Babadağ (dağ, Türkiyə)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Babadağ
türk. Babadağ
Babadağ dağının Gəmilər adasından görünüşü.
Babadağ dağının Gəmilər adasından görünüşü.
36°41′42″ şm. e. 29°11′06″ ş. u.
Ölkə Türkiyə Türkiyə
RegionAralıq dənizi
VilayətMuğla ili
RayonFəthiyə
Dağ sistemiTavr dağları
NövüUltra
TərkibiƏhəndaşı
Zirvə hündürlüyü1969 m [1]
Nisbi hündürlüyü1763[2] m
MarşrutuNəqliyyat vasitəsilə
Leaf icon 07.svg
Acer undulatumLivan sidri
Babadağ (dağ, Türkiyə) (Türkiyə)
Montanya.svg
Commons-logo.svg Babadağ Vikianbarda

Babadağ (qədim dövrlərdə: Kraq dağı, yun. Κράγκος, lat. Cragus/Cragos/Kragus) və ya Baba dağı[3]Türkiyənin cənub-qərbində, Muğla ilindəki Fəthiyə rayonunda dağ.

Dağın zirvəsinin dəniz səviyyəsindən hündürlüyü – 1,969 metr (6,460 ft). İkinci zirvə olan Qaratəpənin (türk. Karatepe) dəniz səviyyəsindən hündürlüyü – 1,400 metr (4,600 ft). Bu iki zirvənin arasında bir vadi yerləşir. Buna görə də Babadağ bəzən dağ silsiləsi də adlanır. Dağın əksər hissəsi əhəngdaşından ibarətdir. Dağın yamacında endemik bitkilər olan Acer undulatumLivan sidri kimi müxtəlif bitkilər yerləşir.

Zirvə dənizə olan yaxınlığı ilə xarakterizə edilir.[a] Bu, dağın paraplan üçün uyğun və populyar bir yer olmasının amillərindən biridir.

Tarixi və coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Qədim dövrlərdə Kraq dağı Likiyanın əsas dağlarından biri idi.

Qədim yunan tarixşünası və coğrafiyaşünası Strabon «Coğrafiya» əsərində qərbdən şərqə olan ərazini təsvir edərkən Telmisidadan sonra «Antikraq» (yun. Αντικράγκος) dağını,[b] daha sonra isə Kraq dağını qeyd edir. Bu dağın səkkiz zirvəsi[c] var idi və Likiya şəhəri olan Kraq ilə eyniadlı idi. Başqa bir şəhər olan Pınara Kraq dağının ətəyində yerləşirdi.

Roma imperiyası dövründə Kraq şəhəri Λυκιων Κρ., Κρα. və Κραγ epiqrafları ilə sikkələrdə təsvir olunurdu. Antikraq və Kraq Spratt və Forbs xəritələrində Ksanf çayının aşağı hissəsinin qərb sərhədini təşkil edən bir coğrafi obyekt kimi qeyd olunub.[4] Onun cənub hissəsi Kraqdır. Silsilənin istiqaməti onu göstərir ki, o girintili-çıxıntılı burunlarla dənizə həmhüdud olur. Frensis Bofortun «Karamaniyanın sahili» xəritəsində Antikraq dağının hündürlüyünün 6,000 fut (1,800 m) olduğu qeyd edilib. Bofortun tədqiqatı hündür və səpələnmiş dağlardan ibarət bir ərazi olan Yediburunda[d] başlayıb ki, bu dağ da qədim dövrlərdə Kraq dağı adlanıb.[5] Pınara şəhərinin xarabalıqları Strabonun qeyd etdiyi kimi bu dağ silsiləsinin şərqindədir. Strabonun yazdığına görə, Kraq və Antikraq dağlarını bir-birlərini ayıran bir vadi mövcud idi. Bu vadi dəniz səviyyəsindən hündürlüyü 4,000 fut (1,200 m) idi. Strabon Kraq dağının zirvəsinin bu vadidən 2,500 fut (760 m) hündürlükdə yerləşdiyini qeyd edib. Vadinin aşağısında sıx meşəlik, daha sonra isə yalın qayalar var. Zirvədən bütün Ksanf yaylasını və zirvənin şərqində yerləşən Massikut dağlarını görmək mümkün idi. Dağdan dənizə qədər olan ərazi çox sıldırım idi.[6] Kariandlı SkilakınBöyük Plininin qeyd etdiyinə görə, bu ərazidə Kraq adlı bir burun var idi. Stadismedəki Hierra Akra da yəqin ki, Yediburundur. Pomponi Melanın bildirdiyinə görə, Ksanf və Telmisida arasında bir vadi mövcuddur.

Kraq dağının ətrafında yerləşən meşələr və qayalar haqqında şeirlər ilahə Dianaya ibadət edilən yerlərdə səsləndirilirdi.[7]

Qeydlər[redaktə | əsas redaktə]

  1. Zirvənin dənizdən olan uzaqlığı – təxminən 5 kilometr (3.1 mil).
  2. Strabon «Antikraq» dağının üzərində Karmiless yaşayış məntəqəsinin yerləşdiriyi də qeyd edib.
  3. Strabonun yazdığı burun olaraq da tərcümə olunur.
  4. Mənası "Yeddi burun"dur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Turkey - Ultra page". peaklist.org (ingilis). Peaklist. 11 noyabr 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 mart 2019.
  2. ""Babadag, Turkey"". peakbagger.com (ingilis). Peaklist. 28 fevral 2018 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 mart 2019.
  3. J-35-131 Fəthiyənin xəritələrin siyahısı. Miqyas: 1 : 100 000. 1977-ci ildə bölgənin vəziyyəti. 1980-ci ildə nəşr edilib.
  4. Lycia, vol. ii.
  5. Karamania, p. 1.
  6. Lycia, op. cit., vol. ii. p. 301.
  7. Horace, Carm. i. 21.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]