Bağçasaray müqaviləsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Baxçasaray müqaviləsi
Müqavilənin tipiSülh müqaviləsi
İmzalanma tarixi3 yanvar 1681
YerBağçasaray, Krım xanlığı, Osmanlı imperiyası
TərəflərOsmanlı imperiyası, Krım xanlığı
Rusiya Çarlığı


Baxçasaray müqaviləsi (rus. Бахчисарайский мирный договор, türk. Bahçesaray Antlaşması) və ya Çexrin müqaviləsi (türk. Çehrin Antlaşması) — 1676-1681 Osmanlı-Rusiya müharibəsinin sonunda Osmanlı imperiyası, Krım xanlığıRusiya çarlığı arasında Krımın Bağçasaray şəhərində 3 yanvar 1681-ci ildə imzalanmış sülh müqaviləsi.[1] Eyni zamanda da Rusiya çarlığı ilə Osmanlı imperiyası arasında imzalanmış ilk rəsmi müqavilədir.

Mahiyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Bu müqavilənin maddələrinə görə Osmanlı imperiyasıMoskva mərkəzli Rusiya çarlığı arasında 20 il müddətinə sülh olmalı idi. İki dövlətin əsas sərhədi kimi isə Dnepr çayı nəzərdə tutulmuşdu. Hər iki tərəf də Dnepr çayı ilə cənubdakı Buq çayı arasında yaşayış məskəni salınmayacağını öhtəsinə götürürdü. Noqay köçərilərinin Ukraynanın cənub steplərində köçəriliklə məşğul olmaları qəbul edilirdi. Zaporojye Kazaklarının Dnepr çayı və onun qolları üzərində balıqçılıq etmə, cənubda duzlaq işlətmə, Dnepr çayıQara dənizdən istifadə haqları dəyişmədən qalırdı.[2]

Sağsahil Ukrayna, yəni Ukraynada Dnepr çayının şərqi və Zaporojye Kazaklarının bölgələrinin Rusiya çarlığının nəzarətində olduğunu Osmanlılar qəbul edirdi. Buna qarşılıq isə, Kiyev bölgəsinin cənubu (xüsusilə Çexrin), Bratislava bölgəsi və Podolye Osmanlı imperiyasının nəzarətində qalırdı.[2]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Aleksander Mikaberidze. Conflict and Conquest in the Islamic World: A Historical Encyclopedia. — 2011. — I cild. — Səh.: 181. 
  2. 2,0 2,1 encyclopediaofukraine. "Treaty of Bakhchesarai" (İngiliscə).