Arpaçay (çay)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Arpaçay
azərb. Arpaçay
Ölkələr Flag of Armenia.svg Ermənistan
Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan



Region Naxçıvan MR
Mənbəyi Basarkeçər dağ silsiləsi
Mənbə yüksəkliyi 2 985[1] m
Mənsəbi Araz
Mənsəb yüksəkliyi 780[1] m
Uzunluğu 126[1] km
Mayilliyi 17,5 m/km
Hövzəsi ArazKürXəzər
Hövzə sahəsi 2 630[1][2] km²
Qolları Alagöz çayı, Qabaxlı çayı
Commons-logo.svg Arpaçay Commonsda

ArpaçayErmənistanın hazırkı Vayotsdzor mərzindən (erm. Վայոց Ձոր մարզ (Vayots Dzor marz)) və Naxçıvanın Şərur rayonundan axır. Araz çayının sol qolu və NMR-nın ən böyük və sulu çayıdır.

Uzunluğu 126 km, hövzəsinin sahəsi 2630 km²-dir.[1] Başlanğıcını Basarkeçər dağ silsiləsində Cermuk şəhərindən 12 km şimal-şərqdə, 2.985 metr hündürlükdəki yerləşən zirvədən (koordinatları: 39° 57′ 5.27″ şm. e. 45° 39′ 52.36″ ş. u.) götürür. Yeraltı sular, qar və qismən yağış suları ilə qidalanır. Suvarmada geniş istifadə edildiyindən yayda suyu Araza çatmır. Arpaçayından Göycə gölünə su axıtmaq məqsədi ilə 1970-ci ildə 48.6 km uzunluğunda tunel çəkilmişdir.[2] 1977-ci ildə Şərur rayonu ərazisində çayın üzərində su tutumu 150 mln. m³ olan su anbarı (Arpaçay su anbarı) tikilmişdir.[3]

Keşişkənd şəhəri yaxınlığında Arpaçayın orta illik su sərfi 11.5 m³/san-dir.[4] Bunun 50%-i yazda, 25%-i yayda, 14%-i payızda, 11%-i isə qışda keçir. Orta illik asılı gətirmələr sərfi 2.38 kq/san, lillənməsi isə 120 q/m³-dir.

  • Arpaçayın qolları:

Həmçinin bax[redaktə]

İstinadlar[redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii sərvətlər Nazirliyi: Azərbaycanın çayları, gölləri və su anbarları
  2. 2,0 2,1 Значение слова "Арпа" в Большой Советской Энциклопедии
  3. Xalq qəzeti.- 2012.- 5 iyun.- səh. 6.
  4. Арпа — Географическая энциклопедия