BPM-97

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
BPM-97
KAMAZ-43269 Vystrel (BMP-97) REA-2009.jpg
Tipi Təkərli Zirehli personal daşıyıcısı
Ölkə
İstismar tarixçəsi
İstismar illəri 1997 — h.h
İstismara başlanması 1999
İstismar edənlər Bax İstifadə edən ölkələr
İstifadə edilən döyüşlər Donbass müharibəsi
Suriyada vətəndaş müharibəsi[1]
İstehsal tarixçəsi
Konstruktor Andrey Nikolayev
Konstruksiya tarixi 1997
İstehsalçı KamazMuromteplovoz[d]
İstehsal sayı 150±[2]
Variantları Bax Variantları
Xüsusiyyətləri
Ağırlığı 10.5 metrik ton
Zireh 12.7-25 mm
Sürət 90 km/s (yolda)[3]
Əsas silah

14.5mm KPVT pulemyotu (qeyri-məcburi)

12.7mm Kord pulemyotu (qeyri-məcburi)
Köməkçi silah 30mm AGS-17 qumbaraatan (qeyri-məcburi)
Uzunluğu 5.3 m[3]
Eni 1.9 m[3]
Hündürlüyü 2.3 m (Silahsız 1.83 m)
Ekipaj

2 + 8 -12 sərnişin

2 + 6 sərnişin (BTR-40B)
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

BPM-97 (rus. БПМ-97, Boyevaya Poqraniçnaya Maşina — "Sərhəd mühafizəsinin döyüş vasitəsi") və ya Vıstrel (rus. Выстрел) — KAMAZ 43269 Vıstrel 4×4 təkərli minaya davamlı, pusquya qorumalı (MRAP) vasitə üçün Rusiya hərbi təyinatı. BTR-80A kimi bir neçə müxtəlif taret ilə istehsal olunur. Avtomobil KAMAZ-43269 modelinə əsaslanaraq, adı Rusiya Sərhəd Mühafizəsi üçün nəzərdə tutulmuşdur. Ən yeni modeldə güllədeşilməz yan pəncərələr və silah taretləri yoxdur. QazaxıstanRusiya DİN-in Daxili Əsgərləri, Federal Həbsxana XidmətiRusiya FHN tərəfindən sifariş edilmişdir.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

ZPD-nın inkişafı, 1997-ci ildə Rusiya Sərhəd Mühafizəsi Xidmətinin o vaxtdakı başçısı olan Andrey Nikolayevin təşəbbüsü ilə başlamışdır. Zirehli avtomobil, sərhəd mühafizəçilərinin əsas nəqliyyat vasitəsi olan GAZ-66-ın yerini alması üçün hazırlanmışdı. Ancaq, 1998-ci ildə hökumət fondu kəsdikdən sonra, layihənin çox gecikmiş ictimai maliyyələşdirilməsi nəhayət dayandı. Dövlət əmrlərinin yoxluğunda inkişafın xərcini kompensasiya edə bilmək üçün, avtomobillərin mülkü şirkətlərə satılmasına icazə verildi. Zirehli avtomobil partlayıcılar, pullar və qiymətli əşyaların daşınması üçün istifadə edildi. 2005-ci ildə icazə aldıqdan sonra bəzi avtomobillər QazaxıstanAzərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinə satıldı. "Vıstrel"-in istehsalı, zirehli gövdə və KAMAZ 4326 yük maşınının şassisinin inteqrasiya edildiyi Yar Çallıdakı (rus. Набережные Челны, Naberejnıye Çelnıy) JSC "Remdizel" fabrikində davam edir.[4] Zirehli avtomobil olan "Shot", 2009-ci ildə Rusiya Müdafiə Nazirliyinin xidmətinə girdi. Zirehli maşınlar "KAMAZ-43269" (Digər adı "Shot") ilə təchiz edilmiş Strateji Raket Qüvvələrinin bütün hissələrinin anti-terrorist vahidləri, 3 May 2013 rəsmi nümayəndə Rusiya Müdafiə Nazirliyi Strateji Raket qüvvələri Mətbuat və İnformasiya Xidmətinin Polkovniki İqor Eqorovun məsuliyyətini boynuna götürmuşdü.[5]

