Bahri Məmlüklərinin siyahısı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Bahri Məmlükləri1250-ci ildən 1382-ci ilədək Misirdə hakimiyyəti əlində saxlayan məmlük qrupudur. Bu qrupdan hakimiyyətə gələn Məmlük sultanları isə bunlardır:

Ünvanı Adı Səltənət başlanğıcı Səltənət sonu Əsli Qeyd
Əl-Malik

Əl-Muiz

İzzəddin Aybək 31 iyul 1250 10 aprel 1257 Qıpçaq türkü Əyyubi sultanı Əs-Saleh Əyyubun orta dərəcəli məmlükü idi. Sultan vəfat etdikdən sonra, 2 may 1250-ci ildə taxta çıxan dul xanımı Şəcərəddür Xatunla evlənərək taxtı təhvil aldı.
Əl-Malik Əl-Mənsur Mənsur Əli 15 aprel 1257 Noyabr 1259 Qıpçaq türkü Sultan Aybəkin oğlu
Əl-Malik Əl-Müzəffər Seyfəddin Qotaz Noyabr 1259 24 oktyabr 1260 Xarəzmli Sultan Aybəkin xüsusi məmlük dəstələrinin rəhbəri və Sultan Mənsur Əli səltənətinin naibi idi.
Əl-Malik Əz-Zahir Rüknəddin Baybars 24 oktyabr 1260 1 iyul 1277 Qıpçaq türkü Bahri Məmlükü və Bahrilər sülaləsinin banisidir.
Əl-Malik Əs-Səid Bərkə 3 iyul 1277 Avqust 1279 Qıpçaq türkü Sultan Baybarsın Xarəzmşah Hüsaməddin Bərəkənin qızından dünyaya gələn oğludur.
Əl-Malik Əl-Adil Bədrəddin Sulamış Avqust 1279 Noyabr 1279 Qıpçaq türkü Sultan Baybarsın oğlu
Əl-Malik Əl-Mənsur Seyfəddin Kalavun Noyabr 1279 10 noyabr 1290 Qıpçaq türkü Bahri Məmlükü və Sultan Baybarsın ən yaxın adamı.
Əl-Malik Əl-Əşrəf Səlahəddin Xəlil 12 noyabr 1290 12 dekabr 1293 Qıpçaq türkü Sultan Kalavunun oğlu
Əl-Malik Ən-Nasir Nəsrəddin Məhəmməd 14 dekabr 1293 Dekabr 1294 Qıpçaq türkü Sultan Kalavunun oğlu. İlk səltənəti.
Əl-Malik Əl-Adil Zeynəddin Kitbuğa Dekabr 1294 7 dekabr 1296 Monqol Sultan Kalavunun məmlükü
Əl-Malik Əl-Mənsur Hüsaməddin Laçın 7 dekabr 1296 16 yanvar 1299 Yunan və ya fars Sultan Kalavunun məmlükü. Rüknəddin Baybarsın tabeliyində idi.
Əl-Malik Ən-Nasir Nəsrəddin Məhəmməd 16 yanvar 1299 Mart 1309 Qıpçaq türkü İkinci səltənəti
Əl-Malik Əl-Müzəffər Rüknəddin Baybars əl-Çaşnigir Aprel 1309 5 mart 1310 Şimali Qafqaz Sultan Kalavunun məmlükü. Hüsaməddin Laçının tabeliyində idi.
Əl-Malik Ən-Nasir Nəsrəddin Məhəmməd 5 mart 1310 6 iyun 1341 Qıpçaq türkü Üçüncü səltənəti
Əl-Malik Əl-Mənsur Seyfəddin Əbu Bəkr 8 iyun 1341 Avqust 1341 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin Nərgiz adlı köləsindən olan oğludur. Onun səltənətində real hakimiyyət atasının ən yüksək rütbəli əmiri Qavsunun əlində idi.
Əl-Malik Əl-Əşrəf Ələddin Kiçik Avqust 1341 21 yanvar 1342 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin Ardu adlı tatar köləsindən olan oğludur. Atasının ən yüksək rütbəli əmiri Qavsun tərəfindən taxta çıxardılanda hələ azyaşlı körpə idi.
Əl-Malik Ən-Nasir Şəhabəddin Əhməd 21 yanvar 1342 27 iyun 1342 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin Bayad adlı köləsindən olan oğludur.
