Avropa meşəçətirotusu

Avropa meşəçətirotusu
Elmi təsnifat
Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Kampanulidlər Dəstə: Kərəvizçiçəklilər Fəsilə: Kərəvizkimilər Yarımfəsilə: Kərəvizkimilər Triba: Meşəçətirotukimilər Cins: Meşəçətirotu Növ: Avropa meşəçətirotusu
Beynəlxalq elmi adı
Sanicula europaea L., 1753
Şəkil axtarışı NCBI   71982 EOL   5040571

Avropa meşəçətirotusu (lat. Sanicula europaea) — bitkilər aləminin kərəvizçiçəklilər dəstəsinin kərəvizkimilər fəsiləsinin meşəçətirotu cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 20–50 sm, gövdəsi düz, adətən tək və sadə olan çoxillik çılpaq ot bitkisi. Kökətrafı yarpaqları uzun saplaq üzərindədir, görünüşünə görə dəyirmi ürəkşəkillidir, barmaqvari 3–5 ədəd ayrı, daha iri orta dilimlidir; yan dilimləri enli pazvari əksinə yumurtaşəkillidir, qismən dərin üç bölümlüdür, kənarları dairəvi dişlidir, sivri ucluqla qurtaran dişləri vardır. Gövdə yarpaqları yoxdur və ya onlar az saydadır və az kəsilmişdir. Çətirləri xırdadır, qurtaracağı vardır, şüaların ucunda yerləşmişdir. Kasacığın dişləri bizşəkillidir. Ləçəkləri yumurtaşəkillidir, 1,5 mm-ə yaxındır, ağ və ya qırmızımtıl rəngdədir. Meyvələrinin uzunluğu 4–5 mm-dir, yumurtaşəkilli-şarşəkillidir, qısa tikanlarla sıx örtülmüşdür. May-iyul aylarında çiçəkləyir, iyul-avqust aylarında meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması

Samur-Şabran oval., BQ (Quba), BQ şərq, BQ qərb, KQ şimal, KQ mərkəzi, KQ cənub, Lənk. dağ. Yuxarı dağ qurşağına qədər.

Yaşayış mühiti

Qaranlıq meşələrdə rast gəlinir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

• Caucalis sanicula Crantz
• Sanicula sylvatica Salisb.

Heterotipik sinonimləri

• Astrantia diapensia Scop.
• Caucalis capitata Stokes
• Sanicula europaea var. genuina H.Wolff
• Sanicula officinalis Gouan
• Sanicula officinarum Neck.
• Sanicula trilobata Gilib.
• Sanicula vulgaris Fr.