2015-ci ildə Donbass müharibəsində bir neçə BPM-97 istifadə edilmişdir. 2015-ci ilin fevral ayında ən azı 3 BPM-97 ZPD-sı məhv edilmişdir.[6]

Görünüşü[redaktə | əsas redaktə]

Avtomobilin bədən hissəsi qaynaqlı alüminium ərintisindən hazırlanmışdır. Avtomobilin bədəninin üst hissəsi 12.7x108mm - 300 metrdən bir NSV pulemyotundan, alt hissəsi isə məsafəsi 30 metr olan 7.62x54mm SVD tüfənglərindən ibarətdir.

Avtomobil mühərrik bölməsi və fərdi ekipaj boşluğu olaraq iki bölünmüşdür. Bədən hissəsinin avtomobildən çıxmaq üçün arxa və tavan qapısı mövcuddur.

Avtomobilin təməli KAMAZ 4326 4x4 yük maşınından alınmışdır.

Variantları[redaktə | əsas redaktə]

  • BPM-97 — Sərhəd vahidləri üçün dəyişiklik
  • KAMAZ-43269 "Dozor" — Ordu üçün BRM dəyişikliyi.[7]
  • KAMAZ-43269 "Vistrel" (The Shot) — Bronnitsı test zonasında 2011-ci ildə hərbi nəqliyyat vasitələri sərgisində təqdim olunan təkmilləşdirilmiş zirehli sipərlər, hava istehlakı və hava təmizləmə sistemi təkmilləşdirilmişdir.

Növləri[redaktə | əsas redaktə]

2008-ci ildə KamAZ müvafiq olaraq 13 və 18 sərnişin üçün nəzərdə tutulmuş üç və dörd oxlu benzinli avtomobil istehsal etməyi planlaşdırdı.[8]

Rusiya tərəfindən istehsal olunan BPM-97-nin çertyoju

Vif2ne.ru, 2009-cu ildə "Shot" (tələffüz: Şot) dizaynına oxşayan 3 və 4 oxlu zirehli avtomobillərin fotoşəkillərini və daha sonra ortaya çıxan və ehtimal ki "69501-ci maddə" (rus. «Изделие 69501») adlandırılan üç oxlu zirehli avtomobilin fotoşəkillərini nümayiş etmişdir.[9][10][11]

2010-cu ildə MVSV 2010 sərgisində, "Krasnodar İnsturment Fabriki Kaskadı" (rus. «Краснодарский приборный завод „Каскад“») adlı məhsul elektron idarəetmə sxemlərində mina yataqlarının ucqar axtarışı və zərərsizləşdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş təməlini KAMAZ-43269 "The Shot"-dan almış 15M107 adlı avtomobil açıqlanmışdır.

"Zaşita" ASC (rus. Защита, azərb. Müdafiə‎) şirkəti KamAZ 6×6-ın komponentlərinə əsasən BPM-97-nin genişləndirilmiş 6×6 versiyasını olan SBA-60K2 "Bulat" istehsal edir.[12]

İstifadə edən ölkələr[redaktə | əsas redaktə]

İndiki istifadəçiləri[redaktə | əsas redaktə]

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

BPM-97 BPM-97 İnnovasiya Günündə (2013) KAMAZ-43269 Vistrelin yenilənmiş versiyası
Upgraded KAMAZ-43269 Vistrelin yenilənmiş versiyası Upgraded KAMAZ-43269 Vistrelin yenilənmiş versiyası BPM-97 Rusiyada (2010)

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda BPM-97 ilə əlaqəli mediafayllar var.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]