Arabo batalyonu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Arabo batalyonu
erm. Արաբո կամավորական ջոկատ
latın qraf. Arabo kamavorakan jokat
azərb. Arabo könüllü dəstəsi
Mövcud olduğu illər 4 oktyabr 1989-1994
Ölkə Flag of Armenian SSR.svg Ermənistan SSRFlag of Armenia.svg Ermənistan
Tabeçilik "Qartal" (erm. Արծիվ) hərbi birləşməsi
Növü quru qoşunları
Sayı 4 nəfər[1] (4 oktyabr 1989)
24 nəfər[1] (19 oktyabr 1989)
Dislokasiyası Qarabağ
Himayədarı Armmil zinanshan.jpg Ermənistan Silahlı Qüvvələri
Təchizatı yüngül silahlar
Müharibələr Qarabağ müharibəsi
Döyüşlər Qaradağlı soyqırımı
Xocalı soyqırımı
Ağdərə döyüşləri
Komandirləri
Məşhur komandirləri Simon Açıqgözyan
Manvel Yeğiazaryan

Arabo könüllü dəstəsi (erm. Արաբո կամավորական ջոկատ, latın qraf. Arabo kamavorakan jokat) və ya Arabo batalyonuQarabağ müharibəsində əsasən Ermənistan erməniləri və xaricdən gələn ermənilərdən təşkil olunmuş millətçi paramilitarist qruplaşma.

Adı[redaktə | əsas redaktə]

Dəstənin adı ilk vaxtlar “Qaregin Njde” olub. Lakin, digər erməni dəstələri daxilində “Qaregin Njde” adlı dəstələrin ortaya çıxması, dəstənin adının “Arabo” adı ilə əvəzlənməsinə səbəb olub. "Arabo" XIX əsrdə Osmanlıya qarşı qiyam edən və sonda kürd dəstələri tərəfindən öldürülən Stepanos Mixitaryan adlı şəxsin təxəllüsü olub.[1]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Dəstə 1989-cu ildə Livan, Fələstin, SuriyaFransadan gəlmiş erməni millətçilərinin, həmçinin Sovet İttifaqı Silahlı Qüvvələrində xidmət keçmiş təcrübəli döyüşçülərin iştirakı ilə İrəvanda yaradılıb.

Dəstəni yaratmazdan öncə, Manvel Yeğiazaryan bir neçə şəxslə birgə bir neçə dəfə Gorus, CermukNaxçıvan sərhədləri ətrafına, o cümlədən digər ərazilərə gedərək ümumi kəşfiyyat aparıb. Nəticədə, 4 oktyabr 1989-cu ildə Manvel Kerri Xaçik, Hayk və Civan adlı şəxslərlə birlikdə, Yeğeqnadzor rayonunun Xaçik kəndində yerləşən sərhədə yaxın hissələrə gedərək çadırlar qurub və burada Arabo dəstəsinin ilkin prinsiplərini müəyyənləşdirib. Tədricən yeni üzvlərin Məlik, Roman və Samvel adlı şəxslərin qatılması ilə dəstə daha da genişlənməyə başlayır. 9 oktyabr 1989-cu ildə dəstənin şəxsi heyəti 4, 19-da 24 nəfər idisə, artıq 1990-cı ilin yanvar ayında dəstəyə təşkilatlanmış 10, 15, 20 nəfərdən ibarət qrupların gəlməsiylə dəstə üzvlərinin sayı artır.

Arabo ilkin mərhələdə fəaliyyətini Azərbaycan-Ermənistan sərhəd xətti boyunca aparıb:

Məhvi və itkin hesab edilməsi[redaktə | əsas redaktə]

"Arabo" batalyonunun 80-dən çox üzvü 29 iyun 1992-ci ildə Gəncə batalyonunun komandiri Mehman Ələkbərovun Tərtər ərazi özünümüdafiə batalyonu ilə birgə apardığı Həsənqaya əməliyyatı zamanı tamamilə məhv edilib.

Arabo könüllü dəstəsi uzun müddət Ermənistanda itkin hesab edilib. 2008-ci ildə Youtubeda batalyon üzvlərinin cəsədlərinin əks olunduğu tarixi kadrların yayılmasından sonra "Arabo" yenidən gündəmə gəlib.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]