Bütün fəhlə mühacirlərin və onların ailə üzvlərinin hüquqlarının müdafiəsi haqqında beynəlxalq Konvensiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bütün fəhlə mühacirlərin və onların ailə üzvlərinin hüquqlarının müdafiəsi haqqında beynəlxalq Konvensiya
Konvensiyanı təsdiq etmiş və ya qoşulmuş ölkələr yaşıl və tünd yaşıl, imzalananlar isə sarı rənglərlə qeyd olunur

Bütün fəhlə mühacirlərin və onların ailə üzvlərinin hüquqlarının müdafiəsi haqqında beynəlxalq Konvensiya (ing. United Nations Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families) — Konvensiya BMT-nin təşəbbüsü ilə hazırlanmış və BMT Baş Məclisinin 18 dekabr 1990-cı il tarixli 45/158 saylı qətnaməsi ilə qəbul edilmişdir[1]. 1 iyul 2003-cü ildə qüvvəyə minmişdir. Bu, müdafiəyə ehtiyacı olan əhalinin müəyyən bir qrupunun hüquqlarına həsr olunmuş[2], ümumdünya xarakterli beynəlxalq bir müqavilədir: bütün miqrant işçilər və onların ailə üzvləri. Konvensiyanın əhatə dairəsi miqrasiya hazırlığı, gediş, tranzit və iş yerində qalma və ödənişli iş yerində çalışmaq, eyni zamanda mənşə və ya daimi yaşayış vəziyyətinə qayıtmaq kimi bütün köç müddətini əhatə edir.

Konvensiyanın məqsədləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Konvensiyanın əsas məqsədi bütün miqrant işçilərin və onların ailə üzvlərinin hüquqlarını beynəlxalq səviyyədə qorumaqdır.

Konvensiyanın qəbul edilməsindən əvvəl, əməkçi miqrantların hüquqi vəziyyətini tənzimləyən müəyyən müddəalar əsasən Beynəlxalq Əmək Təşkilatı çərçivəsində hazırlanmış sənədlərdə yer alırdı: Miqrant İşçilər Konvensiyası (No 97), Sahədəki İstismar Konvensiyası. Miqrasiya və Miqrant İşçilərə fürsət və müalicə bərabərliyinin təmin edilməsi haqqında (No 143), Miqrant İşçilərin Tövsiyəsi (86), Miqrant İşçilərin Tövsiyəsi (No. 151), Zorla və ya Məcburi Əmək Konvensiyası (No 29) və Məcburi Əmək Konvensiyasının ləğvi (№ 105). Beynəlxalq Əmək Təşkilatının, Birləşmiş Millətlər Təşkilatlarının (xüsusilə İnsan Hüquqları Komissiyası və Sosial İnkişaf Komissiyasının), Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qida və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatının bilik və təcrübələrini ümumiləşdirmək , Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, miqrant işçilərin və onların ailə üzvlərinin hüquqlarının qorunması ilə əlaqədar dövlətlərin regional və ya ikitərəfli bir şəkildə inkişaf etdirdikləri təcrübəni nəzərə alaraq, xüsusi olaraq yaradılmış bir işçi qrupu qəbul edilmiş bir konvensiya layihəsi hazırladı və BMT Baş Assambleyasının 18 dekabr 1990-cı il tarixli 45/158 saylı qərarı ilə imza, təsdiq və qoşulma üçün açıldı[3].

Təsdiq və imzalanma[redaktə | mənbəni redaktə et]

87-ci maddəyə uyğun olaraq, Konvensiya iyirminci ratifikasiya və ya qoşulma sənədinin depozitə qoyulduğu gündən üç ay keçdikdən sonrakı ayın ilk günü qüvvəyə minir. Bu baraj 2003-cü il martın 14-də El Salvador və Qvatemala tərəfindən konvensiyanın təsdiq edildiyi zaman əldə edildi. Konvensiya 1 iyul 2003-cü ildə qüvvəyə minmişdir[4].

2020-ci ilin iyun ayından etibarən 55 dövlət bu konvensiyanı təsdiqlədi; 13 imzalanmış, lakin təsdiqlənməmişdir.

Bu günə qədər Konvensiyanı təsdiqləyən ölkələr əsasən miqrantların mənşə ölkələridir (Meksika, Fas və Filippinlər kimi). Bu ölkələr üçün Konvensiya xaricdə yaşayan vətəndaşlarının qorunması üçün vacib bir vasitədir. Məsələn, Filippinlər Konvensiyanı xaricdəki Filipinli işçilərin istismarına dair bir neçə hadisədən sonra təsdiqlədi. Bununla birlikdə, təsdiqləyən bir çox ölkə eyni zamanda tranzit və təyinat ölkələridir.

Xarici işçi qüvvəsi alan ölkələrin heç biri Konvensiyanı imzalamamış və ya təsdiqləməmişdir.

