Yovşan

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Artemisia səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
?Yovşan
Acı yovşan}}
Acı yovşan
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Asterid
Sıra:Astraçiçəklilər
Fəsilə:Mürəkkəbçiçəklilər
Cins: Yovşan
Elmi adı
Artemisia L.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  35431
MBMM  4219


Yovşan (lat. Artemisia)[1] - mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.[2]

Azərbaycan Respublikasında 16 (bəzi məlumatlara görə 42) növü yayılmış, Tərxun adlanan bir növü isə becərilir. Bəzi növlərində efir yağları, turşular və s. maddələr var. Acı Yovşan (lat. Artemisia absinthium), adi yovşan (lat. Artemisia vulgaris) və başqa növləri dərman bitkisidir. Yarpaqlarından və gövdəsinin çiçəklənmiş uc hissəsindən hazırlanan dəmləmə, tinktura və ekstraktı iştah artıran vasitə kimi işlədilir.

Adlandırılma[redaktə | əsas redaktə]

Yovşan türk mənşəli sözdür. Mahmud Kaşğarinin "Divani Lüğət-it Türk" əsərində bu söz «yapçan» (ىَبْجانْ) və «yavçan» (ىَٯْجانْ) kimi işlənmişdir. Yovşanın elmi adı Artemisia sözünün ya yunan ilahəsi Artemidanın, ya da e.ə. 350-ci ildə ölən botanik və tibb alimi Kariyalı II Artemisiyanın adından yarandığı göstərilir.[3][4].

Sinonimləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Absinthium Mill.
  • Chamartemisia Rydb.
  • Elachanthemum Y.Ling & Y.R.Ling
  • Oligosporus Cass.[5]

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın dərman bitkiləri[redaktə | əsas redaktə]

Digər növləri[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. Bakı, 2007.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. Ghorganics.com. "Etymology". Arxivləşdirilib: [1] saytından 1 noyabr 2015 tarixində. http://web.archive.org/web/20151101133552/http://www.ghorganics.com:80/Wormwood.html. İstifadə tarixi: 2012-06-07.
  4. Britannica.com. "Etymology". Arxivləşdirilib: [2] saytından 7 may 2008 tarixində. http://web.archive.org/web/20080507040945/http://www.britannica.com:80/eb/article-9009683/Artemisia-II. İstifadə tarixi: 2012-06-07.
  5. "Genus: Artemisia L.". Germplasm Resources Information Network. United States Department of Agriculture. 2007-04-13. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?997. İstifadə tarixi: 2011-09-08.