Artupa

Artupa
Artupa
	38°28′13″ şm. e. 48°49′48″ ş. u.HGYO
Ölkə	Azərbaycan
Rayon	Astara rayonu
Əhalisi
Əhalisi	1.996 nəf.;
	Xəritəni göstər/gizlə Artupa

Artupa — Azərbaycan Respublikasının Astara rayonunun Səncərədi kənd inzibati ərazi dairasində kənd.^[1]

Xəzər dənizindən bir qədər aralı, Lənkəran ovalığındadır. Oykonim art və upa (oba) sözlərindən düzəlib, "dağ aşırımında salınan oba, kənd" deməkdir.^[2]

Etimologiyası

Oykonim türk mənşəli art (arta) "dağ keçidi" və "upa" (oba) sözlərindəndir.^[3]

Mədəniyyəti

Kənddə orta məktəb, kitabxana, mədəniyyət evi, çayxana, məscid var.

Din

Kənd sakinləri tərəfindən kənddə hicri qəməri təqvimi ilə 1303-cü ildə^[4]^[5] (1886-cı il) məscid tikilib.^[4]^[6] Hazırda kənddə Artupa kənd məscidi dini icması fəaliyyət göstərir.^[7]

Coğrafiyası və iqlimi

Rayon mərkəzindən 4 km şimal-qərbdə, Xəzər dənizindən 4 km, Ələt — Astara avtomobil yolundan 1,5 km aralı, Lənkəran ovalığındadir.

Tanınmış şəxslər

İsgəndər Quliyev (1938–2024) — Azərbaycan Milli Məclisinin II çağırış deputatı.
Şücaət Rzayev (2001) — şair.

İqtisadiyyatı

Çəltikçilik, çayçılıq və maldarlıqla məşğuldur. 2 düyü dəyirmanı var.^{[mənbə göstərilməlidir]}

İstinadlar

↑ Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.
↑ "Encyclopedic dictionary of toponyms of Azerbaijan". In two volumes. I cild. Baku, "East-West", 2007, p.67
↑ Academician Budag Budagov's Personal Web Portal Arxivləşdirilib 2016-04-14 at the Wayback Machine- Explanatory Dictionary of Toponyms of Lankaran Region of Azerbaijan
1 2 Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası, 2001. səh. 36
↑ Mistanlı, 2020. səh. 218
↑ Şükürzadə, İldırım. "Pensər- tolerantlıq nümunəsi - bura yeganə kənddir ki, ərazidə yaşayan sünni və şiə məzhəbindən olanların məscidləri bir-birindən 100 metr məsafədə yerləşir". Cenub.az (az.). 22 aprel 2024. 18 may 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.
↑ MUSLIM RELIGIOUS COMMUNITIES — Those registered in 2016 Arxivləşdirilib 2019-12-21 at the Wayback Machine. scwra.gov.az (az.)

Ədəbiyyat

Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası (az.). Bakı: Beynəlxalq Əlhuda. 2001. səh. 310. ISBN 964-8121-59-1. 3 avqust 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.
Mistanlı, Aqşin. Cənub bölgəsinin abidələr ensiklopediyası (az.). Bakı: Adiloğlu nəşriyyatı. 2020. səh. 508. ISBN 978-9952-37-379-0.

[1] Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı, 2024" (PDF) (az.). stat.gov.az. 28 fevral 2024. 14 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 5 aprel 2024.

[2] "Encyclopedic dictionary of toponyms of Azerbaijan". In two volumes. I cild. Baku, "East-West", 2007, p.67

[3] Academician Budag Budagov's Personal Web Portal Arxivləşdirilib 2016-04-14 at the Wayback Machine- Explanatory Dictionary of Toponyms of Lankaran Region of Azerbaijan

[FOOTNOTEAzərbaycan_Respublikası_Məscidlərinin_Ensiklopediyası200136-4] 1 2 Azərbaycan Respublikası Məscidlərinin Ensiklopediyası, 2001. səh. 36

[FOOTNOTEMistanlı2020218-5] Mistanlı, 2020. səh. 218

[6] Şükürzadə, İldırım. "Pensər- tolerantlıq nümunəsi - bura yeganə kənddir ki, ərazidə yaşayan sünni və şiə məzhəbindən olanların məscidləri bir-birindən 100 metr məsafədə yerləşir". Cenub.az (az.). 22 aprel 2024. 18 may 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 yanvar 2026.

[7] MUSLIM RELIGIOUS COMMUNITIES — Those registered in 2016 Arxivləşdirilib 2019-12-21 at the Wayback Machine. scwra.gov.az (az.)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Astara rayonunun yaşayış məntəqələri
Şəhərlər	Astara
Qəsəbələr	Ərçivan • Kijəbə
Kəndlər	Alaşa • Artupa • Anbuba • Asxanakəran • Avyarud • Azaru • Bala Şahağac • Bəlbay • Bili • Bio • Binabəy • Bursut • Burzubənd • Çayoba • Çüvaş • Çükəş • Deqadi • Dəstor • Diqo • Dolu • Dürriyə • Əkbərməhəllə • Giləparqo • Giləşə • Hamoşan • Həsin • Xıçaso • İstisu • Kakalos • Kamlakan • Klınbi • Kolatan • Koraoba • Qapıçıməhəllə • Qamışoba • Lobir • Lomin • Marzəsə • Maşxan • Məsçitməhəllə • Miki • Motalayataq • Noyabud • Ojakəran • Ovala • Pensər • Pəlikəş • Rinə • Reqloba • Rıvadila • Rudəkənar • Seləkəran • Səlivə • Səkəşam • Səncərədi • Sərək • Sığaloni • Sıhəkəran • Sibiyyət • Sipiyəpart • Siyaku • Sım • Şuvaş • Siyətük • Suparibağ • Şağlazüzə • Sipiyaəlfətik • Siyakeş • Şıxəməhlə • Şıxımpeştə • Şahağac • Şəmətük • Şəvqo • Şiyəkəran • Şuvi • Şümrüd • Taxtanəkəran • Təngərüd • Toradi • Tüləküvan • Vaqadi • Vaqo • Vənəşikəş • Vəznəş • Vıləparqo • Viləşə • Vovada • Züngüləş