Məzmuna keç

Avropa Komissiyasının Prezidenti

Vikipediya, azad ensiklopediya
Avropa Komissiyasının Prezidenti
Möhürün şəkli

Hazırda vəzifədədir:
Ursula fon der Leyen[1]

1 dekabr 2019-cu ildən
Ümumi məlumatlar
Başçılıq edir Avropa İttifaqı
Səlahiyyət müddəti 5 ildən bir təkrarlana bilər
Təsis tarixi 1 yanvar 1958
Rəsmi saytı ec.europa.eu

Avropa Komissiyasının Prezidenti — həmçinin Komissarlar Kollegiyasının prezidenti kimi də tanınır, Avropa İttifaqının (Aİ) icra hakimiyyəti orqanı olan Avropa Komissiyasının rəhbəri. Komissiyanın prezidenti Kollegiya adlanan komissarlar kabinetinə rəhbərlik edir. Prezidentə lazım olduqda komissarlar arasında maliyyə portfelini bölüşdürmək, onları yenidən təyin etmək və ya vəzifədən azad etmək səlahiyyəti verilir. Kollegiya komissiyanın dövlət qulluğuna rəhbərlik edir, siyasət gündəliyini müəyyən edir və hazırladığı qanunvericilik təkliflərini müəyyən edir. Komissiya Aİ qanunlarına çevriləcək qanun layihələrini təklif edə və hazırlaya bilən yeganə qurumdur.

Avropa Komissiyasının sədri həmçinin, İttifaqın Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi ilə birlikdə beynəlxalq səviyyədə Aİ-nı təmsil edir.

Bu vəzifə 1958-ci ildə təsis edilib. Hər yeni sədr Avropa İttifaqı şurası tərəfindən irəli sürülür və Avropa Parlamenti tərəfindən beşillik müddətə seçilir.[2][3][4][5][6][7] Əlavə olaraq, Komissiya sədri Avropa Parlamentinə İttifaqın vəziyyəti ilə bağlı illik müraciət edir.

2019-cu ilin iyulunda Avropa İttifaqı şurası Ursula fon der Leyeninin namizədliyini irəli sürdü və iyulun 16-da Jan-Klod Yunkerin əvəzinə Avropa Parlamenti onu Avropa Komissiyasının 13-cü sədri seçdi.[8][9]

Ursula Fon der Lyayen Avropa Parlamentinin onun təklif etdiyi Komissiya Kollegiyasının təsdiqləməsindən sonra 1 dekabr 2019-cu ildə vəzifəsinin icrasına başlayıb[10] və 18 iyul 2024-cü ildə yenidən seçilib.[11]

Brüsseldə Avropa Komissiyasının qərargahı ("Berlaymont" binası)
Komissiyanın ilk sədri Valter Hallşteyn
Soldan sağa: Prezidentlər Barroso, Prodi, Ursula Fon der Leyen, Yunker və Santer 2024-cü il

Hazırkı Komissiya 1957-ci ildə Roma Müqaviləsi ilə təsis edilmişdir və 1967-ci ildə Ali Hakimiyyət Orqanını və Avratom Komissiyasını əvəz etmişdir.[12] Komissiyanın ilk prezidenti Avropa hüququnu möhkəmləndirməyə və milli qanunvericiliyə təsir göstərməyə başlayan Valter Hallşteyn idi. Əvvəlcə hökumətlər onun administrasiyasının fəaliyyətinə az diqqət yetirirdilər. Lakin Avropa Məhkəməsinin dəstəyi ilə komissiya daha ciddi qəbul edilməyə başladı.[13]