Konvensiyanı təsdiqləyən ölkələr (42)
Azərbaycan Azərbaycan Qana Qana Mali Mali Türkiyə Türkiyə
Albaniya Albaniya Qvatemala Qvatemala Mərakeş Mərakeş Uqanda Uqanda
Əlcəzair Əlcəzair Qvineya Qvineya Meksika Meksika Uruqvay Uruqvay
Argentina Argentina Honduras Honduras Nikaraqua Nikaraqua Filippin Filippin
Beliz Beliz Kabo-Verde Kabo-Verde Peru Peru Çili Çili
Boliviya Boliviya Qırğızıstan Qırğızıstan Salvador Salvador Şri-Lanka Şri-Lanka
Bosniya və Herseqovina Bosniya və Herseqovina Kolumbiya Kolumbiya Seyşel adaları Seyşel adaları Ekvador Ekvador
Burkina-Faso Burkina-Faso Lesoto Lesoto Seneqal Seneqal Ruanda Ruanda
Şərqi Timor Şərqi Timor Liviya Liviya Suriya Suriya Paraqvay Paraqvay
Misir Misir Mavritaniya Mavritaniya Tacikistan Tacikistan Yamayka Yamayka
Şablon:NGR Niger Niger
Konvensiyanı imzalayan ölkələr (16)
Banqladeş Banqladeş Qayana Qayana Liberiya Liberiya Syerra-Leone Syerra-Leone
Benin Benin İndoneziya İndoneziya Konqo Respublikası Konqo Respublikası Toqo Toqo
Qabon Qabon Kamboca Kamboca San-Tome və Prinsipi San-Tome və Prinsipi Serbiya Serbiya
Qvineya-Bisau Qvineya-Bisau Komor adaları Komor adaları Monteneqro Monteneqro Kamerun Kamerun

Konvensiyanın məzmunu[redaktə | mənbəni redaktə et]

Konvensiya bir giriş və 9 maddədən ibarətdir, 93 maddəyə bölünmüşdür [5].

Birinci hissə Konvensiyanın əhatə dairəsini təsvir edir və əsas anlayışları müəyyənləşdirir.

İkinci hissə, əməkçi miqrantların hüquqları ilə bağlı ayrı-seçkiliyə yol verilməməsi tələbinin məzmununu açıqlayır[6].

Konvensiyanın üçüncü-beşinci hissələrində, birincisi, miqrant statusundan asılı olmayaraq bütün miqrant işçilərin və onların ailə üzvlərinin hüquqları, ikincisi, əməkçi miqrantların və onların sənədləşdirilmiş ailə üzvlərinin əlavə hüquqları müəyyən edilmişdir. Konvensiya, işçi miqrantların mülki və siyasi hüquqlarını təyin edərkən, Mülki və Siyasi Hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktın dilinə çox ciddi əməl edir. Bəzi məqalələr, əmək miqrantlarının xüsusi vəziyyətini nəzərə alaraq hüquqları bir az fərqli şəkildə ifadə edir; bu, məsələn, həbs olunduqda konsulluq qurumlarını xəbərdar etməklə əlaqəli hüquqlara və immiqrasiya qanunlarının pozulması və şəxsiyyəti təsdiq edən sənədlərin məhv edilməsinə, habelə kollektiv qovulma qadağanına dair xüsusi müddəalara aiddir. Bundan əlavə, miqrant işçilər birbaşa Bəyannamədə elan edilmiş, lakin Mülki və Siyasi Hüquqlar haqqında Beynəlxalq Paktda əks olunmayan mülkiyyət hüququna tabedirlər.

Konvensiyanın altıncı hissəsi işçilərin və onların ailə üzvlərinin beynəlxalq miqrasiyası üçün normal, ədalətli, insani və hüquqi şərait yaratmaq üçün dövlətlərin köməyindən bəhs edir.

Yeddinci hissə, bütün miqrant işçilərin və onların ailə üzvlərinin hüquqlarını qorumaq, Konvensiyanın müddəalarına riayət olunmasını izləmək üçün bir Komitənin yaradılmasını təmin edir.

Səkkizinci və doqquzuncu hissələrdə Konvensiyanın tətbiqi, ümumi və son müddəalar haqqında məlumatlar var.

Konvensiya əməkçi miqrantların konkret vəziyyətləri nəzərə alınmaqla onların iqtisadi, sosial və mədəni hüquqlarını müəyyənləşdirir. Məsələn, işçi miqrantlara ən azından təcili tibbi yardım göstərilməli olduğu və bir vətəndaşa göstəriləcək dərəcədə göstərilməli olduğu və miqrant işçilərinin uşaqlarının asılı olmayaraq əsas təhsil almaq hüququ olduğu müəyyən edilmişdir. hüquqi statusları. Əlavə hüquqlar sənədləşdirilmiş işçilərlə yanaşı sərhəd işçiləri, mövsümi işçilər, köçürülmə işçiləri və layihə işçiləri kimi xüsusi miqrant işçilərinə də aiddir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "United Nations Maintenance Page". www.un.org. İstifadə tarixi: 2020-01-02.
  2. Kinnear, Karen L. Women in Developing Countries: A Reference Handbook. ABC-CLIO. 2011. 184. ISBN 9781598844252.
  3. Convention on the Rights of Persons with Disabilities: Preamble,(d)
  4. UNTC
  5. Palmer, Wayne; Missbach, Antje. "Enforcing labour rights of irregular migrants in Indonesia". Third World Quarterly (ingilis). 40 (5). 2019-05-04: 908–925. doi:10.1080/01436597.2018.1522586. ISSN 0143-6597.
  6. Palmer, Wayne. "Back Pay for Trafficked Migrant Workers: An Indonesian Case Study". International Migration (ingilis). 56 (2). 2018: 56–67. doi:10.1111/imig.12376.

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]