Məzmuna keç

Azərbaycan ləzgiləri

Vikipediya, azad ensiklopediya
Quba qəzasının (indiki Qusar rayonu) Laza kəndindən olan ləzgilər, 1880-ci il

Azərbaycan ləzgiləri[1][2][3] (ləzg. Azerbayjandin lezgiyar[4]) və ya Quba ləzgiləri[5] (ləzg. Qubapatan lezgiyar) — tarixən Azərbaycanın bəzi şimal bölgələrində yaşayan ləzgi etnik qrupunun bir hissəsi[6]. Say baxımından onlar ikinci (Azərbaycan türklərindən sonra) millətdir və ölkənin ən böyük milli azlığıdır. Əksəriyyəti üçün ana dili ləzgi, nisbətən az qismi üçün isə Azərbaycanrus dilləridir.

1897-ci ildə Rusiya imperiyasında aparılan əhalinin siyahıyaalması zamanı Azərbaycan ərazisində ləzgi dilində danışan əhalinin sayı 63.700 nəfər olmuşdu, bu da ümumi əhalinin 3,5%-ni təşkil edirdi.[7] 1905-1907-ci illərdə erməni quldur dəstələrinin Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi qırğınlar zamanı ən çox itkiyə məruz qalan millətlərdən biri də ləzgilər olublar.[8]

  1. Керимова С. КцӀар, кцӀарвияр (энциклопедиядин кӀватӀал) = Qusar, qusarlılar (ensiklopedik toplu). — Баку: Зия, 2011. — С. 613.
  2. Бедирханов С. А. Литература азербайджанских лезгин: проблемы и перспективы развития. — Махачкала: ИЯЛИ им. Г. Цадасы ДНЦ РАН, 2014. — 224 с.
  3. Ҹавадов Г. Азәрбајҹанын азсајлы халглары вә милли азлыглары (тарих вә мүасирлик). — Бакы: Елм, 2000. — С. 248, 264.
  4. Керимова С. КцӀар, кцӀарвияр (энциклопедиядин кӀватӀал) = Qusar, qusarlılar (ensiklopedik toplu). — Баку: Зия, 2011. — С. 613.
  5. Гаджиев В. Г. Сочинение И. Гербера «Описание стран и народов между Астраханью и рекою Курой находящихся» как исторический источник по истории народов Кавказа. — М.: Наука, 1979. — С. 226.
  6. "МСЭ/Лезгины. C.123". 31 oktyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 yanvar 2020.
  7. Первая всеобшaя перепись нaселения Rоссийской империи 1897 годa: 61, 63, 69, 71 cildlər; Народное хозяство Азербайджанской ССР к 60-летию Великого Октября, Баку, 1977, səh. 7
  8. AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASINDA ETNO-DEMOQRAFİK PROSESLƏR: tarixi dəyişikliklər və reallıqlar Arxivləşdirilib 2015-10-18 at the Wayback Machine Şahbaz Muradov, Çingiz Baxış

{{Naviqasiya cədvəli |ad = Azərbaycanda yaşayan xalqlar |state = collapsed |başlıq = Azərbaycanda yaşayan xalqlar |cütlərin stili = background:#f0f0f0 |bodystyle = text-align:center; |başlıqstyle = background:lavender; |qrup1 = Cəmlənmiş halda
yaşayan xalqlar |siyahı1 =

|qrup2 = Ayrı xalqlar |siyahı2 = almanlar   ermənilər   yunanlar (pont yunanları) |qrup3 = Qeydlər |siyahı4 = 1Axaxdərə/Axvaxdərə kəndində (Zaqatala rayonu) yaşayırlar
2ŞinŞorsu kəndlərində (Şəki rayonu) yaşayırlar
5Yığcam şəkildə Güllük, Gülüzanbinə, Qapıçay, MəlikzadəŞambulbinə kəndlərində (Balakən rayonu) yaşayırlar
6Sərək kəndində (Astara rayonu) yaşayırlar
7Əsasən Lənkəran rayonunda yaşayırlar