüncəyə görə, onun, yəni Amerikanın tarixi və missiyası ABŞ-a digər millətlərə görə üstünlük verir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Winfried Fluck. https://books.google.com/books?id=NMEHiv4LnasC&pg=PA207 (#bare_url_missing_title). (#parameter_ignored); (#parameter_ignored); (#parameter_ignored); (#parameter_ignored); (#parameter_ignored); (#parameter_ignored)
  2. American Exceptionalism: A Double-Edged Sword. Seymour Martin Lipset. New York, N.Y.: W.W. Norton & Co., Inc. 1996. p. 18.
  3. Seymour Martin Lipset, The first new nation (1963).
  4. Lipset, American Exceptionalism, pp. 1, 17–19, 165–74, 197