Böyük Xan məscidi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
İslam
Böyük Xan məscidi
krımtat. Büyük Han Cami
Din
Statusu Böyük Xan məscidi
Yerləşməsi
Ölkə  Ukrayna
Şəhər Bağçasaray
Memarlıq
İnşa tarixi 1532 – 1532
Böyük Xan məscidi xəritədə
Böyük Xan məscidi
Böyük Xan məscidi
Saytı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Böyük Xan məscidi (krımtat. Büyük Han Cami) və ya Böyük Saray məscidiməscid Bağçasaray şəhərində Xan sarayında yerləşir.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Böyük Xan məscidi xan sarayının daxilində, şimal qapılarından şərqdə yerləşir. Bu Krımın ən böyük məscidlərindən biri olmaqla yanaşı həm də xan sarayının ilk tikilisidir.[1]. Məscid 1532-ci ildə I Sahib Gərayın göstərişi ilə inşa edilmişdir. XVII əsrə qədər məscid onun adını daşıyırdı.

Binanın ərazidi kifayət qədər iridir[2][3]. Məscidin damı qırmızı keramitlə örtülmüşdür. İlk əvvəllər isə üzəri günbəz olmuşdur.

Məscidin girişi Çürük-Su çayı istiqamətdə yerləşir. Əvvəllər bu hissənin fasadı mərmərlə üzlənmişdir. Binanın şərq divarında abdəstxana yerləşir. Burada isə mövcud axardan müsəlmanlar sərbəst şəkildə dəstəmaz ala bilirlər. Məscidin divarları ərəb dilində "Qurandan" yazılmış ayələrlə bəzədilmişdir. Bu yazılar XVIII əsrə aiddir. Yazılar qara rənglə işlənmişdir. Üstəlik burada olan digər yazıda Kırım Gərayın adı yazılmışdır. O, məscidi təmir etdirmiş və onu şəkilləndirmişdir. Məscidin iki minarəsi vardır. Minarələrin zirvəsi getdikcə kiçilir və micləşir. Bu hissədə bürüncdən hazırlanmış aypara vardır. Minarələrin hündürlüyü 28 metrdir. Minarənin daxilindən yuxarıya pilləkənlə hərəkət etmək mümkündür. Minarə daş plitələrlə inşa edilmişdir.

1736-cı ildə məscid yağından güçlü şəkildə zərər görmüşdür. Onu yenidən II Səlayət Gərayın dönəmində bərpa etmişlər. Bərpa işlərini Ömər usta aparmışdır. 1750-ci ildə Arslan Gəray məscidin həyətində mdrəsə təşkil etmişdir. Ancaq mədrəsə günümüzə qədər gəlib çatmamışdır. Sovet hakimiyyəti illərində məscid bağlanmışdı. Burada arxiologiya muzeyinin eksponatları saxlanılırdı[4]. Bugünkü gün məscid müsəlmanlar üçün açıqdır.

Fotoqalereya[redaktə | mənbəni redaktə et]

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Олекса Гайворонский. Большая Ханская мечеть
  2. "Ханский дворец". 2017-02-20 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-04-03.
  3. Юрий Данилевский. Бахчисарай — виртуальная экскурсия. Arxivləşdirilib 2017-03-03 at the Wayback Machine
  4. . Гарагуля. Бахчисарайский дворец Arxivləşdirilib 2019-04-03 at the Wayback Machine

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]