Məzmuna keç

Arbana Carra

Vikipediya, azad ensiklopediya
Arbana Carra
Arbana Xharra
Doğum tarixi XX əsr
Doğum yeri
Vətəndaşlığı Kosovo Kosovo
Milliyyəti Alban
Fəaliyyəti Baş redaktor, araşdırmaçı jurnalist
Fəaliyyət illəri 2001–davam edir
Partiyası Kosovo Demokratik Partiyası (2017–2018)
Mükafatları Beynəlxalq Cəsarətli Qadınlar Mükafatı (2015)

Arbana Carra (alb. Arbana Xharra, XX əsr, Kosovo) — Kosova albanı olan araşdırmaçı jurnalist.

O, hesabatlarına görə çoxsaylı mükafatlar qazanmış və 2015-ci ildə ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən Beynəlxalq Cəsarətli Qadınlar Mükafatına layiq görülmüşdür.[1]

Arbana Carra 2001-ci ildən etibarən jurnalist kimi fəaliyyət göstərir.[2]

O, 2006 və 2007-ci illərdə Kosovada təsis edilmiş ilk müstəqil qəzet olan "Koha Ditore" üçün çalışmışdır.[3] O, "Balkan Insight" nəşrinə məqalələr yazmış və hal-hazırda "Zëri" qəzetinin baş redaktoru olmuşdur.[4]

Araşdırmaçı reportyor

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Arbana Carra, demokratiyanın inkişaf etməsi üçün mətbuatın ictimai narahatlıq doğuran məsələləri araşdırmaq hüququna malik olmalı olduğuna inanmışdır.[5] O, 2006-cı ildə hökumət xərcləri və maliyyə idarəçiliyindəki pozuntular barədə araşdırma, 2007-ci ildə inflyasiya və ərzaq qıtlığının tədqiqi, 2010-cu ildə dövlətə məxsus Kosovo Telekomunun aktivlərinin necə istifadə edildiyini sorğulayan hesabat və bizneslə siyasət arasındakı əlaqələr də daxil olmaqla geniş spektrli məsələlər haqqında yazmışdır.

Carra, hökumətdəki korrupsiya ilə bağlı hazırladığı bir hesabatda yerli biznesi siyasətçilərlə əlaqələndirdiyi üçün 2012-ci ildə məhkəməyə verilmişdir.[6] O, məhkəmə tərəfindən bəraət almış və məhkəmənin qərarında onun Kosovo mətbuatının Etik Məcəlləsinə riayət etdiyi bildirilmişdir.

2012-ci ildən başlayaraq 18 aylıq bir dövr ərzində Carra, keçmiş Yuqoslaviyada sosializmin süqutundan sonra dini fəallığın artmasını araşdırmışdır.[7] O, dini ekstremizm və onun cəmiyyətə təsiri barədə məlumatlar vermişdir. Əməliyyat və maliyyə əlaqələrini ifşa edərək, Carra hökumətin bu problemi həll etmək səylərinə kömək edə bilmiş, lakin bu hesabatlar onun ölüm təhdidləri almasına və reputasiyasına ictimai hücumların edilməsinə səbəb olmuşdur. O, bunları polisə bildirmiş, ancaq heç bir nəticəsi olmamışdır.

Siyasi mənsubiyyəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

9 may 2017-ci ildə o, "Zëri" qəzetindən istefa vermiş və Kosovonun ən böyük siyasi partiyası olan PDK-nın (Kosovo Demokratik Partiyası) üzvü olmuşdur.[8] Bir neçə gün sonra, 13 may 2017-ci ildə, o, Priştinada bir avtodayanacaqda vəhşicəsinə döyülmüşdür.[9] Kosovo liderləri, jurnalistlər və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri bu hücumu pisləmişdirlər. Arbana Carra 2018-ci ilin may ayında PDK-dan istefa vermişdir. O, hazırda Nyu-York Universitetinin (NYU) professoru Alon Ben-Meir ilə birlikdə Türkiyə və Balkanlarda radikallaşma mövzusunda yazılar yazır və tədqiqatlar aparır.

Mükafatları və tanınması

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Carra 2006, 2007 və 2008-ci illərdə Kosovoda korrupsiya ilə bağlı məqalələrinə görə üç dəfə BMT İnkişaf Proqramının (UNDP) mükafatının qalibi olmuşdur.[4]

2012-ci ildə o, Jurnalist Mükəmməlliyi üzrə Balkan Təqaüdünə (Balkan Fellowship for Journalistic Excellence) layiq görülmüş və Kosovoda İslama qarşı dəyişən münasibətləri öyrənmişdir.[10]

2013-ci ildə o, ekstremizmlə bağlı bir məqaləsinə görə KOHA Qrupu tərəfindən "Rexhai Surroi" mükafatına və dini ekstremizm üzrə ictimai diskurs yaratdığına görə INPO Ferizaj (Tərəqqi Təşəbbüsü) tərəfindən "Müzakirə Yaratmaq" mükafatına layiq görülmüşdür.[11]

2015-ci ildə o, Avropa bölməsi üzrə ABŞ Dövlət Katibinin Beynəlxalq Cəsarətli Qadınlar Mükafatını qazanmışdır.[12]

2022-ci ildə Arbana Carra qəhrəmanlıq nominasiyası üzrə Amerikanın "My New York" jurnalından mükafat almışdır.[13]

  1. "Arbana Xharra, wins the Secretary of State's IWOC award". RTK Live. mart 2015. 2 aprel 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  2. "Flet gazetarja Arbana Xharra: Ekstremistet islamike më kanë kërcënuar me djemtë e mi". Koha Jone. 10 mart 2015. 11 mart 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  3. "KOHA Ditore Online". KOHAnet. 3 iyul 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  4. 1 2 Xharra, Arbana. "Kosovo report lifts lid on officials' lavish lifestyle". Balkan Insight. 17 oktyabr 2006. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  5. "Biographies of 2015 Award Winners". U.S. State Department. mart 2015. 7 mart 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  6. "Returning to the lawsuit against Arbana Xharra". European Centre for Press and Media Freedom. 5 fevral 2013. 16 mart 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  7. "Fissures in the Faith: Rise of Conservative Islamists Alarms Kosovans". Balkan Insight. 24 dekabr 2012. 1 dekabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  8. "Arbana Xharra kalon në PDK". Telegrafi. 9 may 2017. İstifadə tarixi: 1 iyul 2024.
  9. "Arbana Xharra rrihet brutalisht". Zëri. 13 may 2017. İstifadə tarixi: 1 iyul 2024.
  10. "Balkan Fellowship for Journalistic Excellence: 2012 Fellows". Balkan Fellowship for Journalistic Excellence. 2 aprel 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  11. "Two Awards for BIRN Fellowship Alumna Arbana Xharra". Balkan Investigative Reporting Network. 27 dekabr 2013. 15 mart 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  12. Brimelow, Ben. "International Women of Courage Awards 2015 Honorees Include Nadia Scherazade Hassan, Afghan Journalist Nilofar Bakhtiar, Bangladeshi Journalist Nadia Sharmeen". International Business Times. 4 mart 2015. İstifadə tarixi: 11 mart 2015.
  13. Veselaj, Gentiana. "Arbana Xharra vlerësohet me çmim për heroizëm në Nju Jork". 10 noyabr 2022. İstifadə tarixi: 3 mart 2024.