Ayaz Mütəllibov

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Infobox-realisateur.png
Ayaz Mütəllibov
Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov
Fotoqrafiya
bayraqAzərbaycan Respublikasının
1-ci prezidenti
bayraq
18 oktyabr 1991 — 6 mart 1992
Sələfi vəzifə təsis edilib
Xələfi Yaqub Məmmədov (i.e.)
14 may 1992 — 19 may 1992
Sələfi Yaqub Məmmədov (i.e.)
Xələfi İsa Qəmbər (i.e.)
bayraqAzərbaycan SSR-in Prezidentibayraq
18 may 1990 — 18 oktyabr 1991
Sələfi vəzifə təsis olunub
Xələfi vəzifə ləğv olunub
bayraqAzərbaycan KP MK-nın 14-cü birinci katibibayraq
25 yanvar 1990 — 14 sentyabr 1990
Sələfi Əbdürrəhman Vəzirov
Xələfi vəzifə ləğv olunub
bayraqSSRİ Nazirlər Soveti Rəyasət Heyətinin üzvübayraq
2 fevral 1989 — 26 yanvar 1990
Sələfi Həsən Seyidov
Xələfi vəzifənin adı dəyişdirilib
bayraqAzərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 10-cu sədribayraq
27 yanvar 1989 — 26 yanvar 1990
Sələfi Həsən Seyidov
Xələfi Həsən Həsənov
bayraqSovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun üzvübayraq
1 iyul 1990 — 21 avqust 1991
bayraqAzərbaycan Dövlət Plan Komitəsinin sədribayraq
1982 — 1988
Xələfi Rəhim Hüseynov
bayraqAzərbaycan SSR Yüngül Sənaye Naziribayraq
1979 — 1982
Sələfi Ənvər Məlikov

Partiya Pin of the Flag of CPSU.png Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1963-1991)
Təhsili Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutu
Doğum tarixi 12 may 1938 (1938-05-12) (80 yaş)
Doğum yeri Bakı, Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg Azərbaycan SSR
AtasıNiyazi Mütəllibov
AnasıKübra Mütəllibova
Həyat yoldaşıAdilə Mütəllibova
Uşaqlarıoğulları:
Azad (1962-2011)
Zaur (d. 1970)

Mükafatları"Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ) "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni (SSRİ)
VikiAnbarda Commons-logo.svg əlaqəli mediafayllar

Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov (d. 12 may 1938, Bakı, Azərbaycan SSR) — Azərbaycan Respublikasının 1-ci prezidenti, Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin sonuncu, 14-cü birinci katibi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ayaz Niyazi oğlu Mütəllibov 12 may 1938–ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində anadan olub. 1962–ci ildə Azərbaycan Neft-Kimya İnstitutunu bitirib.

1959-cu ildə Bakı Soyuducular Zavoduna işə girib və 19 il burada çalışıb. Adi işçi kimi fəaliyyətə başlayan Mütəllibov 26 yaşında ikən bu iri müəssisənin müdiri vəzifəsinə təyin olunur.

1974-cü ildə isə "Bakelektromaş" istehsalat birliyinin müdiri təyin olunur. 1977-ci ildə Bakı şəhəri Nərimanov Rayon Partiya Komitəsinin ikinci katibi seçilir. 1979-cu ildə respublikanın yerli sənaye naziri təyin olunur. 1982-ci ildə Azərbaycan SSR-in Dövlət Plan Komitəsinin sədri eyni zamanda nazirlər şurasının sədr müavini vəzifələrini tutur.

Siyasi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

1988-ci ildən Nazirlər Sovetinin sədri olub. 1990-cı ilin yanvar ayında Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi, daha sonra – 1990–cı ilin may ayının 18-də Azərbaycan SSR-in Ali Soveti tərəfindən Azərbaycan SSR prezidenti seçilib.

1990–cı ilin iyulundan 1991-ci ilin avqustuna kimi Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK-nin və Sov.İKP MK-nin Siyasi Bürosunun üzvü olmuşdur.

1991–ci il sentyabrın 8-də ümumi seçkilərdə Azərbaycanın prezidenti seçilmişdir.

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalıda ermənilər rus ordusunun köməkliyi ilə dəhşətli qətliam törədirlər, azərbaycanlıları soyqırıma məruz qoyurlar (bax: Xocalı soyqırımı). Bu faciədən sonra Ali Sovetdə xalqın dəstəyini qazanan o vaxtkı müxalifət növbədənkənar sessiyanın çağırılmasına nail olur və Ayaz Mütəllibovu tutduğu vəzifədən istefa verməyə məcbur edir. Nəticədə 1992-ci il martın 6-da istefa verir.

Həmin ilin mayında faciənin səbəblərini araşdıran komissiya Ayaz Mütəllibovun günahını təsdiq edən faktlar aşkar etmədiyindən[Mənbə göstərin] Ali Sovet öz qərarını ləğv edir və onu mayın 14-də vəzifəsinə qaytarır. Lakin müxalif cəbhədə duran "Xalq Cəbhəsi"nin təzyiqi altında Ayaz Mütəllibov yeniden istefası barədə sənədi imzalamalı olur[Mənbə göstərin] və ölkəni tərk edir. O vaxtdan etibarən o, 1992-ci ildən Moskvada yaşayır.

Hal hazırda Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyasının həmsədridir.

Azərbaycanda sabiq prezidentə cinayət işləri qaldırılıb. Baş Prokurorluq Ayaz Mütəllibovu Nazirlər Sovetinin sədri və prezident vəzifələrində işlədiyi, habelə istefa verəndən sonrakı dövrdə çoxsaylı ağır cinayət əməlləri törətməkdə ittiham edir[1].

Azərbaycan Sosial Demokrat Partiyasının 2012-ci il iyunun 30-da Bakıda keçirilən qurultayına təbrik məktubu göndərən Ayaz Mütəllibov partiyanın həmsədri vəzifəsindən və siyasətdən getdiyini bəyan etmişdir[2].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]