Məzmuna keç

Bədrəddin Şibli

Vikipediya, azad ensiklopediya
Bədrəddin Şibli
ərəb. بدرالدين الشبلي‎
Doğum tarixi 1312(1312)[1]
Doğum yeri Dəməşq
Vəfat tarixi 1367(1367)[1] (54–55 yaşında)
Vəfat yeri
Elm sahəsi fiqh

Əbu Abdillah Bədrəddin Məhəmməd ibn Abdullah əş-Şibli əd-Dəməşqi ət-Trablusi (ərəb. محمد بن عبد الله الشبلي‎; 1312[1], Dəməşq – 1367[1], Tripoli, Şimal mühafəzəsi[d]) — Hənəfi hüquqçusu.[2]

Hicri 712-ci (1312) Dəməşqin Şibliyyə qəsəbəsində anadan olmuşdur. İlk təhsilini burada almışdır. Hicri 730-cu (1330) ildən sonra Qahirəyə gedərək Əbu Həyyan əl-Əndəlüsi, Zəhəbi, Cəmaləddin əl-Mizzi, İbn Fəzlullah əl-Öməri kimi alimlərin dərs məclislərində iştirak etmişdir. Hicri 737-ci (1336) ildə Qüdsə gedərək Məscidül-Əqsanın baş imamı Əbu Səid Xəlil ibn Keykəldi əl-Əlaiyə tələbəlik etmişdir. Şam bölgəsinin tanınmış alimlərindən olan Şibli hicri 755-ci (1354) ildə Tripoli-Şam qazısı təyin edilmiş və hicri 769-cu ilin Səfər ayında (1367-ci ilin oktyabrı) vəfat edənə qədər bu vəzifədə qalmışdır. Müəllimi Zəhəbi Şiblini fəqih, mühəddis, alim, tələbələrin zəkalılarından və gənclərin fəzilətlilərindən biri kimi xarakterizə etmişdir.[3] İbn Həbib əl-Hələbi də Şiblini dəyərli bir alim olduğunu, silahlanıb sahildəki ribatlarda (gözətçi qülləsi) növbə çəkdiyi, Tripolidə onunla dəfələrlə görüşüb elmindən bəhrələndiyi qeyd etmişdir.[2]

Şiblinin 30-a yaxın əsər qələmə aldığı güman edilir. O, bu əsərlərindən 8-inin adını öz əsərində[4] qeyd etmişdir. Qələmə aldığı əsərlərdən bəziləri aşağıdakılardır:[2]

  • Məhasinül-vəsail ilə mərifətil-əvail. Əsər 23 fəsildir.
  • Əkamül-mərcan fi əhkamil-can. Əsər "Cinlerin Esrarı" adı altında türk dilinə tərcümə edilmişdir.
  • Şərhul-Quduri. Qudurinin "əl-Müxtəsər" adlı əsərinin şərhidir.
  • Təskifül-əlsinə bi-tərifil-əzminə. Ərəb dili ilə bağlı qələmə alınmış əsər.
  • Zəhvül-bədi fi zəhrir-rəbi. Hədis elmi ilə bağlı qələmə alınmış əsər.
  • Kəşfül-ibham bi-şərhil-əhkam (Şəhrul-Ümdə fil-əhkam). Cəmmailinin "Ümdətül-əhkam" adlı əsərinin şərhidir.
  1. 1 2 3 4 Katalog der Deutschen Nationalbibliothek (alm.).
  2. 1 2 3 Çelebi, İlyas. "Şiblî, Bedreddin", TDV İslâm Ansiklopedisi (türk). XXXIX. İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi. 2010. 124–125. 5 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 5 dekabr 2025.
  3. ↑ Zəhəbi, Şəmsəddin. Əl-Mucəmül-muxtas (ərəb). 237.
  4. ↑ Şibli, Bədrəddin. Məhasinül-vəsail (ərəb). 34–42.