Tikanlı gəvən

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Astragalus euoplus səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
?Tikanlı gəvən
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Paxlaçiçəklilər
Fəsilə:Paxlakimilər
Cins:Gəvən
Növ: Tikanlı gəvən
Elmi adı
Astragalus euoplus Trautv.
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
HE  666510
IPNI  ???

Tikanlı gəvən (lat. Astragalus euoplus) — paxlakimilər fəsiləsinin gəvən cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Qafqazda yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Yarpağı tökülən, 20 sm hündürlüyündə, yastıq əmələ gətirən sıx budaqlı, yarpaqları tikanlı, bütün hissələri nazik, zəif tüklərlə örtülü koldur. Yarpaqlatlıqları 8–12 mm uzunluqda olub, pər-dəşəkilli, saplağının yarısına qədər bitişik, xətli-lanset formadadır. Yarpaq-cıqlarıları 6-9 cüt, ellipsvarı, yaxud uzunsov-yumurtavarı olub, 10 mm uzunluqdadır, ucları itidir. Yuxarıdan çılpaq, aşağıdan seyrək, yaxud sıx tüklüdür. Çiçəkləri yarpaqların qoltuğunda 2-3 ədəd qısa salxım əmələ gətirir. Çiçəkaltlıqları düz pərdəşəkillidir və 13 mm-ə qədər uzunluqdadır. Kasacığı 10–16 mm uzunluqda olub, boruvarı, qalın, qısa, ağ tüklüdür. Dişləri bizvarı, yaşılımtıldır. Tacı 13 mm-ə qədər uzunluqdadır. Yelkəni 7-8 mm enində, uzunsov-ellipsşəkillidir. Qayıqcığı qanaddan qısadır. Dişi-ciyi uzunsov, yatıq tüklü, 16 mm-ə çatan, sapvarı çılpaq sütuncuqludur. Paxlası oturaq, uzunsov, iti, ipəkvarı ağ tüklü, biryuvalı, çox toxumludur. İyun-iyul aylarında çiçəkləyir.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Daşlı yamaclarda açıq quru sahələrdə daha çox rast gəlinir. Təbiətdə toxum vasitəsilə çoxalır. Təbii ehtiyatın dəyişilməsi səbəbi başlıca оlaraq insan fəaliyyətinin təsiridir. Becərilməsi haqqında məlumat və qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın nadir bitkisidir. Mərkəzi Kiçik Qafqazda, Naxçıvan dağlarının yuxarı dağ qurşağında (Oxçuçay) rast gəlinir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Деревья и кустарники СССР. Т.4. 1951.;
  • Флора Азербайджана. т.6.1955;
  • Azəraycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər.2005;2006;2008;
  • Naxçıvan MR florasının taksonomik spektrı.2008;
  • Naxçıvan MR-nın flora müxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qorunması.2011.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov