Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi
AMOK
Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi.jpg

Yaranma tarixi 1992
Qeydiyyat tarixi 1993
Mərkəzi
Sədri İlham Əliyev
Üzvləri Mehriban Əliyeva
Azad Rəhimov
Ağacan Abıyev
Çingiz Hüseynzadə
Xəzər İsayev
İsmayıl İsmayılov
Namiq Abdullayev
Zemfira Meftahətdinova
Rəfiqə Şabanova
Natiq Əliyev
Sadıq Sadıqov
Zərifə Salahova
Azad Cabbarov
Rauf Əliyev
noc-aze.org
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi — Olimpiya Xartiyası, Azərbaycan Respublikasının müəssisələr və ictimai birliklər haqqında qanunları əsasında yaradılmış, Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən qeydiyyata alınmış və Nizamnaməsi Beynəlxalq Olimpiya Komitəsində qəbul olunmuş hüquqi şəxs statuslu müstəqil qeyri-dövlət təşkilatı.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1992-ci ildə Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi yaradıldı. Azərbaycan həmin il Barselonada keçirilmiş XXV Yay Olimpiya Oyunlarında da müstəqil dövlət kimi təmsil oluna bilmədi. Çünki komitə yaranıb Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi tərəfindən 1993-cü ildə tanınadək lisenziya yarışları artıq başa çatmışdı. Bu, dəfə ölkənin beş idmançısı Müstəqil Dövlətlər Birliyinin birləşmiş komandası tərkibində olimpiya Oyunlarında iştirak etməli oldular. Barselona Olmpiya Oyunlarında Azərbaycan bayrağı qaldırıldı, Azərbaycan himni səsləndi.

1994-cü ildə Azərbaycanda Olimpiya Hərəkatının təbliğinin vəziyyəti, Milli Olimpiya Komitəsinin fəaliyyəti ilə tanış olmaq üçün Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin prezidenti Xuan Antonio Samaranç, Milli Olimpiya Komitələri Assosiasiyasının prezidenti Mario Vaskes Rana, Avropa Olimpiya Komitəsinin prezidenti Cak Roq Bakıya gəldilər. Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyev onları qəbul etdi. Qəbulda Azərbaycan Olimpiya Hərəkatının real vəziyyəti, onun inkişaf perspektivləri ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı.

1992-1997-ci illər arasında Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin fəaliyyətində qeyd olunmalı işlər Avropa Yeniyetmələrinin Olimpiya Günlərində iştirak, Bakıda Beynəlxalq Qaçış Günlərinin keçirilməsini əhatə edir. Bu dövr üçün qeyd olunmalı ən mühüm hadisə isə 1996-cı ildə Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi ilk dəfə Olimpiya Oyunlarına qatılmasıdır. Bu tarixi hadisənin reallaşdırılmasında Azərbaycan prezidenti Heydər Əliyevin böyük əməyi oldu. Atlanta Oyunlarına hazırlıq haqqında sərəncam, hazırlığın daim dövlət nəzarəti altında saxlanması, idmançılara dövlət tərəfindən diqqət və qayğının gücləndirilməsi öz bəhrəsini verdi. Azərbaycan Atlantada 23 idmançı ilə təmsil olundu, bir gümüş medal qazanıldı.

Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin fəaliyyətinin birinci beşilliyində görülmüş işlər, ümumiyyətlə, lazımi səviyyədə qurulmamışdı və qənaətbxş sayıla bilməzdi. İşdə əsaslı dönüş yaratmaq tələb olunurdu. Milli Olimpiya Komitəsinin 1997-ci ilin 31 iyulunda keçirilmiş növbəti Baş Məclisi komitənin yeni idarə heyətini müəyyənləşdirdi. İlham Əliyev Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti seçildi. Komitənin fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdirildi.

Azərbaycanda olimpiya hərəkatı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsinin prezidenti İlham Əliyev.

Son 10 ildə Azərbaycan idmanının tarixində şanlı səhifələr yazılıbdır. Bu müddət ərzində Azərbaycan, demək olar ki, Olimpiya ölkəsinə çevrilmişdir. Ötən dövrə nəzər salanda Azərbaycanda idman və olimpiya hərəkatının inkişafında da böyük canlanma müşahidə olunub. Bəlli olduğu kimi, olimpiya komitəsi 1992-ci ildən fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, 1997-ci ildən Milli Olimpiya Komitəsinə İlham Əliyev sədr seçiləndən sonra Azərbaycanda olimpiya hərəkatı başlayır. O, 1997-ci ildən Milli Olimpiya Komitəsinə uğurla başçılıq edir. Bu illər ərzində Milli Olimpiya Komitəsinin təşkilati və quruculuq işləri bir an belə səngiməyib. Artıq Bakının Maştağa kəndi, Gəncə, Naxçıvan, Şəki, Quba, Bərdə və s. şəhərlərdə yeni və müasir idman komplekslərinin tikintisi başa çatdırılmış və idmançıların istifadəsinə verilmişdir.

Hal-hazırda istifadədə olan komlekslərin sayı 18-dir. MOK-un fəaliyyətinə ən böyük qiyməti Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin Prezidenti cənab Roq verərək demişdir ki, Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi başqa Olimpiya komitələri üçün örnək olmalıdır. 1998-ci ildə respublikamız ilk dəfə Qış Olimpiya oyunlarına qatıldı. Yaponiyanın Naqano şəhərində keçirilən XVIII Qış Olimpiya oyunlarında respublikamız 5 nəfər idmançı ilə dörd yarışda təmsil olundu. 2000-ci ildə Sidney Olimpiyadasında Azərbaycan idmançıları 2 qızıl, 1 bürünc medal qazandı. Azərbaycan komanda hesabına 199 ölkə arasında 34-cü, Avropa ölkələri arasında isə 23-cü oldu. Bu ölkənin olimpiya hərəkatı tarixində ən böyük uğuru idi.

2002-ci ildə Azərbaycan ikinci dəfə Qış Olimpiya oyunlarının iştirakçısı oldu. ABŞ-ın Soit Leyk siti şəhərində keçirilən bu oyunlarda idmançılarımız 3 yarışda iştirak etdilər. 2004-cü ilin avqustunda Afinada keçirilən Olimpiya oyunlarında idman tariximizdə ilk dəfə olaraq 5 medal qazandıq.

Azərbaycanda 64 idman növü üzrə baza vardır. Respublikada 53 idman Federasiyası, 66 idman təşkilatı, 60 idman klubu, 170 idman məktəbi fəaliyyət göstərir. Federasiyalardan 23-ü olimpiya idman növünü, 36-sı qeyri-olimpiya idman növünü inkişaf etdirir. Hal-hazırda Azərbaycanda 365489-dan çox şəxs idman və bədən tərbiyəsi ilə məşğul olur. Son 15 ildə beynəlxalq rəsmi yarışlardan Azərbaycan idmançıları 945 medal qazanmışlar.

Azərbaycan olimpiya oyunlarında ciddi uğurlar əldə edib. Bu baxımdan, Çin olimpiya oyunlarına hazırlıq və iştirak diqqəti daha çox cəlb edir. Çində iştirak etməkdə məqsəd Azərbaycanın idman şərəfini ləyaqətlə yerinə yetirmək və müstəqil Azərbaycan Respublikasının üçrəngli ay ulduzlu bayrağını qaldırmaqdır. Ölkə prezidenti İlham Əliyevin hər bir idmançı və məşqçinin MOK, Gənclər və İdman Nazirliyi tərəfindən təqaüdlərlə təmin etməsi də Azərbaycanda olimpiya hərəkatına müsbət təsir edən amillər sırasındadır. Yeniyetmələr və gənclər arasında idmanın inkişaf etdirilməsi onun daha yüksək səviyyəyə qaldırılması istiqamətində keçmiş təcrübənin müsbət cəhətləri də tətbiq olunmaqdadır. MOK beynəlxalq miqyasda böyük nüfuz qazana bilmiş, fəaliyyəti və əldə etdiyi nailiyyətlərlə seçilmişdir.

Azərbaycanda keçirilən Avropa, dünya çempionatları silsilə xarakter daşıyır. Belə ki, hər il müxtəlif beynəlxalq yarışlar, bədii gimnastika, taekvando, güləş, boks, karate və s. bu kimi olimpiya növlərinə daxil olan idman yarışları məhz Azərbaycanda keçirilmişdir.

İdmançılara qayğı dövlət səviyyəsində davam etdirilir.

2008-ci ildə Çində keçirilən olimpiya oyunlarında Azərbaycan 1 qızıl, 2 gümüş, 4 bürünc medal qazanmışdır.

Struktur[redaktə | əsas redaktə]

Vəzifə İcraçı
Prezident İlham Əliyev
Vitse-prezident Çingiz Hüseynzadə
Vitse-prezident Azad Rəhimov
Vitse-prezident Xəzər İsayev
Baş katib Ağacan Abıyev
Baş katibin müavini Azər Əliyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü İlham Əliyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Mehriban Əliyeva
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Çingiz Hüseynzadə
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Azad Rəhimov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Xəzər İsayev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Ağacan Abiyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü İsmayıl İsmayılov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Namiq Abdullayev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Natiq Əliyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Faiq Qarayev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Rəfiqə Şabanova
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Sadıq Sadıqov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Azad Cabbarov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Zemfira Meftahətdinova
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Nazim Hüseynov
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Fuad Hacıyev
İcraiyyə Komitəsinin üzvü Zərifə Salahova

