Amma ulusu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Amma ulusu
saxa Амма улууһа
Bayraq Gerb[d]
Bayraq Gerb[d]

60°24′ şm. e. 130°54′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 9 yanvar 1930
Sahəsi
  • 29.400 km²
Hündürlük
224 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Amma ulusu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Amma ulusu (saxa Амма улууһа) — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Amma kəndidir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Mərkəzi Yakutiyanın cənub-şərqində yerləşir. Şimaldan Çurapçı ulusu, şərqdən və cənub-şərqdən Ust-Mayski ulusu ilə, cənubdan və qərbdən Aldan ulusu ilə, şimal-qərbdən Xanqalas və Meqino-Kanqalas ulusları ilə həmsərhəddir. Rayonun sahəsi 29,4 min km²-dir.

Təbii şərait[redaktə | əsas redaktə]

Amma çayının orta axarında, Prilenski yaylasında yerləşir.

Yanvarda orta temperatur -38 ... - 42 ° C, iyulda + 16 ... + 18 ° C təşkil edir. Yağıntı ildə 200-250 mm-dir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Ulusun mərkəzi 1652-ci ildə rus kəndli fermerləri tərəfindən Amqinskaya qəsəbəsi olaraq qurulan Ammadır. Saxalıların yerli sakinlərinin əkinçilik mədəniyyətinə qoşulduğu ilk rayonlardan biridir. 12 dekabr 1911-ci ildə Rusiya imperiyası Senatının qərarı ilə Amqinski ulusu Boturuski ulusundan ayrılaraq müstəqil ulusa çevrilir. Rus yazıçısı İvan Qonçarov 1854-cü ildə saxadan keçərkən rayon mərkəzində olmuşdur.

Çağdaş ulus 9 yanvar 1930-cu ildə müasir sərhədlərdə qurulmuşdur.

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Milli tərkib

2010-cu il Ümumrusiya siyahıyaalmasına görə: saxalar - 91,79 %, ruslar - 4,92 %, evenklər - 1,26 %, evenlər - 0,75 %, digər millətlərdən olanlar - 0,83 %[3].

Yerli özünü idarəetmə[redaktə | əsas redaktə]

Amma ulusu ərazisinə 14 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 21 yaşayış məntəqəsi daxildir. Yaşayış məntəqələri:Abaqa, Alançı, Amma, Betyunçı, Boluqur, Bulun, Yefemov, Mixaylovka, Miyandiqi, Olom-Kyuyole, Onnyos, Pokrovka, Promkombinat, Saqatay, Sulqaççı, Serqe Bes, Telyultya, Uoray, 2 Çakır, Çapçılqan, Emissı.

İqtisadiyyat[redaktə | əsas redaktə]

İqtisadiyyatda aparıcı yer kənd təsərrüfatına aiddir. Əsas sənaye heyvandarlıqdır (ətlik və südlük maldarlıq, at yetişdirmə), dənli bitkilər, kartof, tərəvəz və yem bitkiləri becərilir. Kənd təsərrüfatı ərazisi 106 min ha-dır.

Amqinski ulus, ən az maaş alan uluslardan biridir: respublikada orta səviyyənin 49% -i[4]. Bununla birlikdə iqtisadi inkişaf göstəricilərində davamlı artım müşahidə edilmişdir.

Nəqliyyat[redaktə | əsas redaktə]

Ulusun mərkəzi Amma kəndi Yakutsk milli magistral yolu üzərində yerləşir.

Amma kəndində bir çay limanı, bir də üçuş meydançası vardır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаRusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
  3. "Перепись населения 2010". 2018-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2018-09-20. (#parameter_ignored_suggest). Росстат.
  4. "«Почёт за труд — хороший стимул»". Газета «Якутия». (#parameter_ignored_suggest)[ölü keçid]