Məzmuna keç

Are Varşel

Vikipediya, azad ensiklopediya
Are Varşel
ivr. אריה ורשל
Doğum tarixi 20 noyabr 1940(1940-11-20)[1][2] (85 yaş)
Elm sahələri biokimya, Biofizika, Hesablama biologiyası
Elmi dərəcəsi
İş yerləri
Təhsili
Elmi rəhbərləri Martin Karplus
Üzvlüyü
Mükafatları Kimya üzrə "Nobel" mükafatı — 2013
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Are Varşel (20 noyabr 1940[1][2])[4][5] — İsrail əsilli amerikalı biokimyaçı və biofizikdir, Maykl LevittMartin Karplus ilə birlikdə "Kimyəvi sistemlər üçün kompüter modellərin təkmilləşdirilməsi"nə görə 2013-cü ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatına layiq görülmüşdür.

ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (2009-cu ildən),[6] Rusiya Elmlər Akademiyasının xarici üzvü (2019-cu ildən) seçilmişdir.

Are Varşel 20 noyabr 1940-cı ildə Fələstində anadan olub. Hərbi xidmətdən sonra (1958–1962il), Varşel Hayfadakı Texniki Universitetə daxil olur və buranı 1966-cı ildə bitirərək kimya üzrə bakalavr dərəcəsini aldı. 1967 və 1969-cu illərdə o, Veysman İnstitutunda kimya üzrə magistranı oxudu və PhD dərəcələrini aldı.[7] A. Varşel 1970–1972-ci illərdə Harvard Universitetində Martin Karplusun laboratoriyasında doktorantura təhsilini tamamladıqdan sonra Veisman İnstitutuna qayıtdı və Kembricdəki Molekulyar Biologiya Laboratoriyasında işlədi (1974–1976il). 1976-cı ildə Cənubi Kaliforniya Universitetinin Kimya fakültəsinə keçdi. 1984-cü ildən Kaliforniya Universitetinin professordur.

Are Varşelin tədqiqatlarının əsas məqsədi bioloji molekulların struktur funksiyasının korrelyasiyasında tətbiq edilən hesablama üsullarıdır:[8][9]

  • fermentativ reaksiyaların modelləşdirilməsində tətbiq olunan QM/MM metodu;[10]
  • bioloji proseslərin molekulyar modelləşdirilməsi;[11][12]
  • zülalların mikroskopik elektrostatik modellərinin yaradılması,
  • zülalların sərbəst enerjisi[13] və s

Bu metodların tədqiqində gördüyü işlərdə nailiyyətlərə görə "Kimyəvi sistemlər üçün kompüter modellərinin təkmilləşdirilməsi" üzrə A. Varşel, Martin KarplusMaykl Levitt ilə birlikdə 2013-cü ildə Kimya üzrə Nobel Mükafatına layiq görülüb.[14]

  1. 1 2 Arieh Warshel // Brockhaus Enzyklopädie (alm.). F.A. Brockhaus, 1796.
  2. 1 2 Arieh Warshel // Munzinger Personen (alm.).
  3. Who's who (brit. ing.). (untranslated), 1849. ISSN 0083-937X
  4. Arieh Warshel // Brockhaus Enzyklopädie (нем.)
  5. Arieh Warshel // Munzinger Personen (нем.)
  6. Варшель, Арье на сайте Национальной академии наук США (англ.)
  7. Michael Levitt "The birth of computational structural biology" Архивная копия от 16 марта 2003 на Wayback Machine
  8. Lifson S., Warshel A. A Consistent Force Field for Calculation on Conformations, Vibrational Spectra and Enthalpies of Cycloalkanes and n-Alkane Molecules (англ.) // J. Phys. Chem.[англ.] : journal. — 1968. — Vol. 49, no. 11. — P. 5116. — doi:10.1063/1.1670007.
  9. Warshel A., Lifson S. Consistent Force Field Calculations. II. Crystal Structure, Sublimation Energies, Molecular and Lattice Vibrations, Molecular Conformations and Enthalpies of Alkanes (англ.) // Journal of Chemical Physics : journal. — 1970. — Vol. 53, no. 2. — P. 582. — doi:10.1063/1.1674031.
  10. Warshel A., Levitt M. Theoretical Studies of Enzymatic Reactions: Dielectric Electrostatic and Steric Stabilization of the Carbonium Ion in the Reaction of Lysozyme (англ.) // J. Mol. Biol.[англ.] : journal. — 1976. — Vol. 103, no. 2. — P. 227–249. — doi:10.1016/0022–2836(76)90311–9. — PMID 985660.
  11. Warshel A. Bicycle-pedal Model for the First Step in the Vision Process (англ.) // Nature : journal. — 1976. — Vol. 260, no. 5553. — P. 679–683. — doi:10.1038/260679a0. — PMID 1264239.
  12. Warshel A. Molecular Dynamics Simulations of Biological Reactions (англ.) // Accounts of Chemical Research[англ.] : journal. — 2002. — Vol. 35, no. 6. — P. 385–395. — doi:10.1021/ar010033z. — PMID 12069623.
  13. Warshel A., Russel T. Calculations of electrostatic interactions in biological systems and in solutions (англ.) // Q. Rev. Biophys. : journal. — 1984. — Vol. 17. — P. 283–421.
  14. Архивированная копия. Дата обращения: 9 октября 2013. Архивировано 8 октября 2014 года.