Bakı şəhərətrafı dəmir yolu

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Bakı şəhərətrafı dəmir yolu
azərb. Bakı şəhərətrafı dəmir yolu
Bakı şəhərətrafı dəmir yolu
Bakı şəhərətrafı dəmir yolu
Generic train simbol.svg Dəmiryolu
Ölkə Flag of Azerbaijan.svg Azərbaycan
ŞəhərlərBakı, Sumqayıt
İstismarı1881 ci il
BaşlayırBakı
Bitirdövrü
Uzunluğu580 km
Təkər oxu1520 (Azərbaycan) mm
Şpallarıbeton
Sürət80 km/saat
VəziyyətiTam işlək

Bakı şəhərətrafı dəmir yoluBakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron yarımadasında yaşayan əhalinin gediş-gəlişini təşkil edən əhəmiyyətli elektrikli dəmiryolu xətti.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Bakı və Abşeron ərazisində ilk dəmir yolu xətti olan Bakı-Sabunçu-Suraxanı xətti 1880-ci ilin yanvar ayında istifadəyə verilmişdir. 1883-cü ildən Bakı-Tiflis-Batum, 1890-cu ildən isə Biləcəri-Dərbənd magistral xəttlərinin inşası ilə dəmiryolu xətti tədricən daha şaxəli formaya malik olur. 1926-cı ildə isə Bakı - Sabunçu istiqamətində (13 kilometr) Azərbaycanda ilk elektrikləşdirilmiş dəmiryolu istifadəyə verilmişdir. Sonrakı dövrlərdə iri sənayeləşmiş şəhər olan Bakının ətraf ərazilərini mərkəzlə birləşdirmək məqsədi ilə elektrikləşdirilmiş dəmiryolu xətti genişləndirilir. Artıq 1936-1939-cu illərdə Sabunçu-Maştağa-Buzovna xətti tikilib istifadəyə verilir. 1950-ci ildə isə Suraxanı-Qala-Buzovna xətti təhvil verilmişdir. 1958-ci ildə yeni sənaye müəssisələrini birləşdirən Bakı-Sumqayıt və Bakı-Qaradağ elektrik dəmir yolu xəttləri fəaliyyətə başlamışdır. 1959-cu ildə 30 kilometrlik Qala-Pirallahı elektrik dəmir yolu xətti işə salınmışdır.

1968-1970-ci illərdə Abşeronun şimal hissəsini əhatə edən Bilgəh-Pirşağı-Sumqayıt xətti istifadəyə verilir. Bu əsasən bu xətt üzərində yerləşən bağ sakinlərinin işini xeyli yaxşılaşdırır. 1972-ci ildə II Zabrat-Pirşağı yolunun işə düşməsi ilə Bakı şəhər ətrafı elektrikli dəmir yolu dövriyyəsi tam olaraq tamamlanır.

1984-1985-ci illərdə Abşeronda dəmir yolları şəbəkəsində irimiqyaslı yenidənqurma işləri həyata keçirilmişdi[1].

2015-ci ildən etibarən isə Bakı-Sumqayıt-Bakı dairəvi dəmir yolu iki hissəyə bölünməklə Bakı-Sumqayıt istiqamətində dəmiryolu infrastrukturu yenidən qurulmağa başlamışdır[2].

Bakı şəhərətrafı dəmir yolu xəttinin ən ucqar stansiyası olan Artyom adası stansiyası 13 may 1953-cü ildə istifadəyə verilmişdir. Lakin 2012-ci ildə Pirallahını Abşeron yarımadası ilə birləşdirən yeni körpünün tikintisi ilə əlaqədar, elektrik qatarlarının hərəkəti dayandırılmış və dəmir yol xətti sökülərək ləğv edilmişdir[3]. 2018-ci ildə Bakı şəhərətrafı dəmir yolu xəttinin yenilənməsi məqsədi ilə dövlət büdcəsindən 100 milyon manat vəsait ayrılmışdır[4].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]