Parlament nəzarəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Tarixən Şura Komissiyanın prezidentini və bütün qurumu Parlamentin rəyi olmadan yekdilliklə təyin edirdi. Lakin 1993-cü ildə Avropa İttifaqının müqavilələri imzalandıqdan sonra, Avropa İttifaqı vətəndaşları tərəfindən birbaşa seçilən qurum olan Avropa Parlamenti[14] prezidentin təyinatı ilə bağlı məsləhətləşmək və bütövlükdə komissiyaya veto qoymaq hüququ qazandı. Parlament məsləhətləşmə hüququnu prezidentə qarşı veto hüququ kimi şərh etmək qərarına gəldi və Şura bunu istəmədən də olsa qəbul etdi.[15] Bu veto hüququ Amsterdam müqaviləsi ilə rəsmiləşdirilmişdi. Nitsa sazişi Şuranın səsvermə qaydasını yekdillik prinsipindən sadəcə ixtisaslaşmış çoxluq tələb edən sistemə dəyişdi.

Avropa İttifaqının müqavilələrinın 17-ci maddəsi prezidentin və onun komandasının təyin edilməsi prosedurunu müəyyən edir.[16]

Avropa Şurası Prezident vəzifəsinə namizəd barədə gücləndirilmiş ixtisaslı səs çoxluğu ilə və Avropa Parlamentinə son seçkilərin nəticələrini nəzərə almaqla qərar qəbul edir.[17] Avropa Şurası, son Avropa Parlamenti seçkilərinin nəticələrini nəzərə almaqla, Prezident vəzifəsinə güclü, ixtisaslaşmış kadr seçir.[17]

Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında müqavilənin 238-ci maddəsinə uyğun olaraq, "gücləndirilmiş ixtisaslı çoxluq" təşkil edilir, çünki Avropa İttifaqı Şurası Avropa Komissiyasından və ya Birliyin Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsindən gəlməyən bir təklifə səs verir.[18][19][20]

Təklif daha sonra Parlamentə təqdim olunur və Parlament ya təyinatı təsdiqləməli, ya da veto qoymalıdır. Əgər namizədlik Avropa Parlamenti üzvlərinin mütləq əksəriyyəti tərəfindən dəstəklənərsə, o, təsdiqlənmiş hesab olunur. Bundan sonra, Prezident Şura ilə birlikdə öz komandasını nəzərdən keçirmək üçün Parlamentə təqdim edir. Parlament adətən hər bir namizədin gələcək məsuliyyət sahələrinə uyğun olaraq müvafiq parlament komitəsi tərəfindən keçirilən açıq dinləmələrdə iştirak etməsini tələb edir. Parlament daha sonra Komissiyanı bütövlükdə səsə qoyur və təsdiqlənərsə təyin edir.[17]

Şəffaflığı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Komissiyada ixtisaslı çoxluq daha çox namizədin irəli sürülməsinə səbəb olub, Parlamentin iştirakı və Aİ-na Ümumi bazarın yaradılmasından onun islahatına doğru siyasət istiqamətinin dəyişməsi səbəbindən daha çox siyasiləşmə olur.[21] Lakin buna baxmayaraq, Komissiya daxilində seçim əsasən bağlı qapılar arxasında qalır.

Üzv dövlətlər üzrə prezidentlərin sayı
Ölkə Prezident
 Lüksemburq
3
 Fransa
2
 Almaniya
2
 İtaliya
2
 Belçika
1
 Niderland
1
 Portuqaliya
1
 Böyük Britaniya
1
 İspaniya
1

Çox vaxt Komissiya tərəfindən seçilən namizəd milli səviyyədə tanınmış siyasi xadim olur, lakin bu, məcburi tələb deyil. Prezidenti seçərkən ən son parlament seçkilərinin nəticələri nəzərə alınır (məsələn, Avropanın ən böyük siyasi partiyası tərəfindən dəstəklənən namizəd).[22]

Şuranın seçiminə təsir edən digər meyarlara namizənin təmsil etdiyi Avropa regionu (məsələn, 2004-cü ildə Cənubi Avropaya üstünlük verilmişdi), siyasi çəkisi (o, nüfuzlu olmalı, lakin digər üzvləri kölgədə qoymamalıdır), dil bilikləri və inteqrasiya səviyyəsi (xüsusilə, namizənin ölkəsinin həm Avrozonanın, həm də Şengen zonasının üzvü olub-olmaması) daxildir.[23][24]

