Aralıq (anatomiya)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

(#empty_citation)

sütun 1 sütun 2 sütun 3
red 1, xana 1 red 1, xana 2 red 1, xana 3
red 2, xana 1 red 2, xana 2 red 2, xana 3

{| class="infobox" style="width: 20em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em"

! colspan=2 style="font-size: 125%; text-align:center; background-color: dimgray; color: white" | Aralıq |- style="text-align: center;" {{#if: | |- style="text-align: center;" | colspan=2 style="text-align: center" | Gray408.png |- | colspan=2 style="text-align: center" | Qadın aralığı |- | colspan=2 style="text-align: center" | Muscles of the male perineum-Gray406.png |- | colspan=2 style="text-align: center" | Kişi aralığı |- |- style="text-align: center;"

|- style="text-align: left;" | Latınca | Perineum |- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left;" | Sistem | Dayaq və hərəkət |- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left; background:Pink" | Arteriya | cinsiyyət arteriyasının aşağı düzbağırsaq və aralıq şaxələri — lat. aa. rectales inferiores et art. perinei |- style="text-align: left; background:LightBlue " | Vena | cinsiyyət venaları |- style="text-align: left; background:Yellow" | Sinir | cinsiyyət sinirindən çıxan aşağı düzbağırsaq, aralıq, arxa xaya şaxələri — lat. nn. rectales inferiores, nn. perinei et nn. scrotales posteriores |- style="text-align: left; background:LightGreen"

|- style="text-align: left; background:Thistle"

|- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left;"

|- style="text-align: left; background:#EEEEEE"

|-style="text-align:center;"

! colspan="2" valign="top" style="background: dimgray;" |

|} Aralıqlat. perineum anus ilə xarici cinsiyyət üzvləri arasındakı nahiyənin adı olub, kiçik çanağın çıxacağı sayılır. Adətən romb şəklindədir. Qasıq bitişməsinin aşağı kənarı onu ön, büzdüm arxa, qasıqoturaq sümüklərinin aşağı şaxələri, oma-qabar bağı və oturaq qabarları isə yan tərəflərini əhatə etmişdir. Araliq nəzəri olaraq oturaq qabarlarından keçən köndələn xətt vasitəsilə iki üçbucağa bölünür. Öndəkinə sidik-cinsiyyət üçbucağı — lat. trigonum urogenitale, arxadakına isə anus üçbucağı — lat. trigonum anale deyilir. Sidik-cinsiyyət üçbucağında kişilərdə penis, qadınlarda isə cinsiyyət yarığı — lat. rima pudendi, anus üçbucağında isə adından məlum olduğu kimi anus yerləşmişdir. Anus və cinsiyyət üzvləri arasında orta xətt boyunca piqmentli tikiş — lat. raphe perinei keçir. Aralıq əsasını əzələlər təşkil edir. Bura topoqrafik baxımdan anus nahiyəsi əzələlərindən təşkil olunmuş çanaq diafraqması — lat. diaphragma pelvis və sidik-cinsiyyət nahiyəsinə aid əzələlərdən təşkil olunmuş sidik-cinsiyyət diafraqması — lat. diaphragma urogenitale daxildir.

Aralıq fassiyaları[redaktə | əsas redaktə]

Aralıq aşağıdan xüsusi dərin və səthi fassiyalarla, yuxarıdan isə çanaq fassiyası ilə örtülüdür.

  • Aralığın sətfi fassiyası — lat. fascia superficialis perinei
  • Aralığın dərin fassiyası — lat. fascia profunda perinei
  • Çanaq fassiyası — lat. fascia pelvis

Aralıq əzələləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Anusu qaldıran əzələ — lat. m. levator ani
  • Büzdüm əzələsi — lat. m. coccygeus
  • Anusu büzən xarici əzələ — lat. m. sphincter ani externus
  • Aralığın səthi köndələn əzələsi — lat. m. transversus prinei superficialis
  • Aralığın dərin köndələn əzələsi — lat. m. transversus prinei profundus

Damar və sinir təchizatı[redaktə | əsas redaktə]

Aralıq adətən daxili cinsiyyət arteriyasının aşağı düzbağırsaq və aralıq şaxələri — lat. aa. rectales inferiores et art. perinei ilə qanla təchiz olunur. Venoz qan isə eyni venalarla daşınır. Aralıq dərisi isə cinsiyyət sinirindən çıxan aşağı düzbağırsaq, aralıq, arxa xaya şaxələri — lat. nn. rectales inferiores, nn. perinei et nn. scrotales posteriores ilə innervasiya olunur.