Aybək

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
İzzəddin Aybək
Əl-Malik
Əl-Muiz
Əl-Cavanşir
Əl-Türkmani
Əl-Saleh
Silver dirham of Aybak.jpg
Məmlük sultanı
 — İyul 1250
Sələfi dövlət quruldu
Xələfi Əl-Əşrəf Musa
Məmlük sultanı
1254 — 10 aprel 1257
Sələfi Əl-Əşrəf Musa
Xələfi Mənsur Əli
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1205[1]
Vəfat tarixi
Vəfat yeri
Dəfn yeri
Həyat yoldaşları Ümmü
Şəcərəddürr
Uşağı Mənsur Əli
Dini Sünni, İslam
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İzzəddin Aybək (ö. 1257, Qahirə) — Misir Məmlük dövlətinin qurucusu və ilk sultanı olan Qıpçaq bəzi qaynaqlara görə Türkman kökənli hökmdar. 12501257-ci illər arasında hökm sürmüşdü.

Həyatı[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dövlətin qurucusu olan Aybək, Əyyubilər dövlətində yaşanan daxili qarışıqlıqlara son qoymaq məqsədi ilə Misirə gəlmiş və Əyyubilər dövlətini yıxaraq Məmlüklər dövlətini qurmuşdur. Bu dönəmdə Misirdə yaşanan Şiə məzhəbli Ərəb üsyanları məğlub edilmiş və Suriya Əyyubilərinə son verilmişdir.

Məmlüklər 1250-ci ildən 1382-ci ilə qədər Bəhri Məmlüklər (Türk kökənli), 1382-ci ildən 1517-ci ilə qədər isə Bürci Məmlüklar (Çərkəz kökənli) olaraq adlandırılmışdılar.

Üsyan[redaktə | mənbəni redaktə et]

1253-cü ildə Misirdə Bəhri məmlüklərinə qarşı bədəvi üsyanı baş vermişdir. İştirakçıları Şimali Afrikada yaşayan köçəri ərəblər, əsasən, bədəvilər olmuşdur. Yuxarı Misirin 12 min süvaridən və çoxlu piyadadan ibarət üsyançı qoşunu şimala doğru hərəkət etmişdir. Lakin Sultan Aybəkin qoşunları üsyanı yatırmışdır. Aşağı Misir bədəviləri də hökumət qoşunları tərəfindən məğlubiyyətə uğradılmışdır.[2]

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. https://historica.fandom.com/wiki/Aybak.
  2. Bədəvilər üsyanı // Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 3-cü cild: Babilistan – Bəzirxana (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2011. səh. 542. ISBN 978-9952-441-07-9.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Muir, William (2007) The Mameluke or slave dynasty of Egypt, 1260-1517 Piscataway, NJ: Gorgias Press. ISBN 978-1-59333-697-4. (Birinci basım: Smith, Elder 1896)  (ing.)

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]