2008-ci ilin fevralında Portuqaliya prezidenti Barroko etiraf etmişdi ki, nəzəri cəhətdən Prezident hökumət başçıları ilə eyni legitimliyə malik olsa da, praktikada vəziyyət belə deyil.[25]

Lissabon müqaviləsinə əsasən, Avropa Komissiyası Avropa Parlamentində keçirilmiş son seçkilərin nəticələrini nəzərə almalıdır. Bundan əlavə, Parlament Komissiya tərəfindən irəli sürülmüş namizədi sadəcə təsdiqləmir, əslində onu seçir.[26]

Avropa siyasi partiyalarının qarşıdan gələn seçkilərdə namizədlər irəli sürə bilmələri üçün[27] onların gücləndirilməsi tələb olunurdu.[28][29]

Aparıcı namizəd (almanca: Spitzenkandidat) prosesi, Komissiya sədrinin seçimini Avropa Parlamenti seçkilərinin nəticələri ilə əlaqələndirmək üsuludur və hər bir əsas Avropa Siyasi Partiyası (Avropa Parlamentinin siyasi qrupları ilə qarışdırılmamalıdır) Parlament seçkilərindən əvvəl Komissiya sədri vəzifəsinə namizədini irəli sürməlidir. Ən böyük partiyanın (və ya əksəriyyət koalisiyasının dəstəyini qazana bilən partiyanın) Spitzenkandidatı Komissiya sədrliyini öz üzərinə götürmək mandatına malik olur. Bu proses ilk dəfə 2014-cü ildə həyata keçirilmiş və onun legitimliyi Avropa Şurasının bəzi üzvləri tərəfindən mübahisələndirilmişdir.

Səlahiyyət müddəti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Prezident beşillik müddətə seçilir. Müddətin sayına dair heç bir məhdudiyyət yoxdur. Seçkilər Maastrixt sazişi çərçivəsində uyğunlaşdırılıb və hər beş ildən bir keçirilir.[30] Prezident Parlamentin tənqid səsverməsi ilə vəzifəsindən kənarlaşdırıla bilər.[31]

Vəzifə və səlahiyyətləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Avropa Komissiyasının prezidenti Avropa İttifaqında ən güclü vəzifədir. O, Komissiyaya nəzarət edir və İttifaq qanunvericiliyi üzrə təşəbbüs hüququna malikdir (yalnız müqavilələrlə müəyyən edildiyi kimi, üzv dövlətlər tərəfindən kollektiv fəaliyyət üçün ona həvalə edilmiş məsələlər üzrə) və onun icrasını təmin etməkdən məsuldur. Prezident komissiyanın səlahiyyət müddəti ərzində siyasət gündəliyinə nəzarət edir və praktikada prezidentin razılığı olmadan heç bir siyasi təklif edilə bilməz.[32]

Prezident bütövlükdə İttifaqın işini istiqamətləndirir. Müqavilələrdə deyilir ki, "Komissiya öz prezidentinin siyasi rəhbərliyi altında işləyəcək" (219-ci maddə).[30]Bu, Kollegiyanın iclaslarını, şəxsi kabinetlərin rəhbərlərinin iclaslarını çağırmaq və onlara sədrlik etmək yolu ilə həyata keçirilir. Prezident həmçinin Komissiya üzvünü istefaya çıxarda bilər. Komissiya kollektiv kabinet məsuliyyəti prinsipi əsasında kollegial orqan kimi fəaliyyət göstərir, lakin, sədrin səlahiyyətləri onu "bərabərlər arasında birinci" statusundan daha üstün mövqeyə qaldırır. Prezidentin rolu nazirlər kabinetinə rəhbərlik edən hökumət başçısının rolu ilə müqayisə oluna bilər.

