Bəhram Gurun əjdahanı öldürməsi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bəhram Gurun əjdahanı öldürməsi
Bahram Gur kills the dragon. Painting by Muhammad Zaman.jpg
Rəssam Məhəmməd Zaman
Tarixi 16751676[1]
Üslubu İsfahan miniatür məktəbi
Saxlanıldığı yer Britaniya Milli Kitabxanası

Bəhram Gurun əjdahanı öldürməsi - I Şah Təhmasibin sifarişi ilə 1539-1543-cü illərdə hazırlanmış və Təbriz miniatür məktəbinin sənətkarları tərəfindən çəkilmiş rəsmlərlə bəzədilmiş Nizami Gəncəvinin "Xəmsə" əlyazmasına daxil olan, Məhəmməd Zaman tərəfindən çəkilmiş rəsm əsəridir. Miniatür əlyazmasına sonradan əlavə edilmişdir.[1] Miniatürün daxil olduğu əlyazma hazırda Britaniya Milli Kitabxanasında (MS Or. 2265) saxlanılır. [2]

Təsvir[redaktə | əsas redaktə]

Əsərdə şərq miniatürlərinə xas olan kompozisiyanın ənənəvi sistemi dəyişdirilmişdir. [3] Atlı Bəhram, ön planda qabarıq verilmiş caib əjdahaya ox atır. Arxa planda ağaclı dağlar və Avropa tipli bir ev görünür. Rəssam şərq üslubunu yalnız Bəhramın geyimində və surətində saxlamışdır. [3]

Tədqiqi[redaktə | əsas redaktə]

1675-ci ildə Bəhram Gurun əjdahanı öldürməsi mövzusunda miniatür işləmiş Məhəmməd Zaman, İtalyan rəssamlığından təsirlənmişdir. [4] Nadir Zamanov qeyd edir ki, "İtaliyada təhsil almış bu rəssamın yaradıcılığında klassik miniatür üslubu ilə realistik Avropa boyakarlığının xüsusiyyətləri birləşir." [3] İvanovun fikrincə isə, Məhəmməd Zaman İsfahanda hansısa italyan rəssamdan təhsil almışdır. Onun II Şah Abbas tərəfindən təhsil üçün İtaliyaya göndərilməsi və orada katolisizmi qəbul etməsi isə əfsanədir.[4]

Bu mövzuya M. Zamandan əvvəl Behzad və Qasım Əli müraciət etmişdir.[3]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Landau, Amy S. (2011). From Poet to Painter: Allegory and Metaphor in a Seventeenth-Century Persian Painting by Muhammad Zaman, Master of Farangī-Sāzī (PDF) (Muqarnas: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World 28). 101–132.
  2. "Khamsah of Nizami". bl.uk. Britaniya Milli Kitabxanası. İstifadə tarixi: 5 avqust 2017.
  3. 1 2 3 4 Zamanov, 1981. səh. 55
  4. 1 2 History of Civilizations of Central Asia: Development in contrast : from the sixteenth to the mid-nineteenth by Chahryar Adle, Irfan Habib

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Zamanov, Nadir (1981). Nizami poeziyası və təsviri sənət (Azərbaycan SSR EA Memarlıq və İncəsənət İnstitutu). Bakı: Elm. səh. 190.