Azərbaycanın dərman bitkiləri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Azərbaycanda mövcudud olan 21000 bitki növünün 2500-ə yaxın növü müalicəvi əhəmiyyətə malikdir. Bu dərman bitkilərindən yalnız 300-ə yaxın növü tam tədqiq olunmuşdur. [1] [2]

Nr. Azərbaycan Türkcəsi Türkiyə türkcəsi Rusca Latınca İngiliscə
# Acıqovuq (dərman zəncirotu) Одуванчик лекарственный Taraxacum officinale
16 Acı qıcı Жеруха лекарственная Nasturtium officinale
17 Acıyonca Вязель Coronilla
18 Acılıqotu Хвойник, эфедра Ephedra
Alaqanqal Deve dikeni Растопша Silybum
Şəkər otu, bal otu Şəkər otu Сте́вия Stévia
Boylu acılıq Хвойник (эфедра) рослый Ephedra procera
İkisünbül və ya adi acılıq Хвойник (эфедра) двуколосковый Ephedra distachya
Qatırquyruğunabənzər Хвойник (эфедра) хвощевой Ephedra equisetina
Orta acılıq Хвойник (эфедра) средний Ephedra intermedia
19 Acıçiçək Горечавка Gentiana
1 Ağlarot Дербенник, плакун Lythrum salicaria
2 Adi zirə Тмин обыкновенный Carum carvi
3 Ayıdöşəyi (erkək ayıdöşəyi) Папоротник мужской Dryopteris filix mas, Aspidium filix mas
4 Alkanna (şərq alkannası) Алканна восточная Alkanna orientalis
5 Aloe (ağacabənzər əzvay) Алоэ древовидное Aloe arborescens
6 Andız (boylu andız) Andızotu Девясил высокий Inula helenium Elecampane
7 Anis (cirə) Anason Анис обыкновенный Anisum vulgare, Pimpinella anisum Anise
8 Anxuza (italiya sümürgəni) Воловик итальянский Anchusa italica
9 Ardıc Adi ardıç Можжевельник Juniperus communis Juniper
10 Armud Armut Груша Pyrus communis
11 Artişok (ənginar) Enginar Артишок посевной Cynara scolymus Artichoke, cardoon
12 At əvəliyi Щавель конский Rumex confertus
13 Atıl-batıl Зосимия полынолистная Zosimia absinthifolia
12 At pıtrağı Pıtrak Лопух, лопушник Arctium lappa Greater burdock
14 At şabalıdı Atkestanesi, acı kestane,
yabani kestane
Конский каштан Aesculus hippocastanum
20 Ayıqulağı Ayıüzümü Толокнянка Arctostaphylos uva-ursi Bearberry
20 Bağayarpağı Geniş yapraklı sinirliot,
damarotu, bağa yaprağı
Подорожник большой Plantago major Plantain
21 Badam Badem Миндаль обыкновенный Amygdalus communis
Şirin badam Миндаль сладкий Amygdalus communis dulcis
Acı badam Миндаль горький Amygdalus communis amarus
22 Badımcan Patlıcan Демьянка Solanum melongena
23 Balba (əməköməci) Мальва Malva
24 Balqabaq (adi boranı, qabaq) Kabağı (bahçe), sakızkabağı Тыква Cucurbita pepo Gourd, pumpkin
25 Baldırqan (iriçiçək baldırqan) Борщевик крупноцветковый Heracleum grandiflorum
26 Balzamin (xınagül) Бальзамин, недотрога Impatiens nolitangere
27 Ballınanə (bədrənc, limonotu) Oğulotu Мелисса Melissa Balm
28 Barkqauziya (laləyarpaq barkqauziya) Баркгаузия маколистая Barkhausia rhoeadifolia
29 Bat-bat (qara batbat) Белена черная Hyoscyamus niger
30 Başınağacı Gilaboru, gilaburu,
türk gilaborusu
Калина обыкновенная Viburnum opulus Wayfaring-tree
31 Bəlğəmotu (gülxətmi) Алтей лекарственный Althaea officinalis
32 Bənövşə Hercai menekşe Фиалка Viola Violet
Ətirli bənövşə Фиалка душистая Viola odorata
Çöl bənövşəsi Фиалка полевая Viola arvensis
33 Bigəvər (hirkan bigəvər) Ölmezdiken, tavşanmemesi Иглица гирканская Ruscus hyrcanus Butcher´s broom
34 Bozaqgülü Зопник Phlomis
Qafqaz bozaqgülü Зопник кавказский Phlomis caucasica
Tikanlı bozaqgülü Зопник колючий Phlomis pungens
35 Boyaqotu Kökboya Марена грузинская Rubia iberica
35 Boymadərən Civanperçemi Тысячелистник Achillea millefolium Yarrow
36 Böyürtkən Büğürtlen Ежевика Rubus Dewberry, blackberry
Qanşirəli böyürtkən Ежевика кровавокрасная Rubus sanguineus
Bozumtul böyürtkən Ежевика сизая Rubus caesius
37 Bulaqotu (dəstərək) Вероника ключевая Veronica anagallis
37 Buxurkolu Ladenotu Ладанник Cistus tauricus Rock-rose, labdanum
37 Buynuzcuqlu seratoniya Keçiboynuzu Цератония Ceratonia siliqua Carob, St.John's bread
37 Cökə Ihlamur Липа Tilia cordata Lindens
37 Çaşır, ilankölgəsi Çakşır Ферула, смолоносница Ferula communis Ferula
37 Çaytikanı Yalancı, yabanı iğde Облепиха Hippophae rhamnoides Sallow-thorn, sea-buckthorn
