Ayşə Sultan (III Muradın qızı)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ayşə Sultan
عائشة سلطان
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1570(1570-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Manisa, Osmanlı imperatorluğu
Vəfat tarixi 1605 (35 yaşında)
Vəfat yeri
Atası III Murad
Anası Safiyə Sultan
Həyat yoldaşı Kürəkən İbrahim Paşa
Yemişçi Həsən Paşa
Gözəlcə Mahmud Paşa
Uşağı Sultanzadə Mehmed Paşa

Ayşə Sultan (d. 1570 - ö. 15 may 1605) - Osmanlı padşahı III. MuradınHasəki Safiyə Sultanın ən böyük və ən sevimli qızlarıdır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

1570-ci ildə III. MuradSafiyə Sultanın Şahzadə Mehmeddən sonrakı ilk övladı olaraq Manisa Sarayında dünyaya gəldi. 15 dekabr 1574-cü ildə atasının taxta keçməsiylə İstanbula gətirildi.

Hərəmxananın həqiqi qurucusu qəbul edilən III. Murad anasının vəfatından sonra bir müddət Köhnə Sarayda yaşadı və bu müddət ərzində Memar Sinana Topqapı Sarayı üçün yeni bir hərəmxananın tikilməsi üzrə əmr verdi. 1585-ci ilin avqust ayında III. Murad Baş Hasəkisi Safiyə Sultan, hasəkiləri Mehriban, Nazpərvər, Şahuban, Fəxriyə Sultanlar və şahzadələri ilə birlikdə yeni hərəmxanaya köçdü. Ayşə Sultanın ilk nigahı 1586-cı ilin may ayında Vəzir İbrahim Paşa ilə məhz bu sarayda bağlandı. Bu evlilikdən sonra Ayşə Sultan saray daxilində güc qazandı.[1]

Ayşə Sultan atasının ən sevdiyi qızı idi. Bunun iki səbəbi vardı: anasının Safiyə Sultan olması, ikincisi isə III. Muradın ilk qızı olması. 1595-ci ildə atası vəfat etdi və yerinə qardaşı III. Mehmed taxta keçdi. Ayşə Sultan çox şanslı idi; çünki oğlan olmadığı üçün edam edilmədi. III. Mehmed tərəfindən çox sevilmiş və əri 1596-ci ildə ilk dəfə sədrəzəm olduqdan sonra iqtidar yolu açılmışdı, ancaq Ayşə Sultan siyasətlə çox maraqlanmadı. 1601-ci ildə İbrahim Paşa vəfat etdi və Ayşə 5 aprel 1602 tarixində yeni sədrəzəm Yemişçi Həsən Paşayla evləndi.[2] Bu evlilikdən 1603'də bir oğlan uşaqları dünyaya gəldi. 1603-cü ildə Yemişçi Həsən Paşanın edamından sonra Gözəlcə Mahmud Paşa ilə evləndirildi. Gözəlcə Mahmud Paşa ilə evli ikən 15 may 1605 tarixində hələ 35 yaşında ikən vəfat etdi. Qardaşının yanına, Sultan Mehmed türbəsinə dəfn edilmişdir. Ayşə Sultanın tək övladı 1603 doğumlu Sultanzadə Mehmed Paşadır.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Leslie P. Peirce (1993). The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire. Oxford University Press. s. 106–107. ISBN 978-0-195-08677-5.
  2. Sakaoğlu, Necdet (1999), Bu Mülkün Sultanları', İstanbul:Oğlak say.196