Artvin kərtənkələsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Artvin kərtənkələsi
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: Sonağızlılar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
Sinif: Sürünənlər
Dəstə: Pulcuqlular
Yarımdəstə: Kərtənkələlər
İnfradəstə: Uzunayaqkimilər
Fəsilə: Əsl kərtənkələlər
Cins: Qayalıq kərtənkələləri
Növ: Artvin kərtənkələsi
Elmi adı
Darevskia derjugini Nikolsky, 1898
Yarımnövləri
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı

Artvin kərtənkələsi (lat. Lacerta derjugini) — Qayalıq kərtənkələləri cinsinə aid növ.

Onların uzunluğu 64 mm uzunluğa malik olsada quyruğu isə dəfə böyükdür. Boğazın mərkəzində 14-23 pulcuq vardır. Bədənin mərkəzi ilə isə 35-48 pulcuq vardır. Yuxarı hissəsi qəhvəyi, zeytuni-boz rəngdə olur. Kiçik tünd-qəhvəyi nöqtələr üzərini örtür.

Növün sostematikası[redaktə | əsas redaktə]

Altı mövcud yarımnövdən 5 Qafqaz ərazisində yayılmışdır:


  • 1. Lacerta derjugini silvatica Bartenjev et Reznikova, 1931 — Krasnodar vilayəti ərazisində yayılmışdır.
  • 2. Lacerta derjugini boehmei Bischoff, 1982 — Abxaziyada Kodor dərəsində, Qafqazın şimal-qərb ərazilərində.
  • 3. Lacerta derjugini abchasica Bischoff, 1982 — Abxaziyanın Qara dəniz sahilləri, Gürcüstanın qərb əraziləri.
  • 4. Lacerta derjugini barani Bischoff, 1982 — Acarıstanın dağlıq və Türkiyənin şimal-şərq əraziləri.
  • 5. Lacerta derjugini orlawae Bischoff, 1984 — Gürcüstanın cənub-şərqi, Azərbaycanın şimal-qərb əraziləri.


Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Onlar əsasən dağlıq meşələrdə, yolların kənarlarında və bulaqların qıraqlarında yaşayırlar. Yaşayış məntəqələri yaxınlığında, əkin yerlərində yayılırlar. Onlara bəzən 1800-1900 m yüksəkliklərə qədər yayıla bilirlər. 1 ha ərazidə 30-40 başdan 200 başa qədər kərtənkələyə rast gəlmək olar. Onlar Krasnodar vilayəti, qərbi, şimal-şərqi Gürcüstan, şimal-qərbi Azərbaycan və Türkiyənin şimal-şərqi ərazilərində yayılmışdır.

Qidalanması[redaktə | əsas redaktə]

Onlar kiçik böçəklər, qarışqalar, yağış qurdları və çoxayaqlılarla qidalanır. Qida mövsümdən asılı olaraq dəyişir. Qışlama fevralın ortalarından aprel əvvələrində bitir.

Çoxalması[redaktə | əsas redaktə]

İyun ayının sonundan iyul ayının sonuna qədər yumurta qoyurlar. Bəzən isə iki dəfə yumurta qoyurlar. Krasnodar vilayəti ərazisində 4-6 yumurta, Cənubi Qafqazda isə 4-8 yumurta qoyur. Onların ölçüsü 5-7 x 9-11 mm olur. Quyruqsuz bədəni 19-25 mm uzunluğa malikdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Artvin kərtənkələsi