Ayşə Sultan (II Mustafanın qızı)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ayşə Sultan
عائشہ بن مصطفی -انی

Doğum tarixi 30 aprel 1696(1696-04-30)
Doğum yeri Ədirnə, Osmanlı imperiyası
Vəfat tarixi 26 sentyabr 1752 (56 yaşında)
Vəfat yeri Validə Turhan Sultan türbəsi
Atası II Mustafa
Həyat yoldaşı Körpülü Numan Paşa
Silahdar İbrahim Paşa
Qoca Mustafa Paşa

Ayşə Sultan (Osmanlıca: عائشہ بن مصطفی -انی) (d. 30 aprel 1696 - ö. 26 sentyabr 1752) — 22-ci Osmanlı sultanı II Mustafanın qızı. Eyni illərdə yaşayan əmisi III Əhmədin qızı Ayşə Sultanla qarışdırılmaması üçün Böyük Ayşə Sultan olaraq anılır.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ayşə Sultan 1696-cı ildə Ədirnə sarayında dünyaya gəlmişdir. Anasının kim olduğu bilinmir. O əsnada atası II Mustafa Belqrad üzərinə səfərə çıxmışdı. Taxta yeni çıxan atasının ilk övladı olması səbəbilə doğumu ilə bağlı dünyanın dörd tərəfinə fərmanlar yazıldı. 7 yaşı olanda keçmiş sədrəzəmlərdən Fazil Mustafa Paşanın oğlu və Anadolu bəylərbəyi olan Körpülü Numan Paşa ilə nişanlandı. Tamamilə siyasi səbəblərdən baş tutan bu evlilik planı, o əsnada atasının taxtdan endirilməsi və bir neçə ay sonra vəfat etməsi səbəbilə 5 il sonraya təxirə salındı.

1708-ci ildə baş tutan toy mərasimi yalnız 1710-cu ildə leqallaşdı. Ancaq elə həmin il Numan Paşa 2 aylıq sədrəzəmliyin ardından vəzifədən alındı və yenidən cəbhə bölgəsinə göndərildi. Numan Paşanın burada 1719-cu ildə hummadan vəfat etməsinin ardından, Ayşə Sultan 23 yaşında dul qaldı. Əmisi Sultan Əhmədin istəyilə 1720-ci ildə vaxtilə atasının silahdarı olan İbrahim Paşa ilə evləndi. Ancaq iki il sonra İbrahim Paşa da vəfat etmiş, Ayşə Sultan 1725-ci ildə üçüncü dəfə Qoca Mustafa Paşa ilə evləndirildi. Olduqca yaşlı bir paşa olan Mustafa Paşa 5 il sonra vəfat etdi və Ayşə Sultan bir daha evlənmədi.

Heç bir evliliyindən övladı olmayan Ayşə Sultan 1752-ci ildə İstanbulda vəfat etmiş, böyük nənəsi Turhan Xədicə Sultanın Yeni məsciddəki türbəsinə dəfn olunmuşdur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, sayfa: 292
  • Majer, Hans Georg (1991). Journal of Ottoman studies, Volumes 11-12. Enderun Kitabevi. p. 433
  • Mustafa Çağatay Uluçay (2011). Padişahların kadınları ve kızları. Ankara, Ötüken