Məzmuna keç

Andrey Jdanov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Andrey Jdanov
rus. Андрей Жданов
Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin katibi
10 fevral 1934 – 31 avqust 1948
22 mart 1939 – 31 avqust 1948
SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin üzvü
17 yanvar 1938 – bilinmir
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 14 (26) fevral 1896(1896-02-26)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 31 avqust 1948(1948-08-31)[1][2][…] (52 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi ürək tutması
Dəfn yeri
Partiya
Fəaliyyəti siyasətçi, hərbi qulluqçu
Hərbi xidmət
Mənsubiyyəti SSRİ
Döyüşlər
Rütbəsi
Elmi fəaliyyəti
Elm sahəsi siyasi fəaliyyət[d], ideologiya, sosialist realizmi, siyasət

Təltifləri "Lenin" ordeni — 1935 "Lenin" ordeni — 1946 1-ci dərəcəli "Kutuzov" ordeni — 1944 1-ci dərəcəli "Suvorov" ordeni — 1944 "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 1939 "Leninqradın müdafiəsinə görə" medalı "1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində Almaniya üzərində qələbəyə görə" medalı "1941–1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsində rəşadətli əməyə görə" medalı "Moskvanın 800 illik xatirəsinə" medalı "Qırmızı bayraq" ordeni — 1940
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Andrey Aleksandroviç Jdanov (rus. Андре́й Алекса́ндрович Жда́нов; 14 (26) fevral 1896, Mariupol, Yekaterinoslav quberniyası[1] – 31 avqust 1948[1][2][…], Novqorod vilayəti[3] və ya Moskva) — sovet siyasətçisi və ideoloqu. O, 1940-cı illərdə Sovet İttifaqının "baş təbliğatçısı" kimi təsvir edilib[4] və İosif Stalinin ölümünə qədər qüvvədə qalan sovet mədəniyyət siyasətinin, "Jdanov doktrinasının" hazırlanmasına cavabdeh olub. Jdanov Stalinin ən böyük ehtimal olunan varisi hesab olunurdu, lakin ondan əvvəl vəfat edib.

Ukraynanın Mariupol şəhərində anadan olan Jdanov 1915-ci ildə bolşeviklərə qoşulub və tez bir zamanda partiya sıralarında yüksəlib. Stalinin yaxın adamı olan Jdanov, 1934-cü ildə Mərkəzi Komitənin katibi, həmin ilin sonunda isə Sergey Kirovun qətlindən sonra Leninqrad partiyasının sədri vəzifəsinə yüksəldi. O, Böyük təmizləmə zamanı böyük rol oynamağa davam edəcəkdi. 1939-cu ildə Siyasi Büronun həqiqi üzvü, Kommunist Partiyasının ikinci katibi və Mərkəzi Komitənin təbliğat şöbəsinin müdiri vəzifələrinə irəli çəkildi. Jdanovun siyasi mövqeyi İkinci Dünya müharibəsinin başlanğıcında SSRİ-Fin müharibəsi ilə əlaqəsi və Molotov-Ribbentrop paktının uğursuzluğu səbəbindən əhəmiyyətli dərəcədə sarsıldı. Buna baxmayaraq, o, Estoniyanın Sovet İttifaqı tərəfindən ələ keçirilməsinə nəzarət etmiş və Leninqradın müdafiəsində aparıcı rol oynamışdır.

Müharibədən sonra Jdanovun vəziyyəti xeyli yaxşılaşdı. O, aqressiv xarici siyasətin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayıb və 1947-ci ildə Kominformun yaradılmasına nəzarət edib. Sovet İttifaqının mədəniyyət siyasətinə rəhbərlik etmək də ona həvalə edilmişdi. Onun "Jdanov doktrinası" və ya "Jdanovşçina" kimi tanınan kampaniyası ciddi şəkildə tətbiq edildi və Anna Axmatova və Dmitri Şostakoviç kimi qeyri-konformist sənətkarların donosçuluğa məruz qalmasına səbəb oldu. Əvvəlcə Stalinin varisi hesab edilən Jdanov səhhətindən əziyyət çəkirdi və Yuqoslaviya ilə SSRİ-nin ayrılması nəticəsində gözdən düşməyə başlamışdı. 1948-ci ildə ürək çatışmazlığından vəfat edib və Kreml divarı nekropolunda dəfn edilib.

  1. 1 2 3 4 Жданов Андрей Александрович (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.
  2. 1 2 Andrey Aleksandrovich Zhdanov (ing.). // Encyclopædia Britannica. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
  3. 1 2 Жданов Андрей Александрович // Жданов Андрей Александрович (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.
  4. ↑ Zubok, Vladislav Martinovich; Pleshakov, Constantine. Inside the Kremlin's Cold War: from Stalin to Khrushchev (IV). Cambridge, Mass.: Harvard Univ. Pr. səh. 119. ISBN 978-0-674-45532-0.

Əlavə ədəbiyyat

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]