Arifə Əliyeva

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Arifə Əliyeva
Arifə Rəbbil qızı Əliyeva
Arifə Əliyeva.jpg
Doğum tarixi 7 avqust 1963(1963-08-07)
Doğum yeri Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR, Naxçıvan MR Şərur şəhəri
Vətəndaşlıq Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
Elm sahəsi Entomologiya
İş yeri AMEA
Elmi dərəcəsi Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Təhsili ali

Arifə Rəbbil qızı Əliyeva (7 avqust 1963)— AMEA Zoologiya İnstitutunun biologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Əliyeva Arifə Rəbbil qızı 1963-cü il avqustun 7-si Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunda anadan olmuşdur. Atası Yusifov Rəbbil Məşədi Müseyib oğlu uzun illər Orta məktəbdə, texniki- peşə məktəblərində direktir vəzifəsində işləmişdir, anası Yusifova Lalə Cəmil qızı evdar qadındır.Bakı şəhəri 117 saylı orta məktəbi bitirmişdir. Bakı Dövlət Universitetinin Biologiya fakultəsini bitirərək 1987-ci ildə Zoologiya İnstitutunda əmək fəaliyyətinə başlamışdır. 2011-ci ildə "Lənkəran zonasında meşə və meyvə ağaclarının əsas zərərvericiləri və onların entomofaqları" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almışdır.

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Laboratoriyanın apardığı elmi-tədqiqat işlərində icraçı kimi iştirak etməklə yanaşı, Lənkəran bölgəsində məşə və meyvə ağaclarına zərər verən həşəratlar və entomofaqlarına həsr olunmuş dissertasiya işinin yerinə yetirilməsi. İlk dəfə olaraq meşə sahələri və meyvə bağlarında dörd dəstəyə, 17 fəsiləyə mənsub 101 növ zərərverici aşkar edilmişdir. Bunlardan 40 növü meşə ağaclarına, 41 növü meyvə ağaclarına, 20 növü isə həm meşə həm də meyvə ağaclarına zərər verir. 27 dominant növün bioekoloji xüsusiyyətləriç təsərrüfat əhəmiyyətli, daha ciddi zərər verən 10 növün fenologiyası, 13 növünün uçuş dinamikası, 16 növün isə parazit və yırtıcıları aşkar edilmişdir. Zərərvericilərdən 7 növü Azərbaycan faunası, 31 növü Lənkəran bölgəsi; 4 dəstəyə 12 fəsiləyə mənsun 89 növ entomofaqdan 5 növü Azərbaycan faunası 13 növü Lənkəran bölgəsi üçün ilk dəfə qeyd olunmuşdur. Aşkar edilmiş entomofaqlardan 14 perspektivli entomofaqın bioekoloji xüsusiyyətləri, sahib parazit münasibətləri, zərərvericilərin sayının tənzimlənməsində onların rolu öyrənilmişdir. İlk dəfə olaraq zərərvericilərin və onların təbii düşmənlərinin həyat fəaliyyətinə təsir edən ekoloji amillərin rolu araşdırılmışdır.

Mükafatları[redaktə | əsas redaktə]

Kitabları və monoqrafiyaları[redaktə | əsas redaktə]

Elmi əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. A.R.Əliyeva. Lənkəran bölgəsində meşə ağaclarının başlıca zərərvericiləri. / Z.M.Məmmədov// Akademik H. Əliyevin 95 illik yubileyinə həsr olunmuş konfransın materialları. Bakı 2002. Səh 16-19.
  2. A.R.Əliyeva. Quba-Xaçmaz və Lənkəran bölgələrində meyvə ağaclarına zərərverən böcəklər və onların entomofaqları. / Z.M.Məmmədov, N.B.Mirzəyeva // Azərbaycan Zoologiya Cəmiyyətinin 1-ci qurultayının materialları. Bakı.2003. Səh 220-226.
  3. A.R.Əliyeva. Lənkəran bölgəsində meşə və meyvə ağaclarının başlıca zərərvericiləri, onların bioekoloji xüsusiyyətləri. // AMEA Zoologiya İnstitutunun əsərləri. Elm.Bakı 2006. Səh 245-250.
  4. A.R.Əliyeva. Lənkəran bölgəsində meyvə və meşə ağaclarının ciddi zərərvericiləri. / Z.M.Məmmədov // Akademik H. Əliyevin 100 illik yubileyinə həsr olunmuş konfransın materialları. Caşıoğlu. Bakı.2007 səh 76-78
  5. A.R.Əliyeva. Lənkəran bölgəsində meyvə və meşə ağaclarının əsas zərərvericilərinin təbii düşmənləri. // Azərbaycan Zooloqlar cəmiyyətinin əsərləri. 2-ci cild. Elm. Bakı. 2010, səh 249-253
  6. А.Р.Алиева Энтомофаги основных вредителей лесных и плодовых культур в Ленкоранской зоне Азербайджана. / Мамедов З.М. // Журнал Юг Россия Н 3 Махачкала 2010 стр 65-69
  7. A.R.Əliyeva. Meşə və meyvə ağaclarına zərərverən başlıca həşəratların sayının tənzimlənməsində entomofaqların rolu. // AMEA Xəbərlər jurnalı. Biloji elmlər seriyası. Cild 6. N 4. Bakı.2010 səh 219-224
  8. A.R.Əliyeva. Lənkəran təbii rayonunda meşə və meyvə ağaclarına zərərverən başlıca böcəklər. / Z.M.Məmmədov // Azərbaycan Zooloqlar cəmiyyətinin əsərləri. 4-cü cild. Elm. Bakı 2012səh 47-53.
  9. A.R.Əliyeva. Lənkəran bölgəsində meşə və meyvə ağaclarına zərərverən başlıca cücülərin biomüxtəlifliyi və onların entomofaqları. /Z.M.Məmmədov // Azərbaycan Zooloqlar Cəmiyyətinin əsərləri. 3-cü cild. Elm.Bakı 2011. Səh 188-196.
  10. A.R.Əliyeva. Şəki-Zaqatala və LƏnkəran bölgəsində palıd cinsindən (Cuercus) olan ağaclara zərərverən həşəratlar. // Azərbaycan Zooloqlar cəmiyyətinin əsərləri. 5-ci cild. Elm.Bakı.2013. səh 29-34
  11. А.Р.Алиева. Значение комплексов паразитов в регулировании численности вредителей плодовых культур в условиях Ленкорпнской зоны Азербайджана. //Академия сельскохозяственных наук Грузии Буллетин Тбилиси 2013 стр 110-112
  12. A.R.Əliyeva. Lənkəran bölgəsində meyvə ağaclarına zərər verən başlıca həşəratların təbii zərərvericiləri. // AMEA,Xəbərlər jurnalı. Biologiya və tibb elmləri seriyası. Cild. 68 N 1. Bakı. Elm. 2012. Səh 126-129
  13. A.R.Əliyeva. Lənkəran bölgəsində meyvə və meşə ağaclarına zərərverən başlıca sorucu (Homoptera) həşəratlar və onların təbii düşmənləri. // ADPU-nun Xəbərlər jurnalı. Bakı. 2013. N 4. Səh 62-66

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Zoologiya İnstitutu