Böyükağa Hüseynov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Böyükağa Hüseynov
Böyükağa Murtuza oğlu Hüseynov
Boyukaga huseynov.png
bayraqAzərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin sədribayraq
3 yanvar 1939-cu ildən — 5 iyul 1939-cu il
Xələfi Əlisoltan Quliyev
bayraqAli Məhkəmə sədrinin müavinibayraq
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 7 mart 1926(1926-03-07)
Doğum yeri Bakı
Vəfat tarixi 31 may 1983(1983-05-31)
Vəfat yeri BakıAzərbaycan Azərbaycan

Böyükağa Hüseynov - AMEA-nın müxbir üzvü, filologiya elmləri doktoru, professor.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Böyükağa Mutuza oğlu Hüseynov 7 mart 1926-cı ildə Bakıda anadan olmuşdur. O, Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) Şərqşünaslıq fakültəsində təhsil almışdır.

1962-ci ildə Moskva şəhərində “ Mütərəqqi İran poeziyasında sovet mövzusu” adlı namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

O, 1974-cü ildə doktorluq dissertasiyası müdafiə edərək, filologiya elmləri doktoru alimlik dərəcəsini almışdır. 1980-cı ildə ona professor adı verilmiş, həmin il Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının (indiki Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının) müxbir üzvü seçilmişdir.

Böyükağa Hüseynov 1954-1961 illərdə Sov.İKP MK və AKP MK-nın məsul işçisi olmuş, 1962-1981 illərdə Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Yaxın və Orta Şərq Xalqları İnstitutunun (indiki Şərqşünaslıq İnstitutunun)direktor müavini işləmişdir. O, eyni zamanda 1966-cı ildən ömrünün sonuna kimi İran filologiyası şöbəsinə rəhbərlik etmişdir.

Böyükağa Hüseynov Moskvada, Parisdə, Berlində, Praqada keçirilmiş Beynəlxalq konqres və simpoziumlarda məruzələr etmişdir. O, 1970-ci ildə İranda, 1980-cı ildə Türkiyədə elmi ezamiyyətdə olmuşdur.

Böyükağa Hüseynov 31 may 1983-cü ildə Bakıda vəfat etmişdir.

Elmi fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Böyükağa Hüseynov XIX-XX əsrlər İran ədəbiyyatının aktual nəzəri problemlərinə dair tədqiqatların müəllifidir. Onun qələmindən bir neçə monoqrafiya (“Mütərəqqi fars poeziyasında Sovet mövzusu”, Bakı, 1961; “Rəvayətli ifadələr”, Bakı, 1961; “İran şairləri Sovet İttifaqı haqqında”, M., 1965; “XX əsr İran poeziyasında ənənə və novatorluq”, Bakı, 1975; “Sovet Azərbaycanında şərqşünaslıq”, Bakı, 1964 və s.), 100-ə qədər elmi, 30 elmi-məlumat xarakterli məqalə çıxmışdır. Azərbaycan, rus, fars, türk, ingilis dillərində nəşr olunan bu əsərlər yeni və ən yeni fars ədəbiyyatına həsr olunmuşdur.

Böyükağa Hüseynov bir neçə əsərin tərcüməçisi və 10-dan artıq əsərin elmi redaktoru olmuşdur.

Onun elmi əsərləri Azərbaycandan başqa İran, Türkiyə, Çexoslovakiya, Rusiya və başqa ölkələrdə çap olunmuşdur.

Böyükağa Hüseynovun rəhbərliyi altında 14 nəfər elmi işçi, aspirant və dissertant namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. O, həmçinin “Asiya və Afrika xarici ölkə xalqlarının ədəbiyyatı” ixtisası üzrə filologiya elmlər namizədi elmi dərəcəsi verən müdafiə şurasının sədri olmuşdur. Eyni zamanda ömrünün son 5 ili ərzində Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsində müəllim işləmişdir.

İctimai, elmi, pedaqoji fəaliyyətilə yanaşı Böyükağa Hüseynov bədii yaradıcılıqla da məşğul olmuşdur. O, şeirlərini və satirik hekayələrini “Böyükağa Faiq” təxəllüsü ilə “Ədəbiyyat və incəsənət”, “Bakı” qəzetlərində, “Kirpi” jurnalında dərc etdirirdi.

Əsas elmi əsərləri[redaktə | əsas redaktə]

  • Mütərəqqi fars poeziyasında fars mövzusu. Bakı, 1961.
  • XX əsr fars şeirində ənənə və novatorluq. Bakı, 1975.
  • Поэты Ирана о Советском Союзе. Москва, 1965.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası. X cild, Bakı, 1987.
  • Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının üzvləri haqqında məlumat kitabı.(Tərtibçı: Afaq Əsədova).II, Bakı,2005