Avropa Komissiyasının Prezidenti vəzifələrinə Komissiyanın maraqlarına İttifaq daxilindən əlavə, həm də xaricdə təmsil eləmək daxildir. O, Aİ üzvüdür, və Avropa Parlamentində, eləcə də Nazirlər Şurasında keçirilən müzakirələrdə iştirak edir. Beynəlxalq səhnədə o, G8 görüşlərində Birliyi təmsil edir. Lakin xarici siyasətdə Prezident xarici siyasət məsələlərinə cavabdeh olan bir sıra digər vəzifəli şəxslərlə, məsələn, Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndə və Avropa Şurasının Prezidenti ilə rəqabət aparmaq məcburiyyətindədir (Primus inter pares).[33][30] Prezidentin rolu Nazirlər Kabinetinə sədrlik edən Baş nazirin roluna bənzəyir.[33]

Üzvlərin sayı o qədər çoxdur ki, prezident getdikcə bütün ştatların dəstəyini qazana bilmir, baxmayaraq ki, bu iş hər kəsi məmnun etməyə çalışmalıdır. Parlament komissiya üzərində daha çox səlahiyyətə malikdir və onun təkliflərini rədd edə bilər. Komissiyanın Parlament üzərində az səlahiyyəti var, məsələn, yeni seçkilər təyin etmək üçün onu buraxmaq imkanı.[34]

Prezidentin kabineti Brüsseldəki Berlaymont binasının yuxarı — on üçüncü — mərtəbəsində yerləşir. Prezident siyasi məsləhətləri öz kabinetindən alır və kabinetin rəhbəri onun siyasi mühafizəçisi kimi fəaliyyət göstərir.[35] Avropa dövlət qulluğu sistemində Prezident, qurum daxilindəki əsas səlahiyyətləri və daşıdığı rəmzi məna səbəbindən çox yüksək statusa malikdir.[36] Prezident hüquq xidməti və Komissiyanın Baş Katibliyi vasitəsilə əlavə səlahiyyətlər həyata keçirir. O, hüquqi texniki məsələlərlə bağlı təklifləri ləğv etmək səlahiyyətinə malikdir və iclasları, gündəliyi və protokolları təşkil edir. Prezidentin bu sahələrə nəzarəti ona komissiyanın işini idarə edərkən əlavə siyasi vasitələr verir. Bu, həmçinin Komissiya prezidentinin prezidentlik üslubunu artırır.[37]

Prezidentlərin siyahısı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Avropa İqtisadi Birliyi Roma müqaviləsi — hazırda Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında müqavilə kimi tanınan sənəd əsasında təsis edilmişdir. Avropa İttifaqı həmçinin Avropa İqtisadi Birliyinin hüquqi varisidir. 1993-cü ildə Maastrixt sazişinin qüvvəyə minməsi ilə Avropa İttifaqının təsis edilməsi bu vəzifənin adına təsir göstərməmişdir. 2009-cu ildə Lissabon Müqaviləsinin qüvvəyə minməsindən sonra Avropa İcmaları Komissiyası Avropa Komissiyası adlandırıldı. Bu dəyişiklik həm artıq geniş istifadədə olan adı, həm də "Avropa İcmaları" strukturunun digər "sütun" sistemi ilə birlikdə ləğv edilməsi faktını əks etdirirdi.

