Anna Pavlovna

Anna Pavlovna
Anna Pavlovna
	rus. А́нна Па́вловна
Niderland kraliçası; Böyük Lüksemburq hersoginyası
	7 oktyabr 1840 – 17 mart 1849
Əvvəlki	Prussiyalı Vilhelmina
Sonrakı	Vürtemberqli Sofiya
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	18 yanvar 1795
Doğum yeri	Sankt-Peterburq, Rusiya imperiyası;
Vəfat tarixi	1 mart 1865 (70 yaşında)
Vəfat yeri	Haaqa, Cənubi Hollandiya, Niderland;
Dəfn yeri	Nive kerk;
Fəaliyyəti	rəssam, boyakar[d]
Atası	I Pavel
Anası	Mariya Feodorovna
Həyat yoldaşı	II Vilhelm (1816–1849);
Uşaqları	III Vilhelm,; Niderlandlı Aleksandr,; Niderlandlı Henri,; Niderlandlı Sofiya;
Dini	Rus Pravoslav Kilsəsi
Təltifləri
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Anna Pavlovna Romanova (rus. Анна Павловна Романовa; 18 yanvar 1795^[1]^[2], Sankt-Peterburq – 1 mart 1865^[1]^[2], Haaqa^[1]) — Rusiya imperatoru I Pavelin qızı, Niderland kraliçası, Böyük Lüksemburq hersoginyası.

18 yanvar 1795-ci ildə Böyük Qatçina sarayında dünyaya gəldi. Atası Çariça Yekaterinanın oğlu və varisi çareviç Pavel, anası isə onun ikinci xanımı olan Vürtemberqli Sofiya Doroteyadır (sonradan Mariya Fyodorovna). Hələ 1 yaşında ikən nənəsi vəfat etdi və atası I Pavel taxta çıxdı. Ancaq atasının səltənəti qısa oldu. 1801-ci ildə atasının sui-qəsd nəticəsində öldürülməsinin ardından böyük qardaşı I Aleksandr taxta çıxdı. Uşaqlıq illəri anası, kiçik qardaşları Nikolay və Mixaillə birlikdə Çarskoye seloda keçdi. İsveçrəli mürəbiyyənin nəzarətində mühüm saray təlim-tərtbiyəsi aldı. Rus, alman və fransız dilləriylə yanaşı, riyaziyyat, əl sənətləri və rəsm üzrə dərslər aldı.

1809-cu ildə Napoleon Bonapartın, böyük bacısı Yekaterina üçün etdiyi evlilik təklifi geri çevrildi və imperatorun bu dəfəki evlilik təklifi Anna Pavlovna üçün oldu. Ancaq anası dul imperatriça Mariya Fyodorovna bu təklifi uzun müddət gözlətdi. Nəticədə imperator bu təklifindən əl çəkdi və 1810-cu ildə Avstriya imperatoru II Fransiskin qızı Mariya Luiza ilə evləndi. 21 fevral 1816-cı ildə Sankt-Peterburqdakı Qış sarayının Böyük Kilsəsində Niderland kralı I Vilhelmin oğlu Oran şahzadəsi Vilhelmlə evləndirildi. Bu evlilik, Vyana konqresindən sonra qurulan siyasi ittifaqı gücləndirmək məqsədilə qardaşı I Aleksandr tərəfindən planlanmışdı. Evlilik şərtlərinə görə, Anna Pavlovna öz pravoslav məzhəbində qalacaq, dünyaya gələcək övladları isə protestant kimi böyüdüləcəkdi. Toy mərasimi şərəfinə şair Aleksandr Puşkin cütlüyə şeirlər ithaf etdi. Mərasimin ardından 1 il boyunca Rusiyada yaşayan cütlüyün bu nigahdan 5 övladı doğulsa da, bunlardan biri körpə ikən vəfat etdi.

III Vilhelm
Şahzadə Aleksandr (1818-1848)
Şahzadə Henri (1820-1879)
Şahzadə Ernest (may 1822 - oktyabr 1822)
Şahzadə Sofiya (1824-1897)

Sonsuz olan qardaşı I Aleksandrın 1825-ci ildə ölümündən sonra, kiçik qardaşı I Nikolay taxta çıxdı. 1828-ci ildə anasının vəfatından qardaşıyla daha yaxın əlaqələr qurdu. Haaqa və Baarn şəhərlərində cütlük üçün 2 saray təsis edilsə də, 1830 Belçika inqilabınadək cütlük Brüsseldə yaşamağı seçdi. Buna səbəb isə əri Oran şahzadəsi Vilhelmin kral olan atasıyla münasibətlərinin soyuq olması idi. Hollandiyada yaşadığı illər ərzində çox sayıda yetimxana təsis etdi və holland dilini öyrəndi. İnqilab illərində hərbi hospitalları maddi olaraq dəstəklədi.

7 oktyabr 1840-cı ildə qaynatasının taxtdan çəkilməsinin ardından, əri II Vilhelm adıyla taxta çıxdı və Anna Pavlovna Niderland kraliçası, Böyük Lüksemburq hersoginyası oldu. Kraliça kimi soyuqqanlı və saray ənənələrinə bağlı biri kimi tanındı və xalq tərəfindən sevilmədi. 1840-cı illərin sonlarında ərinin səhhəti pisləşdi. 1848-ci ilin fevralında oğlu Şahzadə Aleksandrın ölümündən sonra onun səhhəti daha da ağırlaşdı və 17 mart 1849-cu ildə II Vilhelm vəfat etdi. Taxt isə böyük oğlu III Vilhelmə qaldı. Oğluyla münasibətləri soyuq idi və öz bacısı qızıyla evlənmiş olsa da, gənc kralın bu evliliyindən narazı idi. Bu səbəblə, saraydan uzaqlaşdı və daha sakit həyat yaşadı. 1855-ci ildə oğluyla etdiyi gərgin münqaişənin ardından vətəni Rusiyaya dönmək istəsə də, sonradan bu fikrindən daşındı. 1 mart 1865-ci ildə Haaqada vəfat etdi. Cənazəsi Delftdəki Nive kerk kilsəsində dəfn olundu.

Mənbə

Ədəbiyyat

Winter-Agterhuis, Tessa de (2024-04-01). "Onze Sasja is niet meer: Het verlies van een veelbelovende prins in het revolutiejaar 1848". Tijdschrift voor Geschiedenis (in Dutch). 137 (1): 64–83
Jackman, S.W. De Romanov relaties. Uit de privé-correspondentie van Anna Paulowna en haar familie (in Dutch). pp. 182–183

Виллем II и Анна Павловна. Королевская роскошь Нидерландского двора: каталог выставки. СПб.: Изд-во Гос. Эрмитажа. И. В. Кротевич. 2013. ISBN 978-5-93572-503-7.

İstinadlar

1 2 3 4 5 6 7 8 С. Тр.. Анна Павловна (rus.). // Русский биографический словарь. Санкт-Петербург. 1900. Т. 2. С. 188–189.
1 2 3 4 Darryl Roger Lundy. Anna Pavlovna Romanov, Grand Duchess of Russia (ing.). // The Peerage. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).

[_097bed337e67d3a0-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 С. Тр.. Анна Павловна (rus.). // Русский биографический словарь. Санкт-Петербург. 1900. Т. 2. С. 188–189.

[_92dde7eed2081c34-2] 1 2 3 4 Darryl Roger Lundy. Anna Pavlovna Romanov, Grand Duchess of Russia (ing.). // The Peerage. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).

[1]

[2]