Ayşə Dittanova

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ayşə Dittanova
krımtat. Ayşe Dittanova, Айше Диттанова
ukr. Айше Диттанова
Doğum tarixi 27 fevral 1918(1918-02-27)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 15 noyabr 2015(2015-11-15) (97 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti aktrisa
Mükafatları Ukraynanın əməkdar artisti

Ayşə Dittanova (krımtat. Ayşe Dittanova, Айше Диттанова, ukr. Айше Диттанова; 27 fevral 1918, Yalta15 noyabr 2015, Nyu-York, Nyu-York ştatı) — Krım tatar aktrisası, Krım Tatar Dram Teatrının yenindən qurulmasının təşəbbüskarı, Ukrayna əməkdar artisti (1993).

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ayşə Dittanova Yalta yaxınlığındakı kiçik Derekoy kəndində anadan olmuşdur, hazırda o yer şəhərin rayonlarından biri hesab olunur. 1933-cü ildə Simferopol Teatr Kollecini bitirmişdir[1], sonra Krım Tatar Dram Teatrının truppasında işləməyə başladı. "Baxçasaray fəvvarəsi" tamaşasında aldığı rol onun karyerasının ən vacib rollardan biri sayılır.[2]

Krım tatarlarının deportasiyası zamanı Tacikistana düşdü, 1946-cı ildə burada yenidən peşəkar teatr səhnəsinə qayıtdı. SSRİ-nin siyasətinə görə Dittanova və eləcə də Krım tatar mənşəli digər aktyorlar milli sənətlə məşğul ola bilmirdilər.

Ayşə xanım 1988-ci ildə Krıma qayıtdı, Krım Tatar teatrının bərpası işinə başladı və 1990-1996-cı illərdə burada işlədi, sonra mədəniyyətin inkişafındakı əhəmiyyətli töhfələrinə görə "Ukraynanın əməkdar artisti" fəxri adını aldı.

1996-cı ildən vəfatına qədər Nyu-Yorkda yaşadı,[1] buna baxmayaraq dəfələrlə Krıma səfər etmişdir.[1][3] 2014-cü ildə, BMT-nin Baş Qərargahında keçirilən Krım tatarlarının deportasiyasının 70 illiyinə həsr olunmuş mərasimdə çıxış etdi.[4] 15 noyabr 2015-ci ildə vəfat etdi.

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. 1 2 3 "В Симферополе состоялась творческая встреча с Айше Диттановой" (рус.). «Милли-Фирка». İstifadə tarixi: 16 ноября 2015.
  2. "В США умерла крымскотатарская актриса Айше Диттанова". «QHA». İstifadə tarixi: 16 ноября 2015.[ölü keçid]
  3. "Айше Диттанова посетила библиотеку" (рус.). Сайт крымскотатарской библиотеки им. Исмаила Гаспринского. 2017-12-12 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 ноября 2015.
  4. "В ООН состоялась церемония, посвящённая 70-й годовщине депортации крымских татар". «Голос Америки». İstifadə tarixi: 16 ноября 2015.
  5. Ukrayna Prezidentinin 11 dekabr 1993-cü il tarixli 578/93 Fərmanı «О присвоении почетных званий Украины мастерам сцены Крымско-татарского музыкально-драматического театра, г. Симферополь» (ukr.)

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]