  •   Avropa Xalq Partiyası
  •   Avropa Liberal Demokrat və İslahatçı Partiyası
  •   Avropa Sosialistləri Partiyası
  •   Avropa Proqressiv Demokratları Partiyası
№ Portreti President Dövlət Vəzifəyə gəlmə vaxtı Vəzifədən ayrıldığı vaxt Partiya Qrupu Seçki mandatı Komissiya Qeydlər
1 Valter Hallşteyn
(1901–1982)
Almaniya Almaniya Federativ Respublikası 1 January 1958 5 July 1967 Xristian Demokrat İttifaqı Xristian demokratları – Hallşteyn Komissiyası I - II [38]
9 il, 185 gün
2 Jan Rey
(1902–1983)
Belçika Belçika 6 İyul 1967 1 İyul 1970 Azadlıq və Tərəqqi Partiyası Liberal – Rey Komissiyası [39]
2 il, 361 gün
3 Franko Mariya Malfatti
(1927–1991)
İtaliya İtaliya 2 İyul 1970 21 Mart 1972 Xristian Demokratlar Partiyası Xristian Demokratları – Malfatti Komissiyası [40]
1 il, 264 gün
4 Sikko Mansholt
(1908–1995)
Niderland Niderland 22 Mart 1972 5 Yanvar 1973 Leyboristlər Partiyası Sosialistlərin və Demokratların Proqressiv Alyansı – Mansholt Komissiyası [41][42]
290 gün
5 Fransua-Havier Ortoli
(1925–2007)
Fransa Fransa 6 Yanvar 1973 5 Yanvar 1977 Respublika uğrunda Demokratlar İttifaqı Proqressiv demokratlar – Ortoli Komissiyası [43][44]
4 years
6 Roy Cenkins
(1920–2003)
Böyük Britaniya Birləşmiş Krallıq 6 Yanvar 1977 5 Yanvar 1981 Leyboristlər Partiyası Sosialistlər Partiyası – Cenkins Komissiyası [45][46]
4 years 1979
7 Qaston Torn
(1928–2007)
Lüksemburq Lüksenburq 6 Yanvar 1981 5 Yanvar 1985 Demokrat Partiyası Liberal Demokratlar Torn Komissiyası [47]
4 il
8 Jak Delor
(1925–2023)
Fransa Fransa 6 Yanvar 1985 22 Yanvar 1995 Sosialist Partiyası Sosialistlər 1984
1989
Delor Komissiyası I - II - III [48]
10 il, 17 gün
9 Jak Santer
(1937-ci ildən)
Lüksemburq Lüksemburq 23 Yanvar 1995 15 Mart 1999 Xristian Sosialist Partiyası Avropa Xalq Partiyası 1994 Santer Komissiyası [49]
4 il, 51 gün
– Manuel Marin
(1949–2017)
İspaniya İspaniya 15 Mart 1999 15 Sentyabr 1999 İspaniya Sosialist Partiyası Sosialistlər [50]
185 gün
10 Romano Prodi
(1939)
İtaliya İtaliya 16 Sentyabr 1999 21 Noyabr 2004 Demokratlar Partiyası Liberal Democratlar 1999 Prodi Komissiyası [51]
5 il, 66 gün
11 Xoze Manuel Barrozo
(1956)
Portuqaliya Portuqaliya 22 Noyabr 2004 31 Oktyabr 2014 Sosial Demokratlar Partiyası Avropa Xalq Partiyası 2004]
2009
Barrozo Komissiyası I - II [52][53]
9 il, 344 gün
12 Jan-Klod Yunker
(1954)
Lüksemburq Lüksemburq 1 Noyabr 2014 30 Noyabr 2019 Xristian Sosialist Partiyası Avropa Xalq Partiyası 2014 Yunker Komissiyası [54][55]
5 il, 29 gün
13 Ursula von der Leyen
(1958)
Almaniya Almaniya 1 Dekabr 2019 Vəzifədə Xristian Demokratik Partiyası Avropa Xalq Partiyası 2019
2024
Von der Leyen Komissiyası I - II [56][57]
6 il, 315 gün
Ursula von der LeyenJean-Claude JunckerJosé Manuel BarrosoRomano ProdiManuel MarínJacques SanterJacques DelorsGaston ThornRoy JenkinsFrançois-Xavier OrtoliSicco MansholtFranco Maria MalfattiJean Rey (politician)Walter Hallstein
  1. ↑ Erfolg für Ursula von der Leyen: EU-Parlament gibt Go für neue Kommission - Merkel sagt Unterstützung zu (alm.). Münchner Merkur. 27 noyabr 2019.
  2. ↑ Jones, Clifford A. European Commission // Encyclopedia Britannica. 9 noyabr 2023. 12 sentyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026. The procedure is that the governments of the member states jointly select a commission president, who is then approved by Parliament.
  3. ↑ "European Commission". citizensinformation.ie. Government of Ireland. 21 iyun 2022. 10 may 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026. The Parliament must also approve the President of the European Commission
  4. ↑ "CONSOLIDATED VERSION OF THE TREATY ON EUROPEAN UNION". 12 noyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026. Article 17 (7). Taking into account the elections to the European Parliament and after having held the appropriate consultations, the European Council, acting by a qualified majority, shall propose to the European Parliament a candidate for President of the Commission. This candidate shall be elected by the European Parliament by a majority of its component members. If he does not obtain the required majority, the European Council, acting by a qualified majority, shall within one month propose a new candidate who shall be elected by the European Parliament following the same procedure.
