Attu adası

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Attu adası
ing. Attu Island
Attu sat.jpg
Ümumi məlumatlar
Sahəsi 892,8 km²
Uzunluğu
  • 56.327,04 m
Eni 32.186,88 m
Hündür nöqtəsi 897,9 m
Əhalisi 0 nəfər (2000-ci il)
Yerləşməsi
52°54′08″ şm. e. 172°54′33″ q. u.
Ölkə  ABŞ
Ştat
Akvatoriya
Attu adası xəritədə
Attu adası
Attu adası
Attu adası xəritədə
Attu adası
Attu adası
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Attu adası (ing. Attu Island, aleut Atan[1]) — Aleut adaları arxipelaqına daxil olan Near adaları qrupunun ən qərb və ən böyük adası. İnzibati cəhətdən bütün Aleut adaları kimi o da ABŞ-ın Alyaska ştatının bir hissəsidir.

Coğrafiya[redaktə | mənbəni redaktə et]

Attu Alyaskanın və bütün ABŞ-ın ən qərb nöqtəsidir. Adadan Kamçatkaya (Afrika burnu) ən qısa məsafə 690 km, Alyaskanın materik hissəsinə qədər olan məsafə 1534 km-dir. Attu təxminən 66 km uzunluğa və 28 km enə malikdir. Sahəsi 892.795 km²-dir.

Tarix[redaktə | mənbəni redaktə et]

Brokhauz və Efronun ensiklopedik lüğətinin məlumatına görə, Attu adasını 1745-ci ildə Evdokim gəmisi ilə oraya gələn Mixail Vasilyeviç Nevodçikov kəşf edib. Bununla belə daha müasir araşdırmalara görə, ada 1742-ci ildə Vitus Berinqin İkinci Kamçatka ekspedisiyası zamanı kapitan-komandir Aleksey Çirikov tərəfindən kəşf edilmişdir ("yerini dəqiq aydınlaşdırmışdır").

1772-ci ildə Potap Zaykov "Müqəddəs Vladimir" gəmisində Oxotskdan Kamçatkaya dəniz yolu ilə səyahət edir. Vorovskaya çayının ağzında qışladıqdan sonra, gələn il çayların buzu açıldıqdan sonra İkinci Kuril boğazına doğru üzür. Həmin ilin iyulunda Mednı və Attu adalarına çatır, Potap Zaykov onların təbiətini təsvir edir.

Ada yenidən 1817–1819-cu illərdə Kamçatka gəmisində 2-ci dərəcəli kapitan Vasili Qolovnin tərəfindən ekspedisiya zamanı tədqiq edilir.

1942-ci ilin iyununda Attu adası, qonşu Kiska adası kimi, yaponlar tərəfindən tutulur.

Əhali[redaktə | mənbəni redaktə et]

Adadakı yeganə yaşayış məntəqəsi 2010-cu ilə qədər əhalisi təxminən 20 nəfər olan Attu-Steyşen idi. Onların hamısı LORAN ötürücüsünün texniki xidmətində iştirak edirdi. 2010-cu ilin avqustunda LORAN-ın bağlanması səbəbindən qəsəbə tamamilə boşaldılmışdır[2].

İkinci Dünya müharibəsindən əvvəl adada (Çiçaqov körfəzində) "bir neçə onlarla sakini" və "rus adları, soyadları olan" kənd, həmçinin pravoslav kilsəsi var idi[3]. Digər kiçik yaşayış məntəqələri də olmuşdur.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Bergsland, K. Aleut Dictionary. Fairbanks: Alaska Native Language Center. 1994.
  2. "Alaska Coast Guard says goodbye to its last LORAN station". KUCB News (ingilis). 2010-08-27. İstifadə tarixi: 2020-01-01. (#parameter_ignored_suggest)
  3. Элли Серёгина. "Экспедиция "Алеутские острова" отправилась на остров Агату". MediusInfo (rus). 2013-09-06. 2013-11-15 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-01-01. (#parameter_ignored_suggest)