Məzmuna keç

Artemisa Centileski

Vikipediya, azad ensiklopediya
Artemisa Centileski
it. Artemisia Gentileschi
Doğum tarixi 8 iyul 1593(1593-07-08)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 1653(1653)[5] (59–60 yaşında)
Vəfat yeri
Fəaliyyəti rəssam, incəsənət xadimi
Janrlar portret[3][4], dini rəssamlıq[d][3][4], tarix rəssamlığı[4], mifologiya rəssamlığı[4]
Stil karavacizm[2][6]
İmza
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Artemiziya Centileskinin avtoportreti

Centileski (Gentileschi; 8 iyul 1593[1][2][…], Roma, Papa dövləti[3][4]1653[5], Neapol, Neapol krallığı[3][4]) — 16-17-ci əsrin ortaları italyan rəssamları ailəsi. İtaliya karavaccizminin ən görkəmli nümayəndələri.[7]

Nümayəndələri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Oratsio (9.7.1563, Piza – 7.2.1639, London) – yaradıcılığının erkən dövrləri italyan manyerizmi ilə bağlı olmuşdur, lakin 1605-ci ildən dəzgah rəngkarlığı əsərlərində Karavacconun (1590-cı illərin sonlarında Romaya gələn Centileski burada onunla tanış olmuşdur) təsiri hiss olunur. O, monumental rəngkarlıq sahəsində də çalışmışdır: Müq. Pyotr kilsəsinin günbəzinin mozaikalarının yaradılmasında (1609–10; A. Tassi ilə birlikdə) iştirak etmiş, Kasino Muz (1611–12), Palatso Kvirinaledə Saladel-Konsistorio (1612, hamısı Romadadır) və s. üçün rəsmlər çəkmiş; Genuyada Savoyya hersoqunun sarayında (1623–26) işləmişdir. Parisdə Mariya Mediçinin sifarişi ilə Lüksemburq sarayı üçün bir neçə alleqorik kompozisiya (1624–25) yaratmışdır. 1626-cı ildən Londonda I Karlın saray rəssamı olmuş, burada qızı Artemiziyanın iştirakı ilə Qrinviçdəki Kuins-hausun Böyük zalının plafonunu işləmişdir (1638–39, hazırda Malboro-haus, London).[7]

Artemiziya (8.7.1593, Roma –1652 və ya 1653, Neapol) – Oratsionun şagirdi olmuş, həmçinin A. Tassidən dərs almışdır. 1612-ci ildə Florensiyaya köçmüşdür. Dəfələrlə “Yudif və Olofern” haqqında Bibliya süjetinə müraciət etmişdir (“Oloferni öldürən Yudif”, 1611–12, Kapodimonte Milli Muzeyi, Neapol; “Yudif Olofernin başı ilə “, təqr. 1613–14, Uffitsi qalereyası, Florensiya). 1616-cı ildə Florensiya Rəsm Akademiyasına üzv seçilən ilk qadın olmuşdur. 1620-ci ildə Romaya qayıtmış, Genuyada işləmişdir. 1630-cu ildən Neapolda yaşamışdır. İngiltərəyə səfər etmişdir (1630-cu illərin sonu). Yaradıcılığı üçün naturalizm, yüksək ekspressiya səciyyəvidir.[7]

  1. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  2. 1 2 3 Artemisia Gentileschi // Encyclopædia Britannica (ing.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Union List of Artist Names (ing.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 RKDartists (nid.).
  5. 1 2 Artemisia Gentileschi // Internet Speculative Fiction Database (ing.). 1995.
  6. https://www.oxfordartonline.com/page/caravaggio-and-caravaggisti-in-17th-century-europe/.
  7. 1 2 3 Centileski// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 223.