Məzmuna keç

Avraam müqavilələri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Avraam müqavilələri
ing. Abraham Accords
Donald Tramp, Benyamin Netanyahu, həmçinin, BƏƏ və Bəhreyn təmsilçiləri Ağ Evin Cənub çəmənliyində. Vaşinqton
Donald Tramp, Benyamin Netanyahu, həmçinin, BƏƏ və Bəhreyn təmsilçiləri Ağ Evin Cənub çəmənliyində. Vaşinqton
Müqavilənin tipi sülh müqaviləsi
İmzalanma tarixi 2020-2021
İmzalanma yeri ABŞ Vaşinqton
İmzalayanlar bir tərəfdən İsrail dövləti, digər tərəfdən isə dörd ərəb dövləti tərəfindən imzalanmışdır
Tərəflər  İsrail
 BƏƏ
 Bəhreyn
 Mərakeş
 Sudan
Dili ingilis dili, ivrit dili, ərəb dili
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Avraam müqavilələri və ya Abraham müqavilələri (ing. Abraham Accords) və ya İbrahim sazişləri[1][2][3] — 2020–2021-ci illərdə İsrail dövləti və bir sıra ərəb dövlətləri (ilk növbədə BƏƏ və Bəhreyn) arasında, münasibətlərin normallaşdırılması üçün imzalanmış müqavilələr. Müqavilələrin adı, inancı bütün tövhidi dinlərdə — İudaizm, Xristianlıq, İslam — əksini tapan ilk patriarx (peyğəmbər) İbrahimin (Avraamın) adı ilə əlaqəlidir.

2020-ci ilin avqust və sentyabrında elan olunmuş saziş, 2020-ci il 20 sentyabr tarixində Donald Trampın prezidentliyi dövründə ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə Vaşinqtonda imzalanmışdır.

BƏƏ və Bəhreyn, 1994-cü ildə İsraili dövlət kimi tanıyan İordaniyadan sonra ilk ərəb dövlətləri olmuşlar. Sonrakı aylarda Sudan və Mərakeş də İsrail ilə münsibətlərinin normallaşması üçün razılaşmışlar. Hərçənd, 2024-cü ilin vəziyyətinə görə Sudan tərəfindən saziş ratifikasiya olunmamış qalmışdı. 2025-ci ilin iyulunda, xəbər verildiyi kimi Trampın ikinci adminstrasiyası sazişi, bura Suriya, Livan və Səudiyyə Ərəbistanını daxil etməklə genişləndirməyə çalışır. 2025-ci ilin noyabrında isə elan olundu ki, Qazaxstan bu sazişə qoşulmağa razı olub. 22025-ci ilin dekabrında B.Netanyahu öz şəxsi təşəbbüsü ilə, İsrail Somalilendi müstəqil dövlət kimi tanıdıqdan və Somalilend sazişə qoşulmağa razılıq verdikdən sonra sazişin təsir dairəsini genişləndirdi.

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ musavat.com https://musavat.com/news/azerbaycanin-qosulacagi-deyilen-ibrahim-sazisi-nedir_1152252.html (#bare_url_missing_title). İstifadə tarixi: 4 may 2025.
  2. ↑ ""İbrahim sazişləri" ölkəmizə nə vəd edir?". Trend.Az (az.). 21 fevral 2025. 17 may 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2025.
  3. ↑ "İsraillə BƏƏ arasında tarixi Yaxın Şərq sülh razılığı imzalanıb". Voice of America (ingilis). 26 avqust 2020. 29 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 7 may 2025.

Həmçinin bax

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Avraam_müqavilələri&oldid=8857152"