Məzmuna keç

Arya Samac

Vikipediya, azad ensiklopediya
Arya Samacın Aqnihotra ritualı.

Arya Samac (ārya samājaIAST, sanskr. आर्य समाज, hərfi mənada «Arilərin (nəciblərin) cəmiyyəti», mahiyyətcə — «Maariflənmişlər cəmiyyəti») — 10 aprel 1875-ci ildə Dayananda Sarasvati tərəfindən təsis edilmiş hinduist islahatçı hərəkat.[1]

Dayananda "Arya Samac"ın əsas məqsədini "həqiqi vedik hinduizmə" qayıtmaqda, Hinduizmi vedalardan sonrakı dövrdə digər dinlərdən daxil olmuş bütün kənar təsirlərdən təmizləməkdə görürdü.[2]

"Arya Samac"ı yaradan Dayananda cəmiyyətin təcrübəsinə xüsusi "şuddhi" (Sanskritcə — "təmizlənmə") ritualını daxil etmişdir. Bu ritual icra edildikdən sonra əvvəllər başqa bir dini qəbul etmiş şəxslər ritual olaraq təmizlənir və yenidən Hinduizmin qoynuna qayıdırdılar.[3]

"Arya Samac" XIX əsrin axırlarında Hindistanın şimal-qərbində xristian missionerlərinin proselitik fəaliyyətinə cavab olaraq geniş "şuddhi" kampaniyasına başlamışdır.[4] (Cəvahirləl Nehru "Hindistanın kəşfi" kitabında "Arya Samac"ın prozelitizm elementlərini məhz Hinduizmin özünə gətirdiyini qeyd edir).

Hazırda bütün dünyada "Arya Samac"ın təxminən 3–4 milyon tərəfdarı mövcuddur.

  1. Hastings, James. Selbie, John A. (redaktor). Encyclopedia of Religion and Ethics, Part 3 (ingilis). Kessinger Publishing. 2003. səh. 57. ISBN 978-0-7661-3671-7.
  2. Mezentseva, O. V. The World of Vedic Truths. Life and Teachings of Swami Dayananda (rus). Moscow: IF RAN. 1994.
  3. Mezentseva, O. V. The World of Vedic Truths. Life and Teachings of Swami Dayananda (rus). Moscow: IF RAN. 1994.
  4. Mezentseva, O. V. The World of Vedic Truths. Life and Teachings of Swami Dayananda (rus). Moscow: IF RAN. 1994.
  • Chamupati M. A. (2001) Ten Commandments of Arya Samaj New Delhi: D.A.V. Publications.
  • Jordens J. T. F. (1978) Dayanada Saraswati Oxford University Press, Delhi.
  • Madhu Kishwar, "The Daughters of Aryavarta: Women in the Arya Samaj Movement, Punjab." Chapter in Women in Colonial India; Essays on Survival, Work and the State, edited by J. Krishnamurthy, Oxford University Press, 1989.
  • Lajpat Rai, Lala (1915) The Arya Samaj: An Account of Its Origin, Doctrines, and Activities, with a Biographical Sketch of the Founder D.A.V. College Managing Committee, New Delhi ISBN 978-81-85047-77-5.
  • Lajpat Rai, Lala (1993) A History of the Arya Samaj New Delhi ISBN 81-215-0578-X.
  • Ruthven M. (2007) Fundamentalism: A Very Short Introduction Oxford University Press ISBN 978-0-19-921270-5.
  • Sharma J. M. (1998) Swami Dayanand: A Biography USB, India ISBN 81-7476-212-4.
  • Sethi R. "Rashtra Pitamah Swami Dayanand Saraswati" M. R. Sethi Educational Trust, Chandigarh.
  • Upadhyaya G. P. (1954) The Origin, Scope and Mission of the Arya Samaj Arya Samaj.
  • Shastri V. (1967) The Arya Samaj Sarvadeshik Arya Pratinidhi Sabha.
  • Pandey D. (1972) The Arya Samaj and Indian Nationalism, 1875–1920 S. Chand.
  • Pandit S. (1975) A Critical Study of the Contribution of the Arya Samaj to Indian Education Sarvadeshik Arya, Pratinidhi Sabha.
  • Vedalanker N. and Somera M. (1975) Arya Samaj and Indians Abroad Sarvadeshik Arya Pratinidhi Sabha.
  • Vable D. (1983) The Arya Samaj: Hindu Without Hinduism Vikas ISBN 0-7069-2131-3.
  • Sharma S. K. (1985) Social Movements and Social Change: A Study of Arya Samaj and Untouchables in Punjab B. R. Publishing.
  • Yadav K. C. and Arya K. S. (1988) Arya Samaj and the Freedom Movement: 1875–1918 Manohar Publications. ISBN 81-85054-42-8.
  • Saxena G. S. (1990) Arya Samaj Movement in India, 1875–1947 Commonwealth Publishers. ISBN 81-7169-045-9.
  • Sethi R. (2009) Rashtra Pitamah, Swami Dayanand Saraswati M. R. Sethi Educational Trust, Chandigarh.
  • Chopra R. M. (2009) Hinduism Today .
  • Jamnager A. S. and Pandya D. Aryasamaj Ke Stambh Arxiv surəti 6 noyabr 2007 tarixindən Wayback Machine saytında A. S. Jamnager's website.
  • Jones K. Arya Dharm: Hindu Consciousness in 19th-Century Punjab
  • Dayananda, S., & Bharadwaja, C. (1932). Light of Truth, or, an English Translation of the Satyartha Prakasha: The Well-Known Work of Swami Dayananda Saraswati. Madras: Arya Samaj.
  • Swami Shraddhananda, (1926). Hindu Sangathan: Saviour of the Dying Race. Delhi: Shraddhananda.
  • Swami Shraddhānanda, (1984). Inside the Congress: A Collection of 26 Articles. New Delhi: Dayanand Sansthan.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]