Azadlıq abidəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Emojione1 1F3DB.svg
Azadlıq abidəsi
Brīvības piemineklis
Monumento a la Libertad, Riga, Letonia, 2012-08-07, DD 10.JPG
56°57′05″ şm. e. 24°06′47″ ş. u.
Ölkə Latviya Latviya
Şəhər Riqa
Yerləşir Central District[d][1]
Heykəltəraş Karlis Zale
Tikilmə tarixi 1931 - 1935
Hündürlük 42 metr
Material qranit, travertin, dəmir-beton, mis
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Azadlıq abidəsi (latış. Brīvības piemineklis‎) — Latiyanın paytaxtı olan Riqa şəhərində Latviya Müstəqillik Müharibəsində (1918-1920) həlak olan əsgərlərin şərəfinə tikilən memorial. Latviyanın azadlıq, müstəqillik və suverenliyin rəmzi sayılır.[2]

Tikilməsi[redaktə | əsas redaktə]

Latviya Azadlıq Müharibəsinin döyüş zamanı ölən əsgərlərin hatirəsinə memorial tikməyə fikir ilk dəfə erkən 1920-ci illərdə ortayaş çıxmış. 1922-ci ilin iyulun 27-də, Latviyanın Baş Naziri, Ziqfrids Anna Meierovitss "memorial sütunun" dizayn müsabiqəsi üçün qaydaları təsis etməyə əmr verib. Fəqət, nəticədə qalib gələn layihə, ona 57 naqqaş etiraz etdiyinə görə, imtina olunub. 1923-cü ilin oktyabr ayında yeni müsabiqə elan olunub və orada ilk dəfə Azadlıq abidəsi ifadəsi işlənilirdi. Müsabiqədə iki layihə qalib gəlmiş və beləliklə, yenisi 1925-ci ilin mart ayında keçirilməli idi. Lakin, jüri ilə anlaşılmazlığına görə, onun nəticəsi olmayıb.

Son müsabiqə 1929-cu ilin oktyabrında elan olunmuş. Qalibi keçmiş müsabiqələrində də uğurlu olan heykəltəraş, Karlis Zalenin Ulduz kimi parılda! (latış. "Mirdzi kā zvaigzne!"‎) layihəsi idi. Müəllifin və nəzarətçi memarın, Ernests Ştalberqsın kiçik dəyişmələrindən sonra, 1931-ci ilin noyabrın 18-də tikiliş başlayıb.[2]

Yerləşməsi[redaktə | əsas redaktə]

Abidə şəhərin mərkəzində olan, Əski Riqanın yanındaki Azadlıq bulvarında (latış. Brīvības bulvāris‎) yerləşir.[3]

Ziyan və bərpa işləri[redaktə | əsas redaktə]

Abidəni şaxtalı, yağışlı iqlim və bundan əlavə, hava çirklənməsi təhlükə altına qoyur.[4] Ona baxmıyaraq ki, 1990-ci illərdə abidə ətrafı piyadaların üçün ayırılıb, onun ətrafında hələ də yol hərəkəti olan üç küçə var.[2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Latvijas Vēstnesis — 1993.
  2. 2,0 2,1 2,2  (latış.) "Latvijas Enciklopēdija" (I sējums) Rīga 2002 SIA "Valērija Belokoņa izdevniecība" ISBN 9984-9482-1-8
  3. Statue of Liberty, retrieved: 2007-02-07
  4. Environmental Influences on Cultural Heritage of Latvia by G. Mezinskis, L. Krage & M. Dzenis, Faculty of Materials Science and Applied Chemistry, Riga Technical University