Əl-Malik Əs-Saleh İmadəddin İsmayıl 27 iyun 1342 3 avqust 1345 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin kölələrindən birindən olan oğludur.
Əl-Malik Əl-Kamil Seyfəddin Şaban 3 avqust 1345 18 sentyabr 1346 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin kölələrindən birindən olan oğludur (İmadəddin İsmayılla eyni anadandır).
Əl-Malik Əl-Müzəffər I Zeynəddin Hacı 18 sentyabr 1346 10 dekabr 1347 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin kölələrindən birindən olan oğludur.
Əl-Malik Ən-Nasir Bədrəddin Həsən Dekabr 1347 21 avqust 1351 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin Kuda adlı köləsindən olan oğludur. İlk səltənətidir. Həsən sultan olanda hələ çox gənc idi və real hakimiyyət 4 böyük əmirin əlində idi. Həsən bu əmirlərlə mübarizəyə başladıqda isə taxtdan devrildi.
Əl-Malik Əs-Saleh Səlahəddin Saleh 21 avqust 1351 20 oktyabr 1354 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin xanımı Qutlumalikdən olan oğludur.
Əl-Malik Ən-Nasir Bədrəddin Həsən 20 oktyabr 1354 16 mart 1361 Qıpçaq türkü İkinci səltənəti. Əmir Yelboğa tərəfindən qətlə yetirilmişdir.
Əl-Malik Əl-Mənsur Səlahəddin Məhəmməd 17 mart 1361 29 may 1363 Qıpçaq türkü I Zeynəddin Hacının oğludur. Real hakimiyyət onu taxtdan devirəcək olan Əmir Yelboğanın əlində idi.
Əl-Malik Əl-Əşrəf Zeynəddin Şaban 29 may 1363 15 mart 1377 Qıpçaq türkü Nəsrəddin Məhəmmədin oğlu Əhmədin oğludur.
Əl-Malik Əl-Mənsur Ələddin Əli 15 mart 1377 19 may 1381 Qıpçaq türkü Zeynəddin Şabanın oğludur. Uşaq yaşlarında taxta çıxmışdır. Real hakimiyyət isə güclü əmirlərin əlində olmuşdur.
Əl-Malik Əs-Saleh II Zeynəddin Hacı 19 may 1381 26 noyabr 1382 Qıpçaq türkü Zeynəddin Şabanın oğludur. İlk səltənətidir. Real hakimiyyət Bərkukun əlində idi.
Əl-Malik Əs-Saleh II Zeynəddin Hacı 1 iyun 1389 Yanvar 1390 Qıpçaq türkü İkinci səltənəti.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Abu al-Fida, The Concise History of Humanity.
  • Al-Maqrizi, Al Selouk Leme'refatt Dewall al-Melouk, Dar al-kotob, 1997.
  • Idem in English: Bohn, Henry G., The Road to Knowledge of the Return of Kings, Chronicles of the Crusades, AMS Press, 1969.
  • Al-Maqrizi, al-Mawaiz wa al-'i'tibar bi dhikr al-khitat wa al-'athar, Matabat aladab, Cairo 1996, ISBN 977-241-175-X
  • Idem in French: Bouriant, Urbain, Description topographique et historique de l'Egypte, Paris 1895.
  • Ayalon, D.: The Mamluk Military Society. London, 1979.
  • Ibn Taghri, al-Nujum al-Zahirah Fi Milook Misr wa al-Qahirah, al-Hay'ah al-Misreyah 1968
  • Idem in English: History of Egypt, by Yusef. William Popper, translator Abu L-Mahasin ibn Taghri Birdi, University of California Press 1954.
  • Shayyal, Jamal, Prof. of Islamic history, Tarikh Misr al-Islamiyah (History of Islamic Egypt), dar al-Maref, Cairo 1266, ISBN 977-02-5975-6