Böyük Şantar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Böyük Şantar adası
rus. Большой Шантар
Shantar1z rus.png
54°56′ şm. e. 137°30′ ş. u.
Ölkə Rusiya Rusiya
Vilayət
Arxipelaq
Akvatoriya
Sahəsi
  • 1.766 km²
Hündür nöqtəsi 720 м[1] m
Əhalisi 0 nəfər (2015-ci il)
Böyük Şantar adası xəritədə
Böyük Şantar adası
Böyük Şantar adası

Böyük Şantar adasıŞantar adaları qrupuna daxil olan ən böyük ada. Ada 1999-cu ildə digər adalarla birlikdə «Şantar adaları»[2] yasaqlığına daxil edilir. 2013-cü ildən isə Şantar Adaları Milli Parkı elan edilmişdir[3]. Ada Oxot dənizi suları ilə əhatlənmişdir. İnzibati cəhətdən isə Rusiya Federasiyasının Xabarovsk diyarı ərazisinə daxildir. Adanın şimal-şərqində Yakşin körfəzi sahilində meteoroloji stansiya yerləşir.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Adanın sahəsi 1766 km² təşkil edir. Ada şimaldan cənuba 65 kilometr, şərqdən qərbə isə 55-ci paralel boyunca 47 kilometr[4]. Adanın şimalında Severnı, cənubunda Filipp, qərbində Radujnıy, mərqində isə Şimal-Şərq burunkarı yerləşir.

Adanın şimal-şərqində Bolşoye gölü yerləşir. Göl ensoz boğazla dənizlə birləşir. Gölə Olenya çayı tökükür. Cənub-qərbində Yaşın körfəzi yerləşir (quba)[5]. Körfəzə iki iri çay tökülür: Böyük Anaur və Yaşın. Müəyyən dövrlərdə körfəzin sahəsi quruyur[6].

Adanın ən hündür nöqtəsi 701 metr olan Veselya dağıdır, Digər zirvələri: Anaur d. (637 m), Suxaya d. (586 m), Amuka d. (565 m), Filipp dağı (532 m).

Adanın böyük qism ərazisi iynə yarpaqlı meşələrlə örtülüdür. Meşələrin əsasını KüknarAvropa Qara şamı təşkil edir. Cənubunda tozağacıqızılağac kimilərinə rast gəlinir. Bolşoye gölündə Hypomesus japonicus və Hypomesus olidus[7] növləri yaşayır.

Şantar adaları qoruğu[redaktə | əsas redaktə]

Bölgədə ilk qoruğun yaradılması fikiri 1975-ci ilə təsadüf edir. 1999 ildə № 249 qərarla Şantar adaları yasaqlıq elan edilir[8]. 15 il sonra yasaqlığın yerində milli park yaradılır[9][10].

2014 ildə milli park «ancaq kağız üzərində» olaraq qalırdı. Park ərazisində çoxlu sayda işlərin görülməsi planlaşdırılır. Gələcəkdə parkın işləri üçün 30 milyon rubl xərclənməsi planlaşdırılır[11]. Gələcəkdə parkın səmərəli şəkildə idarə edilməsi məqsədi ilə 30 işçinin işəməsi planlaşdırılır.

Bir çox faktlar[redaktə | əsas redaktə]

  • Ada kompüter oyunu olan Grand Theft Auto IV-də Shitster proqramının baş qərargahı olaraq göstərilir.
  • SSRİ dönəmində adada hərbi hissə mövcud olmuşdur[6].

Diomid daşları[redaktə | əsas redaktə]

2,5 km[4] cənubda, Filipp burnu yaxınlığında Diomid Daşları adlı ada yerləşir (qaya)[1].

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Лист карты N53
  2. ПОСТАНОВЛЕНИЕ Главы администрации Хабаровского края от 23.06.1999 N 249 «ОБ ОРГАНИЗАЦИИ ГОСУДАРСТВЕННОГО ПРИРОДНОГО ЗАКАЗНИКА ФЕДЕРАЛЬНОГО ЗНАЧЕНИЯ „ШАНТАРСКИЕ ОСТРОВА“ НА ТЕРРИТОРИИ ТУГУРО-ЧУМИКАНСКОГО РАЙОНА ХАБАРОВСКОГО КРАЯ»
  3. "Постановление Правительства РФ от 30 декабря 2013 года № 1304". İstifadə tarixi: 2014-09-04.
  4. 1 2 Yandeks xəritələrinə görə ölçülmüşdür
  5. V. Lapin SAXALİN KÖRFƏZİ
  6. 1 2 Путешествия и рыбалка на Дальнем Востоке России
  7. M. Yu. Pichugin and M. B. Skopets Smelts of the Genus Hypomesus of Lake Bolshoe, Bolshoi Shantar Island
  8. Xabarov diyarı
  9. http://oopt-rk.ru/novosti/Shantarskie-islands-new-national-park
  10. Şantar adaları milli park elan edilir
  11. Parkın formalaşmasına 30 milyon rubl ayrılır