37 Çiyələk Çilek Земляника, клубника Fragaria vesca Strawberry
37 (Aptek) Çobanyastığı Papatya Ромашка аптечная Matricaria chamomilla Chamomiles officinalis
37 Çuğundur Çükündür, pancar Свекла Beta vulgaris Beet, mangel
64 Dağnanəsi Зизифора Ziziphora
65 Dağrazyanası Лазурник трехлопастный Lazer trilobum
66 Dağtərxunu Solucanotu Пижма тысячелистниковая Tanacetum millefolium Tarragon
67 Dağturpu (sarılıqotu) Желтушник раскидистый Erysimum canescens
68 Damotu Arslankuyruğu Пустырник Leonurus cardiaca
68 Damotu (beşdilimli) Arslankuyruğu Пустырник пятилопастный Leonurus quinquelobatus Motherwort
68 Damotu (şirquyruğu) Arslankuyruğu Пустырник Leonurus cardiaca
69 Danaya Даная ветвистая Danae racemosa
70 Daşdələn Камнеломка Saxifraga
70 Dəmrovotu Kırlangıçotu Чистотел Chelidonium majus Celandine
70 Dəniz kələmi Laminariya Морская капуста Laminaria Lamour Sea tangle
70 Dəvədabanı Öksürükotu Мать-и-мачеха Tussilago farfara Coltsfoot
71 Ərküdə Hayıt, besparmakagacı,
ayid, ayit
Витекс священный,
авраамовa дерево, прутняк
Vitex agnus-castus Chaste-tree
70 Ətirşah (yaran) Leylekotu Герань (пеларгония) Geranium sylvaticum Cranes-bill, geranium
73 (Qara) Gəndəlaş Kara mürver Бузина черная Sambucus nigra Black elder
74 Gicitkan Isırganotu Крапива Urtica dioica Nettle
75 Qaysı (adi ərik) Kaysı (erik) Абрикос обыкновенный Armeniaca vulgaris
76 Qaytarma (dikduran qaytarma) Лапчатка прямостоячая Potentilla erecta
77 Qambatı (dərman sincanotu) Кровохлебка лекарственая Sanguisorba officinalis
78 Qanqal Татарник Onopordon acanthium
79 Qaraqınıq Душица Origanum vulgare
80 Qaraqaytaran Василистник Thalictrum minus
81 Qarağat (şərq qarağatı) Смородина восточная Ribes orientale
Qara qarağat Смородина черная Ribes nigrum
83 Qarasarmaşıq (xamırmaya, mayasarmaşığı) Хмель Humulus lupulus
84 Qaratikan Держи-дерево Paliurus spina christi
85 Qamışvari qarğı Арундо тростниковый Arundo donax
86 Qarğıdalı Кукуруза Zea mays
87 Qarpız Karpuz Арбуз Citrullus vulgaris
88 Qatırquyruğü Хвощ полевой Equisetum arvense
89 Qaxotu (adi dazı), qoyunqıran Sarı kantaron otu Зверобой продырявленный Hypericum perforatum St. John´s wort
90 Qızılağac Ольха Alnus
Boz qızılağac Ольха серая Alnus incana
Yapışqanlı və ya qara qızılağac Ольха клейкая или черная Alnus glutinosa
91 Qızılcıq (qırxbuğum) Гречишник, горец Polygonum
Quş qırxbuğumu Горец птичий (спорыш) Polygonum aviculare
Düyümlü qırxbuğum Горец узловатый Polygonum nodosum
Qırmızıbaş qırxbuğum Горец почечуцный Polygonum persicaria
93 Qızılçətir Золототысячник зонтичный Centaurium umbellatum
94 Qızılgül Роза Rosa damascena
95 Qıfotu Барвинок травянистый Vinca herbacea
Kiçik qıfotu Барвинок малый Vinca minor
Böyük qıfotu Барвинок большой Vinca major
96 Qoz ağacı Орех грецкий Juglans regia
97 Qurdpəncəsi (ətrəng qırxbuğum) Змеевик мясокрасный Polygonum carneum
98 Quşqonmaz Лабазник Filipendula
Altıləçək quşqonmaz Лабазник шестилепестный Filipendula hexapetala
Qarağacyarpaq quşqonmaz Лабазник вязолистый Filipendula ulmaria
99 Quşəppəyi (çobançantası) Çoban çantası Пастушья сумка Capsella bursa pastoris Shepherd´s purse
100 Quşüzümü Паслен Solanum
Qara quşüzümü Паслен черный Solanum nigrum
İlişkən qatiq otu Yogurt otu Подмаре́нник це́пкий,

Подмаренник льно́вый

Gálium aparíne
İran quşüzümü Паслен персидский Solanum persicum
101 Vaxtsızçiçək (itboğan) Безвременник великолепный Colchicum speciosum
103 Vələs (şərq vələsi) Грабинник восточный Carpinus orientalis
104 Solmaz çiçəyi, Qumluq ödotu Altın otu Бессмертник, Бессме́ртник песча́ный Helichrysum, Helichrysum arenarium
Süpürgə otu Süpürgə otu Вереск Calluna
105 Cövhərnanəli Перечная мята Méntha piperíta
106 Gülümbahar Календула (Ноготки) Caléndula
107 Acı yovşan otu Полынь горькая Artemísia

Qaynaqlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Ulduz HÜseynova. Azərbaycan dərman bitkiləri. İRS jurnalı, Nr. 6, 2003.
  2. Herba Flora. Müalicəvi otlar və fitoçaylar - Lüğət 5 dildə (az., türk, rus, lat, ing.)