Azərbaycan idmançılarının Beynəlxalq yarışlarındaki iştirakı[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan
2015 Avropa Oyunlarında
Flag of Azerbaijan.svg
BOK Kodu AZE
MOK Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi
İnternet səhifəsi noc-aze.org
Medallar
Qızıl Gümüş Bürünc Ümumi
56 51 62 169

Yay Olimpiya Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı

sayı

1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
1996 Flag of the United States.svg Atlanta 23 0 1 0 1
2000 Flag of Australia.svg Sidney 31 2 0 1 3
2004 Flag of Greece.svg Afina 37 1 0 4 5
2008 Flag of the People's Republic of China.svg Pekin 44 1 2 4 7
2012 Flag of the United Kingdom.svg London 53 2 2 6 10
2016 Flag of Brazil.svg Rio-de-Janeyro 56 1 7 10 18
2020 Flag of Japan.svg Tokio

Qış Olimpiya Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı

sayı

1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
1998 Flag of Japan.svg Naqano 4 0 0 0 0
2002 Flag of the United States.svg Solt Leyk Siti 4 0 0 0 0
2006 Flag of Italy.svg Turin 2 0 0 0 0
2010 Flag of Canada.svg Vankuver 2 0 0 0 0
2014 Flag of Russia.svg Soçi 4 0 0 0 0
2018 Flag of South Korea.svg Pxençxan 1 0 0 0 0
2022 Flag of the People's Republic of China.svg Pekin

Avropa Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı

sayı

1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
2015 Flag of Azerbaijan.svg Bakı 291 21 15 20 56
2019 Flag of Belarus.svg Minsk

Yeniyetmələrin Yay Olimpiya Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı

sayı

1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
2010 Flag of Singapore.svg Sinqapur 12 5 3 0 8
2014 Flag of the People's Republic of China.svg Nankin 21 5 6 1 12
2018 Flag of Argentina.svg Buenos-Ayres
2022 Flag of Senegal.svg Dakar

Yeniyetmələrin Qış Olimpiya Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı

sayı

1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
2012 Flag of Austria.svg İnsbruk
2016 Flag of Norway.svg Lillehammer
2020 Flag of Switzerland.svg Lozanna

Tələbələrin Yay Universiada Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı

sayı

1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
1993 Flag of the United States.svg Buffalo
1995 Flag of Japan.svg Fukuoka 0 0 0 0
1997 Flag of Italy.svg Siciliya 0 0 0 0
1999 Flag of Spain.svg Palma-de-Malyorka 0 0 0 0
2001 Flag of the People's Republic of China.svg Pekin 0 1 0 1
2003 Flag of South Korea.svg Tegu 0 0 0 0
2005 Flag of Turkey.svg İzmir 0 0 2 2
2007 Flag of Thailand.svg Banqkok 1 0 0 1
2009 Flag of Serbia.svg Belqrad 2 0 0 2
2011 Flag of the People's Republic of China.svg Şençjen 0 2 0 2
2013 Flag of Russia.svg Kazan 4 5 7 16
2015 Flag of South Korea.svg Kvanju 2 0 1 3
2017 Flag of the Republic of China.svg Taybey
2019 Flag of Italy.svg Neapol
2021 Flag of the People's Republic of China.svg Çendu

Tələbələrin Qış Universiada Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı

sayı

1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
1993 Flag of Poland.svg Zakopane
1995 Flag of Spain.svg Xaka
1997 Flag of South Korea.svg Mucu/Çoncu
1999 Flag of Slovakia.png Poprad/Vısoke Tatri
2001 Flag of Poland.svg Zakopane
2003 Flag of Italy.svg Tarvizio
2005 Flag of Austria.svg İnsbruk/Zefeld-in-Tirol
2007 Flag of Italy.svg Turin
2009 Flag of the People's Republic of China.svg Harbin
2011 Flag of Turkey.svg Ərzurum 0 0 0 0
2013 Flag of Italy.svg Trento 0 1 0 1
2015 Flag of Slovakia.png Ştrbske Pleso/Osrblye/Flag of Spain.svg Qranada
2017 Flag of Kazakhstan.svg Almatı
2019 Flag of Russia.svg Krasnoyarsk
2021 Flag of Switzerland.svg Lütsern
2023 Flag of the United States.svg Leyk-Plesid

İslam Həmrəyliyi Oyunları[redaktə | əsas redaktə]

İl Şəhər İdmançı sayı 1Gold medal icon.svg Qızıl 2Silver medal icon.svg Gümüş 3Bronze medal icon.svg Bürünc Cəmi
2005 Flag of Saudi Arabia.svg Məkkə 4 4 7 15
2010 Flag of Iran.svg Tehran
2013 Flag of Indonesia.svg Palembanq 6 9 9 24
2017 Flag of Azerbaijan.svg Bakı 75 50 37 162
2021 Flag of Turkey.svg İstanbul
2025 Flag of Pakistan.svg İslamabad

Poçt markaları[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi ilə əlaqəli mediafayllar var.