  5. ↑ Kotanidis, Silvia. "Role and election of the President of the European Commission" (PDF). European Parliamentary Research Service. 8 avqust 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2022. The Treaty of Lisbon strengthened the role of Parliament further. Whilst previously, the nomination of a presidential candidate was merely 'approved' by Parliament (Article 214(2) TEC), Parliament now elects the candidate (Article 17(7) TEU), which places particular emphasis on the political linkage between Parliament and Commission.
  6. ↑ "Election of the European Commission President". www.consilium.europa.eu (ingilis). 7 aprel 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2022. "European Council proposes a candidate [...], European Parliament elects [...], a new Commission President is elected.
  7. ↑ Klemperer, David. "EU institutions: how are the top jobs allocated?". www.instituteforgovernment.org.uk. Institute for Government. 23 may 2019. 19 avqust 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2022. According to the 2009 Lisbon Treaty, the Council, acting by qualified majority vote, proposes a candidate for European Commission President to the European Parliament. The candidate is either elected by the European Parliament, or, if they fail to obtain an absolute majority, rejected, in which case the process is repeated until a candidate is elected by the Parliament.
  8. ↑ "Von der Leyen tapped to run European Commission". 6 iyul 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  9. ↑ "Von der Leyen elected EU Commission head after MEPs vote". 1 sentyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  10. ↑ "Von der Leyen's in — now the hard work begins". 14 fevral 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  11. ↑ "EU Commission boss von der Leyen elected for second term". 5 oktyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  12. ↑ ""European Commission"". 9 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  13. ↑ Eppink, 2007. səh. 221–222
  14. ↑ "European Parliament". 14 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  15. ↑ Hix, 2008. səh. 37–38
  16. ↑ "Arxivlənmiş surət". 7 aprel 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 30 iyul 2026.
  17. 1 2 3 Article 17 of the Treaty on European Union (Lisbon amended) Arxiv surəti 19 avqust 2024 tarixindən Wayback Machine saytında, (PDF) Eur-Lex
  18. ↑ "The role of the European Council in nominations and appointments". European Counil. 26 iyun 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 iyul 2024.
  19. ↑ "Qualified majority". European Counil. 19 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 iyul 2024.
  20. ↑ Article 238 of the Treaty on the Functioning of the European Union
  21. ↑ Hix, 2008. səh. 157
  22. ↑ "The race for the EU's big jobs gets under way". The Economist. 30 may 2019. 27 iyul 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 iyun 2019.
  23. ↑ Stuart, Paul. "Portugal's Prime Minister Barroso nominated as European Commission president". World Socialist Web Site. 21 iyul 2004. 6 iyun 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyul 2007.
  24. ↑ "José Manuel Durão Barroso: The New Commission President". Grayling. 2004. 29 sentyabr 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyul 2007.
  25. ↑ "Barroso admits legitimacy problem for commission president post". 14 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  26. ↑ "Nearing Compromise as Convention goes into Final Week?"
  27. ↑ "European politics to get more political". 14 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  28. ↑ "Size shouldn't matter".
  29. ↑ "Leadership of the EU". Federal Union.
  30. 1 2 3 "Role and Powers". Europa.
  31. ↑ "Unfolding drama of the Commission's demise". 14 noyabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 9 iyul 2026.
  32. ↑ "Institutions of the EU: The European Commission". Europa. 23 iyun 2007 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 iyun 2007.
  33. 1 2 Eppink, 2007. səh. 232–3
  34. ↑ Eppink, 2007. səh. 226–8
  35. ↑ Eppink, 2007. səh. 211–3
  36. ↑ Eppink, 2007. səh. 211
  37. ↑ Eppink, 2007. səh. 217–21
  38. ↑ Walter Hallstein – First President of the Commission and visionary of European integration Arxiv surəti 21 mart 2023 tarixindən Wayback Machine saytında, European Union History Series
  39. ↑ "Ernennung der Mitglieder sowie des Präsidenten und der Vizepräsidenten der Kommission der Europäischen Gemeinschaften (67/447/EWG) (67/31/Euratom)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  40. ↑ "BESCHLUSS der Vertreter der Regierungen der Mitgliedstaaten der Europäischen Gemeinschaften vom 29. Mai 1970 über die Ernennung der Mitglieder der Kommission (70/351/EGKS, EWG, Euratom)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  41. ↑ "BESCHLUSS der Vertreter der Regierungen der Mitgliedstaaten der Europäischen Gemeinschaften vom 21. März 1972 über die Ernennung des Präsidenten und eines Vizepräsidenten der Kommission der Europäischen Gemeinschaften (72/149/Euratom, EGKS, EWG)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  42. ↑ "BESCHLUSS der Vertreter der Regierungen der Mitgliedstaaten der Europäischen Gemeinschaften vom 21. März 1972 über die Ernennung eines Mitglieds der Kommission der Europäischen Gemeinschaften (72/150/Euratom, EGKS, EWG)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  43. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 1 January 1973 appointing the President and Vice-Presidents of the Commission". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  44. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 19 December 1974 on the appointment of the President of the Commission (75/1/Euratom, ECSC, EEC)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  45. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 20 December 1976 appointing the President and Vice-Presidents of the Commission of the European Communities (76/918/ECSC, EEC, Euratom)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  46. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 19 December 1978 on the appointment of the President and Vice-Presidents of the Commission of the European Communities (79/1/ECSC, EEC, Euratom)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  47. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 1 January 1981 appointing the President of the Commission of the European Communities (81/4/Euratom, ECSC, EEC)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  48. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 4 December 1984 appointing the President of the Commission of the European Communities (84/652/Euratom, ECSC, EEC)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  49. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 23 January 1995 appointing the President and the Members of the Commission of the European Communities (95/12/EC, Euratom, ECSC)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  50. ↑ 'Father' of EU's Erasmus programme Manuel Marín dies Arxiv surəti 21 mart 2023 tarixindən Wayback Machine saytında, Euractiv
  51. ↑ "Decision of the Representatives of the Governments of the Member States of the European Communities of 15 September 1999 appointing the President and the Members of the Commission of the European Communities (1999/627/EC, ECSC, Euratom)". 29 sentyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  52. ↑ "COUNCIL DECISION of 19 November 2004 appointing the President and Members of the Commission of the European Communities (2004/780/EC, Euratom)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  53. ↑ "DECISION OF THE EUROPEAN COUNCIL of 9 February 2010 appointing the European Commission (2010/80/EU)". 21 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 14 iyul 2026.
  54. ↑ Juncker Commission Arxiv surəti 28 noyabr 2020 tarixindən Wayback Machine saytında, European Commission
  55. ↑ Juncker Commission Arxiv surəti 21 mart 2023 tarixindən Wayback Machine saytında, Euractiv
  56. ↑ Von der Leyen Commission Arxiv surəti 27 mart 2023 tarixindən Wayback Machine saytında, European Commission
  57. ↑ Von der Leyen Commission Arxiv surəti 6 avqust 2024 tarixindən Wayback Machine saytında, Euractiv

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]